Dziś na moim stole leży całkiem interesujące urządzenie, które może pomóc tam, gdzie popularny IMAX nie daje rady. Ma ono też inne zalety, choć nie zastępuje jednego z najpopularniejszych urządzeń do pracy z akumulatorami. Jeśli kogoś to interesuje, zapraszam — mam nadzieję, że się spodoba.
Zacznę chyba od tego, że urządzenie trafiło do oferty sklepu na moją prośbę. Firma ZKEtech produkuje sporo podobnych urządzeń, dostosowanych do różnych potrzeb, aż po wersję ośmiokanałową. Wybrałem jednak wariant, który moim zdaniem zainteresuje większość osób. Jeśli uważacie, że jest lepszy wariant, napiszcie — spróbuję wziąć go na testy.
Tym razem recenzja będzie raczej do oglądania niż do czytania, choć oczywiście nie zabraknie objaśnień i opisów. Uprzedzam: będą spoilery, więc jeśli nie znaleźliście tego, czego szukaliście, sprawdźcie, czy przypadkiem nie pominęliście któregoś spoilera.
Maksymalna moc rozpraszana — 60 W (ograniczona programowo). Maksymalny prąd rozładowania — 10 A Maksymalny prąd ładowania — 5 A Maksymalne napięcie wejściowe w trybie rozładowania — 30 V Maksymalne napięcie wejściowe — 19 V (wartość podana przez producenta; w praktyce urządzenie bez problemu działa przy 24 V, ale myślę, że może pracować nawet przy 30 V) Napięcie wyjściowe w trybie ładowania — o 2 V niższe od napięcia wejściowego, czyli przy napięciu wejściowym 20 V napięcie wyjściowe może wynosić do 18 V.
Tryby pracy: 1. Rozładowanie ze stabilizacją prądu Wybiera się prąd rozładowania, napięcie końcowe rozładowania i maksymalny czas rozładowania. 2. Rozładowanie ze stabilizacją mocy. Wybiera się moc obciążenia, napięcie końcowe rozładowania i maksymalny czas rozładowania. Ładowanie ze stabilizacją prądu. W tym trybie wybiera się prąd ładowania, napięcie, przy którym zaczyna się zmniejszanie prądu ładowania, oraz minimalny prąd, przy którym ładowanie zostanie zakończone.
Możliwość podłączenia do komputera w celu sterowania urządzeniem i wyświetlania wykresu przebiegu pracy. Możliwość definiowania złożonych algorytmów do pełnego testowania akumulatora przy różnych prądach i napięciach. Pomiar pojemności w mAh i mWh
Zacznę chyba od tradycyjnego opisu opakowania, ale nie ma tu za bardzo czego pokazywać, więc opis będzie krótki. Urządzenie przyszło w kartonowym pudełku, w którym oprócz niego znajdowały się dodatkowe akcesoria.
ZKE EBC-A10, wielofunkcyjne obciążenie elektroniczne z funkcją testera akumulatorów
W zestawie znalazły się: Samo obciążenie elektroniczne Zasilacz w małym, osobnym pudełku Przewód do podłączenia obciążenia Konwerter USB-RS232 ttl
ZKE EBC-A10, wielofunkcyjne obciążenie elektroniczne z funkcją testera akumulatorów
Oprócz tego dorzucono jakąś szczoteczkę, choć wydaje mi się, że trafiła tu przypadkiem. Nic to, może się kiedyś przyda.
ZKE EBC-A10, wielofunkcyjne obciążenie elektroniczne z funkcją testera akumulatorów
Warto wspomnieć, że urządzenie jest sprzedawane w dwóch wariantach wyposażenia. Standardowy — Urządzenie Zasilacz Przewód do podłączenia obciążenia Konwerter USB-RS232 ttl
Uproszczony Urządzenie Przewód do podłączenia obciążenia
W wersji uproszczonej cena jest niższa i wynosi $50.06 (47.51 z kuponem), ale w zestawie nie ma zasilacza ani konwertera USB-RS232 ttl. Drugi wariant jest odpowiedni dla osób, które mają już zasilacz i nie potrzebują podłączenia do komputera (albo mają już konwerter) oraz nie chcą przepłacać.
Wybrałem pełny zestaw, bo skoro robię recenzję, to chcę uzyskać jak najwięcej informacji. Dlatego w moim zestawie był zasilacz. Jest zapakowany w osobne, niewielkie pudełko.
ZKE EBC-A10, wielofunkcyjne obciążenie elektroniczne z funkcją testera akumulatorów
Niestety zasilacz ma wtyczkę z płaskimi bolcami. Do tego przewód 220 V jest bardzo krótki, ma około 0,5 m, a przewód 12 V ma długość 1 m. Z etykiety można wywnioskować, że zasilacz jest przystosowany do prądu 4 A przy napięciu wyjściowym 12 V. Szczerze mówiąc, ta etykieta na początku mocno mnie zmartwiła — takie można znaleźć na zasilaczach z najniższej półki :( Gniazdo wyjściowe 5.5/2.1, więc najprawdopodobniej nie będzie problemu z podłączeniem innego zasilacza, bo to jedno z najpopularniejszych gniazd.
ZKE EBC-A10, wielofunkcyjne obciążenie elektroniczne z funkcją testera akumulatorów
Przewód do podłączenia obciążenia i konwerter USB-RS232 ttl są zapakowane osobno.
ZKE EBC-A10, wielofunkcyjne obciążenie elektroniczne z funkcją testera akumulatorów
Ponieważ urządzenie ma prawidłowe, czteroprzewodowe podłączenie obciążenia, w zestawie znalazł się odpowiedni przewód. Na końcach przewodu są końcówki, a z drugiej strony krokodylki. Krokodylki są średniej wielkości, a ich jakość jest całkiem przyzwoita. Do każdego krokodylka prowadzą dwa przewody: grubszy, o większym przekroju, do podłączenia zasilania oraz cienki do pomiaru. Długość przewodów wynosi około 50 cm. W zestawie jest też konwerter USB — RS232ttl. Niech nie zmyli was złącze miniUSB — to tylko złącze, na którego stykach jest RS232ttl. Długość przewodu wynosi około 1 m.
ZKE EBC-A10, wielofunkcyjne obciążenie elektroniczne z funkcją testera akumulatorów
Z dokumentacji w zestawie dostałem tylko taką karteczkę. Nie wiem, co jest na niej napisane — udało mi się odczytać jedynie nazwę modelu i datę produkcji. Z drugiej strony nic nie ma. W zestawie nie było też ani płyty CD, ani nawet linku do strony producenta. Jak to mówią, oprogramowania szukajcie sobie sami, gdzie chcecie :(
ZKE EBC-A10, wielofunkcyjne obciążenie elektroniczne z funkcją testera akumulatorów
Urządzenie umieszczono w obudowie zasilacza. Myślę, że stali czytelnicy już widzieli zasilacze w takich obudowach. Z zewnątrz różnica polega chyba tylko na tym, że jest folia ochronna — jak się później okazało, nie bez powodu. Rozwiązanie z obudową jest dość oryginalne i nietypowe: z jednej strony trochę toporne, z drugiej proste i solidne. Przynajmniej w podróży trudno ją uszkodzić.
ZKE EBC-A10, wielofunkcyjne obciążenie elektroniczne z funkcją testera akumulatorów
Zdejmujemy folię i ze zdziwieniem odkrywamy, że obudowa jest wykonana z polerowanego aluminium. Takich zasilaczy jeszcze nie spotkałem. Funkcjonalność tego rozwiązania jest bliska zeru, ale wygląda ładnie.
ZKE EBC-A10, wielofunkcyjne obciążenie elektroniczne z funkcją testera akumulatorów
Na górnym panelu znajduje się wyświetlacz i cztery przyciski. Krótki opis przycisków 1 — Włączanie/wyłączanie trybu aktywnego. Urządzenie nie ma własnego wyłącznika zasilania, więc zaczyna działać od razu po podłączeniu zasilania. Ten przycisk uruchamia tryb testu lub go zatrzymuje. Trzeba go przytrzymać przez dłuższą chwilę, około 2 sekund — najpewniej zrobiono tak, żeby zapobiec przypadkowemu naciśnięciu. 2 — Przycisk wyboru trybu pracy i sposobu wyświetlania informacji na ekranie. Pozwala poruszać się po menu i wybierać parametry do zmiany. Wejście do menu — długie przytrzymanie, poruszanie się po nim — krótkie naciśnięcia. Podczas pracy urządzenia w trybie aktywnym można jedynie przełączać rodzaj wyświetlanych parametrów; wejście do menu jest zablokowane. 3, 4 — Zwiększanie/zmniejszanie wybranego parametru. Szczerze mówiąc, dziwi mnie, z jakim uporem chińscy inżynierowie umieszczają przycisk + po lewej, a minus po prawej.
ZKE EBC-A10, wielofunkcyjne obciążenie elektroniczne z funkcją testera akumulatorów
A oto druga strona pięknej obudowy — i to zarówno w przenośni, jak i dosłownie. Chodzi o to, że na takiej obudowie odciski palców zostają jak na złość. Po lewej powierzchnia jest trochę matowa — to miejsce, które macałem palcami i próbowałem wyczyścić.
ZKE EBC-A10, wielofunkcyjne obciążenie elektroniczne z funkcją testera akumulatorów
Wszystkie złącza wyprowadzono na prawą stronę. Znajdują się tu: 1. Listwa zaciskowa do podłączenia przewodu do obciążenia. 2. Gniazdo zasilania 3. Złącze miniUSB, do którego wyprowadzono sygnały RS232ttl.
ZKE EBC-A10, wielofunkcyjne obciążenie elektroniczne z funkcją testera akumulatorów
Mniej więcej wiedziałem, co to urządzenie potrafi, więc bardziej interesowało mnie jego wnętrze. Zabrałem się do niego od razu po otrzymaniu sprzętu.
Otwarcie obudowy nie jest zbyt wygodne. Najpierw trzeba odkręcić sześć śrubek rozmieszczonych na obwodzie, a potem unosić pokrywę, zaczynając od strony bliższej przyciskom. Jeśli zaczniemy podnosić ją od strony wyświetlacza, płytka „mózgu” zaczepi o występ obudowy i można ją uszkodzić.
ZKE EBC-A10, wielofunkcyjne obciążenie elektroniczne z funkcją testera akumulatorów
Ogólnie konstrukcja całkiem pozytywnie mnie zaskoczyła. Prosta i ładna, choć nie mogłem się pozbyć wrażenia, że to samoróbka. Bardzo dobra, ale jednak samoróbka. Rzecz w tym, że urządzenie jest dość znane. Trafiłem już na informacje o nim nawet na jednym z chińskich forów krótkofalarskich, a poza tym wyraźnie nie jest produkowane pojedynczo. Wszystkie połączenia wykonano za pomocą złączy i krótkich przewodów.
ZKE EBC-A10, wielofunkcyjne obciążenie elektroniczne z funkcją testera akumulatorów
Płytka mocy wygląda całkiem schludnie, choć radiator położony na boku i ślady topnika nieco psują ogólne wrażenie.
ZKE EBC-A10, wielofunkcyjne obciążenie elektroniczne z funkcją testera akumulatorów
Wyżej napisałem, że wszystkie połączenia są rozłączne. Zrobili je tak, że można rozłożyć cały moduł na osobne płytki bez użycia lutownicy. To mi się podoba, choć ktoś pewnie powie: i co w tym takiego. Na tym zdjęciu widać, że cała konstrukcja składa się z płytki procesora, wyświetlacza i klawiatury. No i oczywiście płytki mocy.
ZKE EBC-A10, wielofunkcyjne obciążenie elektroniczne z funkcją testera akumulatorów
Płytka procesora i wzmacniaczy operacyjnych. Formalnie rzecz biorąc, „mózg” urządzenia. Najprawdopodobniej płytka jest zunifikowana; być może zmieniają się niektóre wartości elementów, choć nie jest to pewne. Na pewno zmienia się jednak firmware. Na płytce jest puste miejsce na brzęczyk i termistor. Brzęczyk nie jest mi potrzebny, a urządzenie nie ma funkcji pomiaru temperatury :(
ZKE EBC-A10, wielofunkcyjne obciążenie elektroniczne z funkcją testera akumulatorów
Najpierw próbowałem rozgryźć układ urządzenia, ale potem dałem sobie z tym spokój, bo to beznadziejne zajęcie. Firmware'u i tak nie ma, a ogólną zasadę działania można zrozumieć na podstawie mojego testu mocnego obciążenia elektronicznego. Nie sądzę, żeby różnice były duże. Całością steruje mikrokontroler STM8S105K6T6C. Nie ma w nim nic niezwykłego, takie mikrokontrolery spotyka się teraz coraz częściej. Na trzech wzmacniaczach operacyjnych LM358 zrealizowano wzmacniacze sygnału z czujnika prądu, układu pomiaru napięcia i układu pomiaru rezystancji wewnętrznej. Trochę zaskoczyła mnie obecność multipleksera CD4053; najwyraźniej twórcom zabrakło wyprowadzeń mikrokontrolera, więc postanowili trochę ich „dodać”.
ZKE EBC-A10, wielofunkcyjne obciążenie elektroniczne z funkcją testera akumulatorów
Mikrokontroler pracuje z częstotliwością 16 MHz, obok widać miejsce do podłączenia termistora. O ile dobrze zrozumiałem, w tym urządzeniu zastosowano źródło napięcia odniesienia oparte na TL431. Praktycznie wszystkie rezystory na płytce mają podwyższoną dokładność, o czym świadczy czterocyfrowe oznaczenie. To dobrze.
ZKE EBC-A10, wielofunkcyjne obciążenie elektroniczne z funkcją testera akumulatorów
Z tyłu prawie pusto. Kilka drobnych elementów, ścieżek też niewiele, niemal cała tylna strona płytki pełni funkcję ekranu. .
ZKE EBC-A10, wielofunkcyjne obciążenie elektroniczne z funkcją testera akumulatorów
O klawiaturze nie ma co mówić: wykonana starannie, przyciski działają świetnie.
ZKE EBC-A10, wielofunkcyjne obciążenie elektroniczne z funkcją testera akumulatorów
Z wyświetlaczem trochę przekombinowali. Najwyraźniej płytka nie mieściła się w obudowie, więc twórcy zrobili coś w rodzaju przejściówki. Przy okazji zwróciłem uwagę na porządne styki wyświetlacza. Drobiazg, oczywiście, ale rzucił mi się w oczy.
ZKE EBC-A10, wielofunkcyjne obciążenie elektroniczne z funkcją testera akumulatorów
Płytka mocy. Na płytce umieszczono wstępny stabilizator napięcia, ładowarkę, bocznik do pomiaru prądu oraz różne drobiazgi. Kondensator wejściowy zasilania jest przystosowany do napięcia 35 V.
ZKE EBC-A10, wielofunkcyjne obciążenie elektroniczne z funkcją testera akumulatorów
A oto sama część mocy. Od razu rzucają się w oczy trzy mocne diody. Nie będę rysować schematu, spróbuję po prostu wyjaśnić. Dwie mocne diody połączone równolegle — napięcie z wejścia jest podawane na mocny tranzystor, który pełni funkcję elementu regulacyjnego obciążenia. Pojedyncza dioda po prawej — przez nią podłączona jest ładowarka. Chroni przed odwrotnym podłączeniem akumulatora, gdy urządzenie jest wyłączone (udało mi się to sprawdzić). Trzeba jednak pamiętać, że jest to słabe zabezpieczenie i nie zawsze zadziała, więc zachowajcie ostrożność przy podłączaniu akumulatora. Ładowarkę zbudowano na bazie kontrolera PWM xl4015e1. To kontroler PWM o maksymalnym prądzie wyjściowym 5 A. Za to producentowi należy się minus. W tym miejscu znacznie lepiej sprawdziłby się kontroler o prądzie 7 A lub większym, ponieważ nie zaleca się stosowania podzespołów bez zapasu. Na płytce znajduje się wstępny stabilizator 7812 na 12 V, najpewniej po to, by odciążyć wtórny stabilizator 5 V umieszczony na płytce procesora. To całkiem poprawne technicznie i proste rozwiązanie. Na płytce jest też złącze RS232ttl, oznaczone dość zagadkowo jako BT/SD.
ZKE EBC-A10, wielofunkcyjne obciążenie elektroniczne z funkcją testera akumulatorów
Ponieważ urządzenie podczas pracy wydziela sporo ciepła (do 60 W), wewnątrz obudowy znajduje się radiator. Radiator chłodzi niewielki wentylator. Wentylator jest sterowany i włącza się przy prądzie powyżej 1 A, niezależnie od tego, czy trwa ładowanie, czy rozładowywanie. Czyli w trybie rozładowania chłodzi radiator, a w trybie ładowania — kontroler PWM i dławik. Wentylator jest cichy. Kilka razy zauważyłem, że procesor włącza wentylator nawet w trybie pauzy, jeśli akumulator jest podłączony. Nie ma żadnego układu kontroli temperatury ani zabezpieczenia na wypadek zatrzymania wentylatora, a to już niezbyt dobrze :(
ZKE EBC-A10, wielofunkcyjne obciążenie elektroniczne z funkcją testera akumulatorów
Całą konstrukcję rozbiera się bardzo łatwo. Odkręcamy cztery śruby w narożnikach i wyjmujemy cały moduł.
ZKE EBC-A10, wielofunkcyjne obciążenie elektroniczne z funkcją testera akumulatorów
1. Od spodu płytki mocy znalazłem jeszcze jedną diodę — to dioda kontrolera PWM ładowarki. Na górze zabrakło dla niej miejsca albo zdecydowano się odprowadzać część ciepła na tylną stronę płytki. 2. Jako element regulacyjny obciążenia zastosowano tranzystor MOSFET IRFP250. 200 V, 30 A, 85 mΩ. Na podstawie tych parametrów można w przybliżeniu obliczyć minimalne napięcie, przy którym obciążenie może zapewnić prąd 10 A. 0,85 V na tranzystorze + 0,65–0,75 V (dioda Schottky’ego) + 0,1 V na boczniku = 1,6–1,7 V. 3. Zaskoczyło mnie, że przy takich wymiarach wentylator jest całkiem mocny, a przy tym cichy. 4. Wentylator zamocowano na czterech plastikowych słupkach i lekko uniesiono nad radiatorem, ale to chyba raczej przypadek. Słupki są bardzo wygodne — długą śrubę można wkręcić do końca.
ZKE EBC-A10, wielofunkcyjne obciążenie elektroniczne z funkcją testera akumulatorów
Kilka słów o obsłudze i pracy autonomicznej. Po włączeniu na ekranie wyświetla się nazwa modelu, wersja firmware’u, nazwa producenta i data (najprawdopodobniej data wydania firmware’u). Następnie urządzenie przechodzi w tryb czuwania. Jeśli nic nie jest podłączone, na wyświetlaczu będą same zera.
ZKE EBC-A10, wielofunkcyjne obciążenie elektroniczne z funkcją testera akumulatorów
Urządzenie ma przyciski sterujące i wyświetlacz. Dzięki temu można obsługiwać je bez komputera, ale niestety zakres dostępnych funkcji jest ograniczony. Na przykład podczas pracy z komputerem można zmieniać prąd rozładowania bez przerywania rozładowania, natomiast w trybie autonomicznym nie jest to możliwe. Duże znaczenie ma też funkcja tworzenia wykresów, która oczywiście nie działa w trybie autonomicznym.
W górnym wierszu wyświetlany jest tryb pracy, napięcie na zaciskach urządzenia oraz prąd obciążenia/ładowania. Dolny wiersz ma dwa formaty. Najpierw wyświetlany jest stan Wł. lub Wył., potem czas albo moc, a następnie pojemność w mAh lub mWh. Po podłączeniu do komputera w dolnym wierszu pojawia się napis -PC-. Przytrzymanie przycisku SET otwiera menu, w którym można wybrać tryb pracy : rozładowanie ze stabilizacją prądu, rozładowanie ze stabilizacją mocy albo ładowanie. W tym menu można też ustawić wszystkie potrzebne parametry: prąd/moc/napięcie/czas pracy/tryb automatyczny.
Przy okazji, urządzenie „pamięta” wszystkie ostatnie ustawienia, także te wprowadzone z poziomu programu komputerowego, co będzie widać na zdjęciach.
ZKE EBC-A10, wielofunkcyjne obciążenie elektroniczne z funkcją testera akumulatorów
Urządzenie może wprawdzie pracować autonomicznie, ale moim zdaniem znacznie wygodniej obsługuje się je z komputera.
W tym wariancie wszystko jest znacznie bardziej przejrzyste, szybsze i nie trzeba niepotrzebnie przeklikiwać się przez różne menu. Kolega aizenn uprzejmie udostępnił link do repozytorium, w którym znajduje się całe oprogramowanie tego producenta. Program ma oczywiście swoje kaprysy i w niektórych sytuacjach potrafi się wyłączyć z błędem (później napiszę, kiedy), ale poza tym działa stabilnie. Podczas eksperymentów z regulacją prądu i napięcia oraz wszystkich testów nie zawiesił się ani razu.
Okno programu wygląda następująco. Pierwsza zakładka pozwala wybrać opcję zapisywania/wczytywania ustawień i wykresu. Drobna uwaga: jeśli zapisujemy wykres jako obraz, jego rozdzielczość będzie taka sama jak w oknie programu. Czyli, aby uzyskać lepszą jakość, trzeba zmaksymalizować okno programu.
ZKE EBC-A10, wielofunkcyjne obciążenie elektroniczne z funkcją testera akumulatorów
W tym menu znajduje się opcja kalibracji urządzenia.
Kalibracja przebiega dość standardowo, w oparciu o dwa punkty kontrolne. Spotkałem się z takim rozwiązaniem zarówno w samodzielnie zbudowanym zasilaczu laboratoryjnym, jak i w mocniejszej wersji obciążenia elektronicznego. Zasada jest taka: najpierw kalibrujemy na przykład przy prądzie 1 A, potem przy 10 A, a resztę oblicza mikrokontroler.
Trzecie menu daje dostęp do funkcji czyszczenia wykresu (dzieje się to automatycznie po zatrzymaniu/uruchomieniu testu) oraz pomiaru rezystancji wewnętrznej akumulatora.
W czwartym menu znajdują się ustawienia wyświetlania wykresu i opcja automatycznego zapisywania.
Można wybrać automatyczne skalowanie wykresu, kolory, wyświetlanie różnych informacji oraz włączyć wyświetlanie wykresu mocy (domyślnie wyłączone).
Po prawej znajdują się zakładki do obsługi urządzenia w różnych trybach. Pierwsza zakładka będzie się często pojawiać w dalszej części recenzji, dlatego od razu przejdę do drugiej. O ile dobrze zrozumiałem, służy ona do jednorazowego testu automatycznego, ale na razie nie udało mi się go uruchomić — program zgłasza błąd parametru. Nie chce powiedzieć, co mu nie pasuje.
ZKE EBC-A10, wielofunkcyjne obciążenie elektroniczne z funkcją testera akumulatorów
To jednocześnie najciekawsze menu, ale też najbardziej problematyczne. Jego zaletą jest możliwość skonfigurowania pracy według określonego algorytmu, na przykład ładowanie, rozładowanie, ponowne ładowanie — wszystko z różnymi parametrami. Można też ustawić pracę cykliczną i przerwę. Przerwę zaleca się przy przechodzeniu z jednego trybu do drugiego. O ile wiem, aby prawidłowo zmierzyć pojemność, najlepiej odczekać kilka minut po zakończeniu ładowania, zanim rozpocznie się rozładowanie, i tak samo postąpić w odwrotnym przypadku. Z drugiej strony, to właśnie tutaj pojawia się problem: oprogramowanie może po prostu się wyłączyć. Cieszy to, że po utworzeniu „makra” można je zapisać, a później po prostu wczytywać odpowiedni plik. Można na przykład skonfigurować test akumulatorów wysokoprądowych z zakończeniem ładowania przy 4.2 V, a potem po prostu wczytywać odpowiedni plik konfiguracyjny.
ZKE EBC-A10, wielofunkcyjne obciążenie elektroniczne z funkcją testera akumulatorów
Podstawowy tryb pracy oprogramowania. Można tu wybrać tryb (stały prąd, stała moc, ładowanie), a także obserwować mierzone parametry w czasie rzeczywistym. Kliknięcie prawym przyciskiem myszy na wykresie pozwala sprawdzić napięcie i prąd w konkretnym punkcie czasu.
ZKE EBC-A10, wielofunkcyjne obciążenie elektroniczne z funkcją testera akumulatorów
W trybie obciążenia dostępny jest przycisk Adjust, który pozwala zmieniać parametry w czasie rzeczywistym. Zmieniamy parametr w oknie, naciskamy ten przycisk, a urządzenie zwiększa lub zmniejsza jego wartość bez przerywania pracy. Na wykresie widać zmianę prądu podczas pracy.
ZKE EBC-A10, wielofunkcyjne obciążenie elektroniczne z funkcją testera akumulatorów
Jest też przycisk Continue, który pozwala wznowić pracę po naciśnięciu przycisku Stop. Na wykresie widać przerwę w pracy, a następnie ponowne uruchomienie.
ZKE EBC-A10, wielofunkcyjne obciążenie elektroniczne z funkcją testera akumulatorów
Na tym zakończę omawianie oprogramowania i przejdę do testów działania.
Na początek postanowiłem sprawdzić, jak urządzenie nagrzewa się w różnych trybach pracy… Do urządzenia podłączyłem akumulator, który właśnie rozładowywałem i ładowałem. Urządzenie było zasilane z laboratoryjnego zasilacza, ponieważ ładowarka może pracować tylko jako przetwornica obniżająca, a 12 V nie wystarczało do naładowania tego akumulatora.
ZKE EBC-A10, wielofunkcyjne obciążenie elektroniczne z funkcją testera akumulatorów
Na początek postanowiłem sprawdzić, jak urządzenie nagrzewa się podczas pracy pod obciążeniem. Ustawiłem taki prąd, przy którym obciążenie rozpraszało maksymalną moc. Mała dygresja: urządzenie działa tak, że maksymalna moc rozładowania jest ograniczona programowo. Stara się utrzymywać moc w zakresie 59,95–60,05 W i nie da się jej zwiększyć :( Ograniczenie mocy odbywa się przez zmniejszenie prądu.
ZKE EBC-A10, wielofunkcyjne obciążenie elektroniczne z funkcją testera akumulatorów
Po 20 minutach testu radiator nagrzał się do 72 stopni. Zdjęcie po lewej to raczej zrzut ekranu pokazujący, że urządzenie może pracować z mocą nieco większą niż 60 W. Wynika to z dyskretnego pomiaru prądu i napięcia; wartości większej niż 60,95 W nie widziałem.
ZKE EBC-A10, wielofunkcyjne obciążenie elektroniczne z funkcją testera akumulatorów
Po pomiarze temperatury przy maksymalnej mocy obciążenia przeszedłem do testów ładowarki. Test przeprowadzałem stopniowo: najpierw przy prądzie 2,1 A (maksymalny prąd ładowania tego akumulatora), przez około 20 minut.
ZKE EBC-A10, wielofunkcyjne obciążenie elektroniczne z funkcją testera akumulatorów
Po lewej temperatura kontrolera PWM, po prawej — dławika. Ładowarka pracuje w dość trudnych warunkach, ponieważ przy ładowaniu akumulatora o niższym napięciu jej sprawność będzie nieco wyższa.
ZKE EBC-A10, wielofunkcyjne obciążenie elektroniczne z funkcją testera akumulatorów
Następnie zwiększyłem prąd ładowania do dwukrotności wartości maksymalnej, czyli 4,2 A. Ponieważ taki prąd nie jest zalecany dla akumulatora, testy były krótsze, ale nie wpłynęło to znacząco na wyniki. Po lewej widać moc oddawaną do obciążenia, po prawej — pobieraną. Pobór własny urządzenia wynosi około 1 W, a wentylator zużywa dodatkowo około 1,5 W. Znając te wartości, można w przybliżeniu obliczyć sprawność ładowarki. Trzeba też pamiętać, że wyjście ładowarki jest podłączone przez diodę, co obniża sprawność.
ZKE EBC-A10, wielofunkcyjne obciążenie elektroniczne z funkcją testera akumulatorów
Nie chciałem spalić urządzenia, ale jednocześnie chciałem sprawdzić, jak działa, więc stopniowo zwiększałem prąd. Przy prądzie 4,5 A kontroler PWM wyraźnie się przegrzewał, więc przerwałem test.
ZKE EBC-A10, wielofunkcyjne obciążenie elektroniczne z funkcją testera akumulatorów
Nie byłem zadowolony z obecnej sytuacji, więc postanowiłem nieco zmodyfikować konstrukcję. Wygląda to oczywiście jak straszna prowizorka, ale do eksperymentu w zupełności wystarczy. Obniżyłem jedną stronę wentylatora, żeby dmuchał w stronę „wylotu”, i osłoniłem radiator tak, by utworzyć „korytarz”, którym powietrze będzie przepływać głównie w jednym kierunku.
ZKE EBC-A10, wielofunkcyjne obciążenie elektroniczne z funkcją testera akumulatorów
Ale jeśli z temperaturą podczas rozładowywania jeszcze się pogodziłem — 72 stopnie to całkiem znośny wynik, a 82 czy 92 stopnie też są do przyjęcia — to nie chciałem tolerować przegrzewania się sterownika PWM. Przeróbka jest prosta jak konstrukcja cepa. Wziąłem blaszkę ze starej radzieckiej diody i przylutowałem ją tak, żeby znalazła się w strumieniu powietrza.
ZKE EBC-A10, wielofunkcyjne obciążenie elektroniczne z funkcją testera akumulatorów
A teraz wyniki przeróbki. Podczas rozładowywania temperatura spadła nieznacznie, liczyłem na lepszy efekt.
ZKE EBC-A10, wielofunkcyjne obciążenie elektroniczne z funkcją testera akumulatorów
Za to w trybie ładowania poprawa jest wyraźna.
ZKE EBC-A10, wielofunkcyjne obciążenie elektroniczne z funkcją testera akumulatorów
ZKE EBC-A10, wielofunkcyjne obciążenie elektroniczne z funkcją testera akumulatorów
Oczywiście, nie jest idealnie i jest jeszcze nad czym pracować, ale jest już znacznie lepiej — ładowarka działała prawidłowo przy prądzie 5 A. Przy takiej przeróbce radziłbym jednak jeszcze odgiąć albo odciąć boczną część obudowy, która zasłania część strumienia powietrza.
ZKE EBC-A10, wielofunkcyjne obciążenie elektroniczne z funkcją testera akumulatorów
Jeszcze jedno zdjęcie, żeby ocenić sprawność ładowarki. Przy okazji zmierzyłem temperaturę radiatora stabilizatora 7812 oraz spadek napięcia na boczniku przy prądzie 5 A. Na podstawie tego pomiaru obliczyłem rezystancję bocznika wynoszącą 10 mΩ i spadek napięcia 0,1 V przy prądzie 10 A.
ZKE EBC-A10, wielofunkcyjne obciążenie elektroniczne z funkcją testera akumulatorów
Po sprawdzeniu temperatur przyszedł czas na ocenę dokładności pomiaru prądu i napięcia. Na początek sprawdziłem dokładność pomiaru (a właściwie ustawiania) prądu w zakresie 1–5 A. Przy ustawieniu 1 A multimetr pokazuje 0,99 A. W rzeczywistości wskazania zmieniały się od 0,99 do 1,00 A, na zdjęciu widać wynik 0,99.
ZKE EBC-A10, wielofunkcyjne obciążenie elektroniczne z funkcją testera akumulatorów
Teraz zakres 6–10 A. Wyraźnie widać skutki kalibracji w dwóch punktach — najpewniej przy 1 A i 10 A, bo właśnie dla tych wartości dokładność jest najwyższa. W każdym razie uzyskany błąd pomiaru nie przekroczył 1%, co jest bardzo dobrym wynikiem.
ZKE EBC-A10, wielofunkcyjne obciążenie elektroniczne z funkcją testera akumulatorów
W trybie pomiaru napięcia dokładność okazała się jeszcze lepsza — powiedziałbym, że wynik jest znakomity.
ZKE EBC-A10, wielofunkcyjne obciążenie elektroniczne z funkcją testera akumulatorów
Na samym początku recenzji powiedziałem, że urządzenie może pracować w trybie obciążenia ze stabilizacją mocy. Z tego trybu korzysta się rzadko, ale może być bardzo przydatny, zwłaszcza przy ocenie sprawności urządzenia. Dla przykładu można podłączyć przetwornicę, ustawić określoną moc obciążenia na wyjściu i, zmieniając napięcie zasilania, obserwować zmiany mocy na wejściu.
ZKE EBC-A10, wielofunkcyjne obciążenie elektroniczne z funkcją testera akumulatorów
Przykład działania przetwornicy w różnych trybach. Wskaźnik urządzenia pokazuje moc pobieraną przez obciążenie, a wskaźnik zasilacza — moc oddawaną.
ZKE EBC-A10, wielofunkcyjne obciążenie elektroniczne z funkcją testera akumulatorów
ZKE EBC-A10, wielofunkcyjne obciążenie elektroniczne z funkcją testera akumulatorów
Przeprowadziłem też krótki test porównawczy przy bezpośrednim podłączeniu zasilacza do obciążenia. Tutaj sprawa jest nieco bardziej skomplikowana, bo nakładają się błędy czterech pomiarów i dwóch obliczeń matematycznych.
ZKE EBC-A10, wielofunkcyjne obciążenie elektroniczne z funkcją testera akumulatorów
Skoro urządzenie jest już otwarte, kilka pomysłów na modyfikacje. Zewnętrzny zasilacz to oczywiście dobre rozwiązanie, ale niezbyt wygodne, zwłaszcza że w obudowie jest wolne miejsce. Niestety zasilacz, który chcę zamontować, nie bardzo chce się zmieścić w środku.
ZKE EBC-A10, wielofunkcyjne obciążenie elektroniczne z funkcją testera akumulatorów
Po przesunięciu płytki urządzenia do krawędzi obudowy zasilacz się mieści, ale na styk. Przy okazji, nie wolno dopuścić do przypadkowego zetknięcia radiatora z czymkolwiek, ponieważ znajduje się na nim plus zacisku mocy urządzenia. W takim wariancie płytka również mieści się na styk. A bardzo chciałbym zasilać urządzenie napięciem 24 V. Przy okazji, to kolejna przewaga nad iMaxem, który nie chce pracować przy napięciu 24 V :(
ZKE EBC-A10, wielofunkcyjne obciążenie elektroniczne z funkcją testera akumulatorów
Można powiedzieć, że główną część mamy za sobą: rozebraliśmy urządzenie, obejrzeliśmy je, podgrzaliśmy, zmierzyliśmy i złożyliśmy. Teraz możemy przejść do dodatków.
Napisałem, że urządzenie jest dostępne w dwóch wariantach wyposażenia. Teraz zrobię krótki przegląd tego, co dostajemy dodatkowo. A dokładniej — rozpakuję to, co można dostać, zamawiając pełny zestaw.
Konwerter USB oparto na klasycznym układzie PL2303. Nie musiałem nawet instalować sterowników, bo mam wiele urządzeń z tym układem i został wykryty automatycznie.
Za to zasilacz naprawdę mnie zaskoczył. Przygotowując recenzję, zostawiłem go „na deser”, bo byłem w 100% pewien, że to kolejny tani zasilacz złożony z nie wiadomo czego. Ale kiedy go otworzyłem, byłem bardzo mile zaskoczony — zasilacz wygląda świetnie.
ZKE EBC-A10, wielofunkcyjne obciążenie elektroniczne z funkcją testera akumulatorów
Widać, że ta płytka jest już używana albo pochodzi z demontażu, przy czym ta druga możliwość jest bardziej prawdopodobna. Świadczy o tym fakt, że przewód sieciowy i wyjściowy zostały odcięte, a nowe przylutowano od spodu. Są przy tym wyraźnie cieńsze, natomiast poza tym płytka wygląda jak nowa. Tranzystor wysokonapięciowy i dioda wyjściowa są zamontowane na niewielkich radiatorach, przymocowanych do płytki za pomocą wlutowanych blaszek.
ZKE EBC-A10, wielofunkcyjne obciążenie elektroniczne z funkcją testera akumulatorów
Po wstępnych oględzinach mogę powiedzieć, że zasilacz zbudowano jak z podręcznika, czyli ma wszystko, co powinien mieć porządny zasilacz. Na początek porządny filtr sieciowy.
ZKE EBC-A10, wielofunkcyjne obciążenie elektroniczne z funkcją testera akumulatorów
W filtrze wejściowym jest nie tylko kondensator i bezpiecznik, ale także warystor ochronny, który ostatnio trafia się rzadko. Jest też termistor ograniczający prąd ładowania kondensatora filtra. Kondensator ma pojemność mniej więcej odpowiednią dla mocy 48 W przy zasilaniu z sieci 230 V. Kondensator przeciwzakłóceniowy między stroną pierwotną a wtórną ma klasę Y1, ale po zobaczeniu porządnego filtra sieciowego już mnie to nie zdziwiło.
ZKE EBC-A10, wielofunkcyjne obciążenie elektroniczne z funkcją testera akumulatorów
Na wyjściu również jest filtr LC tłumiący zakłócenia, wykonany całkiem schludnie. Samo wyjście do obciążenia jest podłączone przez kolejny dławik, z dwoma uzwojeniami. Cieszy obecność całkiem dobrych kondensatorów, choć niemal bez zapasu napięcia. Przy takim napięciu zwykle stosuję kondensatory na 25 V, a tutaj użyto elementów na 16 V. Nawet kondensator w obwodzie zasilania sterownika PWM jest dobrej jakości. Szukałem na płytce nazwy producenta, bo zasilacz ewidentnie jest OEM, ale jedyne, co znalazłem, to oznaczenie AMS-4R i nazwę AMIGO. Pracuję z różnymi zasilaczami od dawna, ale tę nazwę widzę po raz pierwszy.
ZKE EBC-A10, wielofunkcyjne obciążenie elektroniczne z funkcją testera akumulatorów
Do lutowania też nie mam zastrzeżeń: jest schludne i estetyczne, płytka jest czysta, został tylko ślad po dwustronnej taśmie klejącej, którą mocowano ją w obudowie.
ZKE EBC-A10, wielofunkcyjne obciążenie elektroniczne z funkcją testera akumulatorów
Nie udało mi się rozpoznać sterownika PWM, ale z wyglądu bardzo przypomina jeden z popularnych układów, które opisywałem w poprzednich recenzjach. Na koniec oględzin ucieszyło mnie, że zastosowano precyzyjne rezystory dzielnika, a na wyjściu zasilacza zamontowano ochronny transil. Jak już pisałem, zasilacz zbudowano jak z podręcznika.
ZKE EBC-A10, wielofunkcyjne obciążenie elektroniczne z funkcją testera akumulatorów
Początkowo chciałem odłożyć ten zasilacz na półkę, a może później przeznaczyć go na części, ale po oględzinach uznałem, że jest świetny i brakuje mu tylko porządnych przewodów: sieciowego i wyjściowego. Jak wspomniałem wyżej, oryginalne przewody miały mały przekrój, sieciowy był zakończony chińską wtyczką, a oba przylutowano od spodu płytki. Nie odpowiadało mi to, więc znalazłem dwa odpowiednie przewody i wymieniłem oryginalne.
ZKE EBC-A10, wielofunkcyjne obciążenie elektroniczne z funkcją testera akumulatorów
Zasilacz składa się też w nietypowy sposób. Obudowa nie jest sklejona, jak to najczęściej bywa, lecz zamykana na zatrzaski. Początkowo o tym nie wiedziałem i rozbierałem ją po swojemu, przy użyciu topora i dłuta noża i młotka. Na szczęście nie ucierpiała zbyt mocno, a żeby ją zamknąć, wystarczyło po prostu docisnąć obudowę, aż zatrzaski wskoczyły na miejsce. Gotowe, zasilacz przerobiony, jestem zadowolony.
ZKE EBC-A10, wielofunkcyjne obciążenie elektroniczne z funkcją testera akumulatorów
Na koniec kilka słów o praktycznym zastosowaniu tego urządzenia. Pisałem, że przyrząd potrafi mierzyć rezystancję wewnętrzną akumulatorów. Niestety nie mam przyrządów, żeby sprawdzić, na ile poprawnie to robi, ale wyniki wyglądają wiarygodnie. Porównywałem wskazania dwóch akumulatorów z poprzedniej recenzji, jednego z zabezpieczeniem, a drugiego bez. Różnica wskazań mniej więcej odpowiadała rezystancji wewnętrznej układu zabezpieczającego.
Pomiar można przeprowadzić przy różnych prądach. 1.2 — ICR18650 — 32A bez płytki zabezpieczającej, przy prądzie pomiarowym 1 A i 10 A. 3. — Akumulator wysokoprądowy przy prądzie 10 A 4. — Chciałem sprawdzić akumulator 12 V, ale niestety grzecznie mnie odprawił :(
ZKE EBC-A10, wielofunkcyjne obciążenie elektroniczne z funkcją testera akumulatorów
Przykład testu — Ładowanie prądem 1,6 A do napięcia 4,35 V, z zakończeniem ładowania przy prądzie 0,16 A Rozładowanie prądem 3,2 A do 2,8 V Ładowanie prądem 1,6 A do napięcia 4,35 V, z zakończeniem ładowania przy prądzie 0,16 A
ZKE EBC-A10, wielofunkcyjne obciążenie elektroniczne z funkcją testera akumulatorów
Przerwa 1 minuta Ładowanie prądem 1 A do napięcia 4,20 V, z zakończeniem ładowania przy prądzie 0,11 A Przerwa 1 minuta Rozładowanie prądem 5,2 A do 2,8 V Przerwa 1 minuta Ładowanie prądem 1 A do napięcia 4,35 V, z zakończeniem ładowania przy prądzie 0,11 A
ZKE EBC-A10, wielofunkcyjne obciążenie elektroniczne z funkcją testera akumulatorów
A oto przykład testowania akumulatora litowego z płytką zabezpieczającą i jej zadziałaniem. W teście wykorzystałem akumulator z tej recenzji. Na wykresie widać skok napięcia o około 8 V w chwili, gdy zabezpieczenie akumulatora odłącza ładowanie.
ZKE EBC-A10, wielofunkcyjne obciążenie elektroniczne z funkcją testera akumulatorów
Jednorazowe ładowanie akumulatora prądem 1,6 A do napięcia 4,35 V, zakończenie przy prądzie 0,16 A.
ZKE EBC-A10, wielofunkcyjne obciążenie elektroniczne z funkcją testera akumulatorów
Jednorazowe rozładowanie akumulatora prądem 3,2 A do napięcia 2,8 V.
ZKE EBC-A10, wielofunkcyjne obciążenie elektroniczne z funkcją testera akumulatorów
Na tym kończą się testy i oględziny, pora przejść do podsumowania. Zalety Duże możliwości funkcjonalne Prawidłowe, czteroprzewodowe podłączenie obciążenia Możliwość pomiaru rezystancji wewnętrznej akumulatorów, choć z pewnymi ograniczeniami. Solidna i starannie wykonana konstrukcja. Możliwość wyboru jednego z dwóch wariantów zestawu Pełne sterowanie z komputera i możliwość zapisywania wykresów pracy urządzenia Prąd rozładowania do 10 A przy mocy do 60 W. Dobra kalibracja prądu i znakomita kalibracja napięcia prosto z pudełka Dobry zasilacz w pełnym zestawie.
Wady Przegrzewanie się sterownika PWM ładowarki przy prądzie powyżej 4,2 A, ale można to bardzo łatwo poprawić. Sterownik PWM ładowarki pracuje bez zapasu. Pewne problemy z oprogramowaniem. Przydałby się bezpiecznik na linii podłączenia obciążenia. Brak zabezpieczenia przed przegrzaniem.
Moja opinia. Urządzenie mi się spodobało. Właściwie spodobało mi się jeszcze przed zamówieniem i napisaniem recenzji, ale co innego oglądać zdjęcia i czytać specyfikację, a co innego wziąć je do ręki. W praktyce dostałem dokładnie to, czego chciałem. Rozczarowało mnie nagrzewanie się sterownika PWM ładowania, ale jeszcze bardziej to, że nawet po prostej modyfikacji lepiej nie używać go na 100% — ograniczyłbym prąd ładowania do 4,5 A. Ucieszyła mnie dobra kalibracja; błąd pomiaru prądu do 1% to całkiem niezły wynik. Bardzo spodobała mi się współpraca z komputerem. Tak, są pewne problemy, ale skoro istnieje już kilka wersji oprogramowania, to producent najwyraźniej nad nim pracuje. Data firmware'u urządzenia również wskazuje, że oprogramowanie jest rozwijane. W menu programu znajduje się zakładka aktualizacji firmware'u, choć jest nieaktywna, co sugeruje, że producent planuje wydawać aktualizacje. Konstrukcja jest oczywiście oryginalna, a wygląd zdecydowanie nietypowy, ale dostępne są też warianty w bardziej estetycznej obudowie. Uważam, że poświęcając trochę czasu na drobne przeróbki, można uzyskać świetne urządzenie do testowania akumulatorów, zasilaczy i wielu innych przydatnych zastosowań. Chyba brakuje mi możliwości pracy w trybie CV podczas rozładowywania — w praktyce byłby to mocny równoległy stabilizator napięcia. Funkcję tę można w całości zrealizować programowo na obecnym sprzęcie. Być może producent kiedyś ją doda.
To chyba wszystko. Na pewno o czymś zapomniałem wspomnieć albo czegoś pokazać, więc z przyjemnością postaram się odpowiedzieć na wszystkie pytania.
Sklep oferuje kupon GBZKEE na pełny wariant, z nim cena wyniesie — 62.26 Poprosiłem też o zniżkę na wariant z uproszczonym zestawem, kupon GBGURA, z nim cena wyniesie — 47.51
Urządzenie rozładowuje ze stabilizacją prądu lub mocy oraz ładuje ze stabilizacją prądu. Można je też podłączyć do komputera, aby sterować pracą i wyświetlać wykres.
Jaki prąd ładowania ZKE EBC-A10 zaleca autor?
Mimo deklarowanego maksimum 5 A autor zaleca ograniczenie prądu ładowania do 4,5 A ze względu na nagrzewanie kontrolera.
Komentarze są publikowane w języku oryginału.