Dwa zasilacze 12 V o mocy 300 i 400 W, całkiem ciekawe
Przypominam: żeby być na bieżąco z nowymi wpisami na blogu, polecam obserwować mój Instagram. Będę tam publikować powiadomienia o nowych wpisach, a może też pisać po prostu o czymś ciekawym — link do konta
Można też subskrybować aktualizacje i nowe artykuły na kanale Telegram — https://t.me/KirichBlog
Mamy więc przed sobą dwa modele, oba na 12 V, ale jeden ma moc 300 W, a drugi 400 W. Spodobał mi się napis na pudełku: „nowe komponenty”. Chodzi o to, że Chińczycy rzeczywiście dość często montują używane części, najczęściej kondensatory z demontażu. Zwykle po otwarciu czegoś niedrogiego można zobaczyć prawdziwy „zwierzyniec”, nawet w obrębie jednej partii. Z jednej strony często stosuje się markowe komponenty, z drugiej — ich jakość może być oczywiście różna.
Można też zauważyć napis „pełna moc”. Oznacza to, że zasilacze są przystosowane do pracy z pełną deklarowaną mocą. Zwykle zawsze zalecam używać zasilaczy przy obciążeniu do około 80%, zostawiając mniej więcej 20% zapasu. Dotyczy to niemal wszystkich zasilaczy, ale rzecz w tym, że Chińczycy często trochę naginają prawdę: dużymi cyframi podają na przykład 500 W, a gdzieś w odległym zakątku chińskiej karty katalogowej drobnym drukiem dodają coś w rodzaju „nie dłużej niż 20 sekund”, podczas gdy rzeczywista moc ciągła wynosi 50% podanej wartości. Niestety, dość często tak właśnie robią.

Zasilacze są markowe i mają wszystkie niezbędne oznaczenia. Swoją drogą, pomyślałem, że może na zasilaczach, które przeszły moje testy i które mogę polecić, umieszczać gdzieś w rogu drobnym drukiem coś w rodzaju „Tested by kirich”? Dla osób, które mnie znają, byłaby to pewna ocena jakości, bo rzeczywiście są modele, które mi się spodobały. Jeśli w jakimś modelu były zastrzeżenia, a potem zostały usunięte, taki napis można by dodać dopiero po poprawkach i pomyślnym ponownym teście. No, w każdym razie to tylko takie głośne myślenie.

1. Podłączenie za pomocą zacisków sprężynowych. To ani dobrze, ani źle — zaciski śrubowe i sprężynowe mają swoje zalety i wady. Warto po prostu wiedzieć, że zaciski stosowane w zasilaczach są często przystosowane do 16 A, rzadziej do 20–25 A. Jeśli macie kilka zacisków równoległych, to przy podłączaniu jednego przewodu do dwóch zacisków polecam rozdzielić jego żyły na kształt litery Y i podłączyć je do wszystkich zacisków. Zmniejszy to obciążenie zacisku.
Zielony zacisk fazowy wygląda trochę dziwnie — najwyraźniej zabrakło brązowego.
2. Z boku znajduje się trójpozycyjny przełącznik, który pozwala zmienić napięcie wyjściowe. Chodzi o to, że ten zasilacz jest przeznaczony do systemów oświetleniowych (choć nic nie stoi na przeszkodzie, by używać go do innych celów). Przełącznikiem można ustawić jasność taśmy na 25–50–75–100%, a także uzyskać płynny rozruch do zadanej wartości.

Szerokość wynosi 60 mm, wysokość około 28 mm. Oba wymiary są takie same w przypadku obu zasilaczy, różni się natomiast długość: 210 i 230 mm.

Zacznijmy od modelu LS-300W-12V: 12 V, 300 W, 25 A — link
Już na pierwszy rzut oka widać, że zasilacz jest interesujący przynajmniej ze względu na topologię LLC, która ma kilka zalet w porównaniu z typowym „półmostkiem asymetrycznym”, stosowanym również w zasilaczach o podobnej mocy.

1. Na wejściu znajduje się pełny filtr, nie tylko z termistorem, ale też z warystorem na napięcie szczytowe 470 V.
2. Są dwa kondensatory wejściowe o pojemności 120 µF każdy. Producent jest słabo widoczny, chyba Aishi, co już jest niezłym wynikiem.
3. Tranzystory i mostek prostowniczy są przykręcone do obudowy, która pełni funkcję radiatora. Tranzystory mają pastę termoprzewodzącą, mostek chyba nie. Obudowa ma profil, dzięki czemu jest dość sztywna.
4. Kluczowa część przetwornicy LLC: indukcyjność (dławik) + indukcyjność (transformator) i pojemność (kondensator poniżej dławika).
5. Nie zapomniano też o kondensatorze Y.
6. Na wyjściu są trzy kondensatory polimerowe po 1000 µF i jeden zwykły o pojemności 2200 µF, wszystkie na 16 V.
Płytka jest pokryta miękką masą zalewową przypominającą uszczelniacz. Pamiętajcie, że ten zasilacz nie jest hermetyczny, a jedynie odporny na wilgoć, na przykład na skropliny. Taka powłoka zwiększa też bezpieczeństwo elektryczne na wypadek dostania się pyłu.

Transformator wygląda ładnie. Uzwojenie pierwotne jest chyba wykonane z licy, a wtórne wręcz z miedzianej szyny. Takie rozwiązanie pozwala ograniczyć wpływ efektu naskórkowego.

Do tranzystorów zajrzałem dopiero po testach, żeby nie zakłócać ich prawidłowego przebiegu.
Po stronie wejściowej PTA18N45, sądząc po oznaczeniu, ma parametry 18 A i 450 V.
Po stronie wyjściowej są cztery tranzystory ZTG020N04, steruje nimi kontroler prostownika synchronicznego TEA1995.
Jak dla mnie, rewelacja: przetwornica LLC + prostownik synchroniczny + kondensatory polimerowe. Już mi się podoba.

Zmierzona pojemność kondensatorów wejściowych wynosi 214/2=107 µF przy deklarowanych 120 µF, czyli mieści się w granicach błędu zarówno samych kondensatorów, jak i pomiaru. W przypadku kondensatorów wyjściowych pomiar wykazał 5780 µF, co również jest w normie.
Przypomnę, że pojemność kondensatorów wyjściowych w dużym stopniu zależy od topologii zasilacza i częstotliwości jego pracy.

Regulacja naprawdę mnie zaskoczyła. Często stosuje się regulację PWM — jest prosta, zapewnia przewidywalną moc (w przybliżeniu wypełnienie 35% odpowiada jasności taśm LED na poziomie 35%) i nie zmienia temperatury barwowej.
Regulacja PWM ma jednak kilka wad. Po pierwsze, bardziej obciąża zasilacz, po drugie, w praktyce działa jak generator zakłóceń, a po trzecie, powoduje tętnienia.
Tutaj zastosowano sterowanie napięciem: różnym poziomom mocy odpowiada różne napięcie wyjściowe. To rozwiązanie mniej precyzyjne, ale w praktyce pozbawione tętnień i zakłóceń.
Przełączając dwa pierwsze przełączniki, wybieramy napięcie, przy którym taśmy LED będą pobierać około 25, 50, 75 lub 100% mocy.

Podczas łagodnego startu zasilacz gwałtownie podnosi napięcie do około 7–7,5 V, a następnie płynnie zwiększa je do ustawionej wartości, w tym przypadku 12 V (100%). Trwa to około 5 sekund.

Do testu użyłem jednego z obciążeń z nowej serii. Podłączyłem je w układzie czteroprzewodowym, aby dokładniej zmierzyć sprawność.

Mimo wszystko wykres wyszedł trochę krzywy. Trudno, wkrótce powinien dotrzeć dokładniejszy miernik, bo ten naprawdę mnie już zmęczył.
Sprawność wynosi około 91% w zakresie 1–25 A. Mogłoby być lepiej, ale ogólnie jestem zadowolony.
Zabezpieczenie zasilacza zadziałało przy około 25,5 A, czyli dosłownie na granicy deklarowanego prądu maksymalnego. Moim zdaniem zwiększa to niezawodność, choć uprzedzając fakty, powiem, że na podstawie wyników testów podniósłbym próg nieco, do około 27 A.

Tętnienia wysokiej częstotliwości. Trochę pomyliłem się ze skalą, wybaczcie, ale nie chciało mi się robić pomiaru od nowa.
Najważniejsze jest to, że całkowita amplituda tętnień w całym zakresie wynosi około 250–300 mV, co przy zasilaczach o takiej mocy i napięciu jest zupełnie normalne.

Test tętnień niskiej częstotliwości lepiej pokazuje sytuację. Po pierwsze, całkowita amplituda nie przekracza tych samych 250–300 mV, a po drugie, widać niewielkie tętnienia o częstotliwości 100 Hz. Na wykresie wyglądają dość wyraźnie, ale pamiętajcie, że skala wynosi zaledwie 50 mV na działkę, więc wynik jest zupełnie normalny.

Test przeprowadzałem etapami, po około 20 minut (często dłużej), przy prądach 8, 16, 24 i 25 A. Ostatni test wykonałem osobno, ponieważ prąd był niemal równy maksymalnemu prądowi zadziałania zabezpieczenia.
Napięcie początkowe wynosiło około 11,908 V. W miarę zwiększania obciążenia i nagrzewania się zasilacza spadało; przy pełnym obciążeniu, gdy zasilacz był już gorący, wynosiło 11,81 V. Po odłączeniu obciążenia wzrosło do 11,991 V. Ostatnie dwa zdjęcia: rozgrzany zasilacz pod obciążeniem i bez obciążenia.
Na zależność napięcia od prądu mogły wpłynąć spadki napięcia na listwie zaciskowej. Zasilacz ma też dodatnią zależność napięcia od temperatury, ale ogólnie wyniki są całkiem zadowalające.

A teraz temperatury.
Wyniki po teście przy prądzie 16, 24 i 25 A.
Nawet przy pełnym obciążeniu transformator miał 74 stopnie, tranzystory wejściowe 66, a wyjściowe 80. Najgorętszy, z temperaturą około 95 stopni, był, co dziwne, sterownik prostownika synchronicznego.

Drugi zasilacz, LS-400W-12V — link.
Deklarowane parametry: 12 V, 400 W, 33 A.

W zasadzie producent po prostu zwiększył pojemność kondensatorów oraz gabaryty dławika i transformatora. Zmienił też mostek prostowniczy na wejściu, ale ogólnie oba zasilacze są bardzo podobne.
Tak, tranzystory prostownika synchronicznego są tu inne. W poprzednim zasilaczu były ZTG020N04, tutaj są ZTG014N04. Nie znalazłem od ręki kart katalogowych, ale zakładam, że pierwsze mają rezystancję 2 mΩ, a drugie 1,4 mΩ. Napięcie znamionowe obu wynosi do 40 V.

Po prostu nie mogłem się powstrzymać, żeby nie dorzucić zdjęć transformatora. Piękny :)

Szczególnie uzwojenie wtórne wykonane z podwójnej miedzianej szyny.

Dorzucam też zdjęcie porównawcze wnętrz obu modeli, żeby było jasne, dlaczego wersja 400-watowa jest dłuższa.

Pojemność kondensatora filtra wejściowego wynosi około 270 µF, czyli 135 µF na każdy z dwóch kondensatorów o deklarowanej pojemności 150 µF. Całkiem normalnie.
Na wyjściu zmieniono konfigurację kondensatorów: jest jeden kondensator polimerowy 100 µF, ale równolegle do niego podłączono 3 sztuki po 3300 µF. Łączna pojemność wynosi więc około 11000 µF, wszystkie kondensatory są na 16 V.

Do testów użyłem tego samego obciążenia, o maksymalnym prądzie 50 A i mocy do 1200 W.

Sprawność była tu nawet nieco wyższa, około 91–92%. Widać jednak, że maksimum przypada w okolicy 150 W, a potem sprawność spada, choć nadal pozostaje stosunkowo wysoka.
Sprawność oceniano w zakresie 1–40 A.

Tętnienia wysokiej częstotliwości sięgają około 300 mV, co jest normalne dla zasilaczy o podobnej mocy i napięciu. A biorąc pod uwagę, że na wyjściu nie ma tu filtra, to wynik jest wręcz całkiem dobry.
Jak zwykle pomiary wykonano bez obciążenia oraz przy 33, 66 i 100%.

Przy niskiej częstotliwości amplituda międzyszczytowa wynosiła do 400 mV. Przy pełnej mocy zaczęły być wyraźnie widoczne tętnienia 100 Hz. W tym przypadku wyniki są zadowalające. Można by je nieco poprawić, zwiększając pojemność kondensatorów na wejściu, ale zasadniczo jest dobrze.

Praca pod obciążeniem.
Bez obciążenia napięcie wynosiło 11,879 V. Następnie kolejno obciążałem zasilacz prądem 11, 22, 34 i 35 A. W ostatnim przypadku zasilacz dostarczał 410 W przy deklarowanej mocy 400 W. Na dwóch ostatnich zdjęciach widać rozgrzany zasilacz pod obciążeniem 35 A i bez obciążenia.
Zależność napięcia od obciążenia jest całkiem zadowalająca (zwłaszcza biorąc pod uwagę spadek napięcia na listwie zaciskowej), a od temperatury — znakomita.

Pewnie zapytacie, dlaczego wcześniej nie podałem maksymalnego prądu zadziałania zabezpieczenia. Po pierwsze, okazało się, że 50 A, które może zapewnić obciążenie, to za mało. Po drugie, zasilacz nie przeszedł tego testu.
Napisaliśmy do producenta, który odpowiedział, że starają się ustawiać próg zabezpieczenia nadprądowego na poziomie 1,3-krotności maksymalnego deklarowanego prądu. Jednak 50 A przy deklarowanych 33 A to zdecydowanie nie 1,3, a raczej bliżej 1,5. I tutaj zasada „im więcej, tym lepiej” nie działa — próg zabezpieczenia powinien tylko nieznacznie przekraczać deklarowany maksymalny prąd. Zwykle wystarczy 10–20%. Trzeba jednak brać pod uwagę również temperaturę: jeśli zasilacz mocno się nagrzewa, próg zabezpieczenia nadprądowego należy ustawić niemal na styk albo koniecznie zamontować czujnik temperatury.
W każdym razie producent został poinformowany. Przy okazji zapytałem, dlaczego w modelu 300 W między pokrywą a transformatorem i dławikiem są termoprzewodzące podkładki, a w modelu 400 W, który nagrzewa się bardziej, ich nie ma.
A oto zdjęcie, na którym zasilacz o mocy 400 W oddaje prawie 600 W.

Temperatury przy prądzie wyjściowym 16, 34 i 35 A — jak zwykle interesują nas wartości maksymalne.
Transformator: 94°C (właśnie dlatego przydałaby się tu termoprzewodząca podkładka), tranzystory: 86°C — tu wszystko w porządku (mostek prostowniczy w obu zasilaczach miał mniej więcej taką samą temperaturę), tranzystory wyjściowe: 123°C — dużo, a temperatura sterownika prostownika synchronicznego przekroczyła 130°C.
Przypuszczam, że tranzystory wyjściowe są tu „cięższe do wysterowania”, czyli mają większą pojemność bramki. Sterownikowi trudniej nimi sterować, więc sam bardziej się nagrzewa; mocniej grzeją się też tranzystory, które z kolei dodatkowo podgrzewają sterownik.
Nie wygląda to najlepiej. Moim zdaniem maksymalny prąd, przy którym ten zasilacz może pracować długotrwale, to raczej 30–32 A.

Przy okazji zmierzyłem też temperatury pozostałych elementów.
1. Termistory wejściowe: 111°C — to dla nich normalna temperatura. Dławik wejściowy: 74°C, również w normie.
2. Dławik przetwornicy: 81°C — bardzo dobrze.
3. Temperatura uzwojeń: 110°C — do zaakceptowania, choć mogłaby być niższa.
4. Wyjściowa listwa zaciskowa była wyraźnie gorąca; pomiar wykazał maksymalną temperaturę około 74°C. Wygląda na to, że listwa jest przystosowana do 16 A, co daje łącznie maksymalny prąd 32 A. Przy większym obciążeniu zacisków powinno być po 3 z każdej strony.

Wnioski.
Oba modele nazwałbym dobrymi, gdyby nie kilka „ale”.
Model 300 W właściwie nie budzi zastrzeżeń: zabezpieczenie jest dobrze ustawione, temperatura w normie, tętnienia w normie, podzespoły i jakość montażu również mi się spodobały. W zasadzie to, moim zdaniem, świetny zasilacz. Można się do czegoś przyczepić, ale szczerze mówiąc, nie ma się ochoty.
Model 400 W mógłby być całkiem niezły, gdyby nie dwa problemy: dość mocno się nagrzewa przy prądzie powyżej 32 A, a próg zabezpieczenia jest ustawiony nieprawidłowo — nie udało mi się go osiągnąć, bo prąd wyjściowy zatrzymał się na 50 A. Subiektywnie: po skorygowaniu progu zabezpieczenia byłby to dobry zasilacz 350 W.
No i cena: około 14–15 USD za porządny model 300 W, i to pasywny — moim zdaniem całkiem nieźle.
Na razie to wszystko o modelach 12 V, nieco później pojawią się wersje 24 V. Mam nadzieję, że było ciekawie. Jak zwykle czekam na Wasze komentarze i dziękuję Witalijowi za udostępnienie próbek.
https://www.kirich.blog/obzory/bloki-pitaniya/1283-dva-bloka-pitaniya-12-volt-300-i-400-vatt-interesnyh
Pytania i odpowiedzi
Jaką sprawność osiągnął zasilacz LS-300W-12V?
Około 91% w zakresie prądu 1–25 A.
Czy zasilacz 400 W może stale pracować z mocą znamionową?
Autor zauważył zwiększone nagrzewanie przy prądzie powyżej 32 A oraz nieprawidłowy próg zabezpieczenia, którego nie udało się osiągnąć nawet przy 50 A. Jego zdaniem po poprawieniu ustawienia byłby to dobry zasilacz 350 W.
Czym różnią się testowane zasilacze 300 W i 400 W?
Autor pozytywnie ocenił zabezpieczenia, temperatury, tętnienia, komponenty i wykonanie modelu 300 W. W modelu 400 W wskazał na nadmierne nagrzewanie przy dużym prądzie i problem z ustawieniem zabezpieczenia.
Ten model znajduje się w tabeli zbiorczej: Porównanie zasilaczy: tętnienia, sprawność i nagrzewanie
Wyniki z tej recenzji znajdują się w bazie pomiarów: Zasilacze
Produkty w obniżonych cenach
Może Cię zainteresować
Produkty w obniżonych cenach
Wszystkie materiały na stronie i porady są bezpłatne, ale będziemy wdzięczni za wsparcie projektu i kanału!
Komentować mogą zarejestrowani czytelnicy. Rejestracja zajmuje minutę, a zalogować się można za pomocą tego samego konta co na forum.
Zaloguj sięRejestracja



