Prosta naprawa małego zasilacza i odrobina teorii
Jak zwykle przypominam: żeby być na bieżąco z nowymi wpisami na blogu, polecam obserwować mnie na Instagramie. Będę tam publikować powiadomienia o wszystkich nowych wpisach, a może też pisać po prostu o czymś ciekawym — link do konta
Można też subskrybować aktualizacje i nowe artykuły na kanale Telegram — https://t.me/KirichBlog
Wszystko zaczęło się od telefonu od znajomego, który zapytał, czy mogę przyjąć do naprawy monitor przywieziony od klienta. Objawy: nie działa. Historia: podczas kolejnej przerwy w dostawie prądu, spowodowanej uderzeniem rakiet w „obiekty wojskowe”, nastąpił skok napięcia i monitor przestał działać.

Monitor jest bardzo cienki, choć powiem, że jakieś 15 lat temu robiłem dla znajomego zasilacze o podobnej grubości. Wykorzystuje się do tego zwykle transformatory z rdzeniami o zmniejszonej wysokości, z serii EFD.

To zwykły, niedrogi monitor do domofonu, a do tego jeszcze na gwarancji. Niestety, po kolejnym ostrzale wyłącznie „obiektów wojskowych” sklep przestał istnieć.

W środku widok jest do przewidzenia — wyraźnie widać ślady okopcenia.

Na chwilę odejdę od tematu i wrzucę kilka zdjęć płytki monitora. Praktyka pokazuje, że czasem mogą komuś pomóc w naprawie.

Przełączniki sygnałów, prawdopodobnie

Część cyfrowa, po lewej gniazdo karty pamięci.

Układ zasilania i kontroler

Wyjmujemy zasilacz i widzimy całą skalę zniszczeń... Ale ostatnio już pokazywałem coś podobnego, więc raczej nikogo nie przestraszę.

Zasilacz jest zresztą wykonany całkiem nieźle: ma filtr wejściowy, a nawet dławik na wyjściu. Jedyny minus to kondensator Y w postaci ceramicznego elementu SMD.

Nas interesuje jednak wejściowa, „gorąca” część zasilacza.
Ślady okopcenia — coś wyraźnie się paliło, i to na tyle mocno, że osmalone są nawet elementy znajdujące się stosunkowo daleko.

Pierwsze sprawdzenie.
1. Na wejściu praktycznie zwarcie.
2. Za mostkiem prostowniczym miernik pokazuje nieskończoną rezystancję, a przy teście diody spadek 1 V w jednej z polaryzacji sond.
Ten zasilacz nie jest najlepszym przykładem do pokazania zasad diagnostyki, jeszcze do tego wrócę. Powiem tylko, że powinien być spadek około 0,5–0,6 V, a w tym przypadku widzimy spadek napięcia na mostku prostowniczym. No, przynajmniej nie ma zwarcia.

1. Wylutowujemy mały kondensator, który pełni tu funkcję kondensatora X, podłączonego równolegle do wejścia zasilacza.
2. Rezystancja na wejściu od razu skoczyła do nieskończoności.
3, 4. Sprawdzenie mostka prostowniczego wykazało, że jest sprawny, więc jest duża szansa, że kontroler PWM działa. Mostek prostowniczy sprawdza się w czterech krokach:
L – plus
L – minus
N – plus
N – minus.

A teraz teoria.
Co właściwie sprawdziłem od razu:
1. Zwarcie na wejściu — uszkodzony kondensator przeciwzakłóceniowy.
2. Zwarcie za mostkiem prostowniczym — sprawdzamy albo w punktach 1-1, albo 2-2. W zasadzie to to samo, bo rezystancja uzwojenia transformatora jest bardzo mała. Uczciwie trzeba jednak powiedzieć, że czasem uzwojenie ulega przerwaniu, choć zdarza się to bardzo rzadko. Dlatego jeśli nie ma zwarcia w punktach 1-1, sprawdzamy potem punkty 2-2.
Zastosowano tu układ DK125, a schemat pochodzi z jego karty katalogowej

Dlaczego byłem niemal pewien, że zasilacz przetrwał, a problem dotyczy tylko obwodu wejściowego?
Chodzi o to, że takie układy mają zwykle nie tylko tranzystor wysokonapięciowy, ale też układ zabezpieczenia nadnapięciowego, który zatrzymuje pracę, gdy napięcie przekroczy dopuszczalny poziom.
Ale oczywiście powiecie: a co z tranzystorem, przecież ulegnie przebiciu? Nie, zwykle pozostaje sprawny, bo jest przystosowany do napięcia 600–700 V, a nawet przy napięciu wejściowym 380 V otrzymamy maksymalnie 530 V. Tak, najpewniej wybuchnie kondensator elektrolityczny na wejściu albo warystor, o ile wcześniej nie zadziała bezpiecznik, ale układ PWM najczęściej przeżywa. Właśnie dlatego, jeśli na wejściu jest kondensator na 450 V, a nie na 400 V, jak to często bywa, zasilacz ma jeszcze większą szansę przetrwać.
Kondensator oczywiście nie jest drogi i można go kupić w wielu miejscach, ale gorsze jest to, że może zalać elektrolitem całą płytkę, którą potem trzeba będzie umyć.

W nocie katalogowej znalazłem też schemat blokowy, na którym widać tranzystor wysokonapięciowy. I właśnie tutaj zauważyłem od razu dwie nietypowe rzeczy. Nie są nietypowe dla mnie osobiście, po prostu rzadko widuje się je w zwykłym chińskim układzie scalonym.
Na początek pewnie zauważyliście, że są dwa tranzystory. Właśnie dlatego podczas testu ciągłości widzieliśmy spadek napięcia na mostku prostowniczym, a nie na pasożytniczej diodzie wysokonapięciowego tranzystora MOSFET. Stąd spadek wynosił 1 V, a nie 0,5–0,6 V.

Ten układ bardzo przypomina klucz BIMOS. Kiedy próbowałem znaleźć informacje w internecie, okazało się, że prawie ich nie ma — ta topologia jest stosowana niezwykle rzadko. Znalazłem jakiś artykuł zagraniczny, w którym pokazano właśnie ten sprytny klucz

Rozpoznałem go od razu, gdy tylko zobaczyłem schemat blokowy. Pod koniec lat 90. kupiłem bardzo przydatną książkę, która jest w zasadzie tłumaczeniem zbioru not aplikacyjnych firmy International Rectifier. Była tam mowa właśnie o takim kluczu, w nocie AN-946B. Opisano w niej również cechy tej topologii; można o nich przeczytać także pod powyższym linkiem. Górny klucz jest bipolarny i wysokonapięciowy, dolny — polowy i niskonapięciowy.
Taka topologia pozwala uzyskać dużą szybkość przełączania przy mniejszych stratach podczas stanów przejściowych.

Przy okazji, wszystkim, którzy zaczynają interesować się projektowaniem i naprawą układów mocy, gorąco polecam tę książkę. Tak, ma prawie 30 lat, ale opisane w niej podstawowe zasady pozwolą wam zaoszczędzić niejedno wiadro tranzystorów. Niestety, dość dawno oddałem swoją książkę koledze i już jej więcej nie widziałem :( Jest zeskanowana kopia, ale w fatalnej jakości.

Druga nietypowa rzecz: dolny tranzystor jest nie tylko polowy, ale wygląda na to, że ma wbudowany czujnik prądu, coś w tym rodzaju

W uproszczeniu są to dwa tranzystory: jeden przełącza prąd, a drugi działa jako bocznik. To jednak bardzo duże uproszczenie. Poza tym takie tranzystory były kiedyś aktywnie promowane przez tę samą firmę IR, ale nie zdobyły dużej popularności, bo były droższe, a przy naprawie spróbuj jeszcze znaleźć odpowiedni model.

Skoro, jak się wydaje, reszta jest sprawna, na początek wylutowuję kondensator wejściowy i zmywam z płytki sadzę. Na szczęście obyło się bez wypaleń, a sadzę, choć nie zawsze łatwo, udało się całkowicie zmyć.

Zamiast bezpiecznika podłączamy żarówkę o mocy 15 W.

Podajemy zasilanie i widzimy, że wszystko działa jak należy. Przy okazji, zasilacze domofonów często mają nie 12 V, lecz więcej — 13–14 V.
Żarówka się nie świeci, zasilacz działa, wszystko gra.

Pozostaje przywrócić na miejsce elementy zabezpieczające, bo moim zdaniem lepiej, żeby były. Niestety nie mam pod ręką wysokonapięciowego kondensatora ceramicznego. Zamawianie jednej sztuki jest i czasochłonne, i drogie, więc obejdziemy się bez niego.
Ostatecznie wymieniłem bezpiecznik na inny, większy, a zamiast kondensatora wlutowałem warystor na 470 V. Koszulka termokurczliwa też się przyda — przynajmniej w razie czego nie trzeba będzie zbierać jego odłamków, a mostek prostowniczy również będzie bezpieczny.
Całkowita wysokość płytki pozostała taka sama jak wcześniej.

W drugim etapie myjemy obudowę. Tutaj nie udało się jej doczyścić tak dobrze — ślady pozostały, a na tylnej folii matrycy widać je dość wyraźnie.

Montujemy zasilacz z powrotem na swoim miejscu

Włączamy i sprawdzamy.

I to właściwie wszystko. Naprawa była prosta, klient miał szczęście — można powiedzieć, że wyszedł z tego obronną ręką, choć najczęściej właśnie tak się to kończy. Ale na przykład po uderzeniu pioruna może być znacznie gorzej. Mam w domu trzy praktycznie nowe monitory z jednego obiektu, ale ich naprawa jest już nieopłacalna, zwłaszcza że znalezienie do nich części jest bardzo trudne.
To już wszystko. Mam nadzieję, że było przydatne i że te informacje komuś pomogą — jeśli nie w naprawie zasilaczy, to przynajmniej poszerzą horyzonty.
микросхема dk125 схема, печатная плата блока питания на dk124, М/С DK124 б.п. своими руками, 16, бп на dk124 своими руками, dk1202 микросхема, схема простого блока питания на шим регуляторе dk124, схема на dk124 своими руками, случайно коротнул бп-4а и появилась 21 в, блок питания на базе dk125, dk124, dk124 взорвалась микросхема, 36150a схема включения, dk124 схема включения, схема бп ws-dvd-290, схема подключения zs2925a, блок питания своими руками на d124, smps-125 ремонт, dk124 как проверить, smps-124 схема, dk112 микросхема схема включения, схема smps-124, принципиальная электрическая схема блока питания вега стабилизированный иурв.670 111.001ту, принципиальная схема блока питания вега стабилизированный иурв.670 111.001ту, принцип работы импульсного блока питания на шим dk125
Pytania i odpowiedzi
Co uległo uszkodzeniu w zasilaczu monitora wideodomofonu po skoku napięcia?
Zwarciu uległ wejściowy kondensator przeciwzakłóceniowy X, dlatego na wejściu zasilacza występowało niemal zwarcie. Mostek prostowniczy był sprawny, a zasilacz uruchomił się po wymianie kondensatora i oczyszczeniu płytki.
Jak autor sprawdził zasilacz przy pierwszym uruchomieniu po naprawie?
W miejsce bezpiecznika podłączył żarówkę o mocy 15 W. Żarówka się nie zaświeciła, a zasilacz działał.
Co jest nietypowego w układzie sterownika PWM DK125?
Zastosowano w nim dwa tranzystory: górny wysokonapięciowy bipolarny i dolny niskonapięciowy polowy. Taki układ umożliwia szybkie przełączanie przy mniejszych stratach podczas stanów przejściowych.
Produkty w obniżonych cenach
Może Cię zainteresować
Produkty w obniżonych cenach
Wszystkie materiały na stronie i porady są bezpłatne, ale będziemy wdzięczni za wsparcie projektu i kanału!
Komentować mogą zarejestrowani czytelnicy. Rejestracja zajmuje minutę, a zalogować się można za pomocą tego samego konta co na forum.
Zaloguj sięRejestracja



