Zestaw dławików CDRH104R i krótka wycieczka w przeszłość.

Potrzebowałem dławików do pewnego projektu. Najbardziej pasowały mi dławiki typu CDRH104R.
Potrzebowałem ich niewiele, więc najprościej byłoby kupić je na miejscu, ale po przejrzeniu AliExpress zdecydowałem się zamówić zestaw 10 wartości, po 5 sztuk każdej. Dławik to całkiem przydatna rzecz w warsztacie elektronika-amatora, więc uznałem, że dobrze zrobiłem — na pewno się przydadzą.
Ale to tylko wstęp, właściwa historia dopiero przed nami.

U nas te dławiki są wyraźnie droższe, a stosuje się je dość często. Nie zawsze potrzebny jest tylko jeden nominał, dlatego właśnie zamówiłem zestaw.
Jakiś czas temu zrobiłem już recenzję z udziałem dławików, ale tamte były większe i mocniejsze.

Przyszedł w niewielkiej białej kopercie, a w środku był gruby woreczek z zatrzaskiem.


W środku woreczka były same dławiki.
10 wartości, po 5 sztuk każdej.
Wartości w mikrohenrach: 10, 15, 22, 33, 47, 68, 100, 150, 220, 330.
Pomiary będą nieco później, a na razie zdjęcia tego, co przyszło.
Wszystkie są na taśmie, z wyjątkiem jednej wartości.


Kawałek taśmy. Wszystko schludnie zapakowane, na razie nie mam zastrzeżeń.


Potem przetestowałem po jednym dławiku z każdej wartości. Pomiary schowam pod spoilerem, bo zdjęć jest sporo.


Największy wymiar w okolicy wyprowadzeń.


Grubość 3,78 mm.


Oznaczenia są naniesione różnie: jedne są grubsze, inne wyblakłe, ale ogólnie jest w porządku.


Przekrój przewodu zależy od indukcyjności dławika: im mniejsza indukcyjność, tym większy prąd może przenosić dławik i tym grubszy jest przewód. W dławikach o małej indukcyjności uzwojenie wykonano z dwóch przewodów.


Nie będę twierdził, czy są to oryginalne dławiki, czy nie, ale jakość wykonania, wymiary i podstawowe parametry są całkiem zgodne z .pdf]kartą katalogową firmy Sumida.
Niestety nie mogę sprawdzić rezystancji czynnej, bo na razie nie mam czym, więc szkoda :(

Dalej, tak jak pisałem na początku recenzji, krótka wycieczka w przeszłość.
Dławiki są produkowane i stosowane od bardzo dawna. Występują w różnych rozmiarach, typach, wartościach znamionowych itd.
Stosuje się je zarówno jako elementy filtrów przeciwzakłóceniowych, jak i stateczniki w świetlówkach (i nie tylko), a także jako elementy magazynujące energię.
W typowym domowym komputerze może ich być z łatwością ponad pięćdziesiąt.
Dławik wejściowy filtra zasilania, dławik pasywnego korektora współczynnika mocy, dławik stabilizacji grupowej, dławiki wyjściowe. Jest ich też sporo na płycie głównej, w układzie zasilania procesora, na płytce dysku twardego i na karcie graficznej. Nawet na karcie dźwiękowej, choć tam dławiki częściej pełnią funkcję ochrony przed zakłóceniami.

Stosowano je już wcześniej, ale rozpowszechniły się wraz z pojawieniem się impulsowych przetwornic napięcia.
Dzięki nim łatwo budować przetwornice podwyższające, obniżające i podwyższająco-obniżające. A ponieważ są to przetwornice impulsowe, na ich wyjściu również znajduje się dławik. Krótko mówiąc, dziś nie da się bez nich obejść.

Ale trochę się zagalopowałem.
Czas przejść do części praktycznej. Od razu jednak uprzedzam: w tej recenzji nie będzie supernowoczesnych przetwornic pracujących z częstotliwością kilku MHz.
Wszystko będzie znacznie prostsze, ale może właśnie dlatego ciekawsze.

Weterani na pewno znają ten układ, ale jestem niemal pewien, że wielu początkujących o nim nie słyszało.

Dawno temu, kiedy jeszcze lutowałem ludziom AON-y, tak jak dziś potrzebne było napięcie 5 V do zasilania elektroniki.
Najczęściej stosowano stabilizatory z serii КРЕН, a dokładniej КР142ЕН5А.
Wszyscy jednak dobrze wiedzą, że mimo dużej prostoty i niskiej ceny mają one poważną wadę: niską sprawność. Szczególnie daje się to we znaki przy dużej różnicy między napięciem wejściowym a wyjściowym.
Wtedy przypadkiem natknąłem się na to rozwiązanie układowe. Internetu jeszcze nie było i już nie pamiętam, gdzie je znalazłem.

Cały trik polega na tym, że standardowy stabilizator КРЕН, tranzystor КТ973, dławik i kilka drobnych elementów tworzą impulsowy stabilizator obniżający.
Nie, układy scalone stabilizatorów PWM już wtedy istniały, były nawet książki o ich zastosowaniu, ale zwykle były bardzo drogie albo trudno dostępne.

Układ impulsowej przetwornicy obniżającej jest bardzo prosty.
Jej parametry są oczywiście dość skromne, nie dorównują współczesnym układom PWM o zakresie do 100 V czy prądzie rzędu 12–15 A.
Układ działa poprawnie w zakresie 10–20 V, przy prądzie obciążenia około 0,5 A (więcej nie było mi potrzebne), maksymalnie 1 A.


Na podstawie tego schematu zaprojektowałem płytkę drukowaną, ale już pod współczesne komponenty.
Nie znalazłem w domu KT973, więc zastąpiłem go MJD117. To również tranzystor Darlingtona, charakteryzujący się dużym wzmocnieniem, ale też większym spadkiem napięcia w stanie przewodzenia.


Wykonałem płytkę i dobrałem garść elementów, w tym dławik z tych opisanych na początku recenzji.


Zlutowałem płytkę.


Płytka wyszła bardzo kompaktowa — jej długość jest równa szerokości pudełka zapałek.


Płytka ruszyła od razu po podłączeniu zasilania, choć napięcie jest nieco zawyżone.


Test płytki schowam pod spoilerem, bo zdjęć jest dużo.

Co można powiedzieć?
Ten układ i płytka zostały pokazane przede wszystkim po to, żeby udowodnić, że nawet przy użyciu zwykłego stabilizatora liniowego można zbudować niewielką przetwornicę o sprawności niewiele gorszej niż w przypadku współczesnych (choć niedrogich) przetwornic. Nie biorę tu pod uwagę układów opartych na dobrych scalakach, z prostowaniem synchronicznym itp.
Jasne, że dziś nawet układ za grosze na MC34063 będzie tańszy, mniejszy, mocniejszy i lepszy, ale chciałem pokazać, jak to wyglądało, zanim takie układy się pojawiły. :)
Ten wariant nie ma żadnego szczególnego praktycznego zastosowania, chyba że nagle znajdziecie się na bezludnej wyspie, a pod ręką będzie tylko stabilizator liniowy, tranzystor, kilka elementów, akumulator samochodowy i zechcecie naładować swój ukochany smartfon, żeby pograć w ulubione ptaszki. :)))

Gdyby jednak ktoś chciał odtworzyć moją wersję tej przetwornicy, załączam archiwum ze schematem, projektem ścieżek i kartą katalogową dławika.

Podsumowując.
Dławiki są całkiem porządne, jakość jest dobra.
Cena jest 2–3 razy niższa niż w naszych sklepach stacjonarnych.
Jedyną wadą jest to, że i tak trzeba zapłacić, choć mniej.
Wartości w zestawie dobrano całkiem praktycznie — obejmują większość zastosowań amatorskich.

Mam nadzieję, że moja recenzja była przydatna, a może i interesująca. Starałem się.