Naprawa małego i bardzo starego niskonapięciowego zasilacza UPS
Przypominam: żeby być na bieżąco z nowymi tematami na blogu, polecam obserwować mnie na Instagramie. Będę tam publikować powiadomienia o wszystkich nowych wpisach, a może też pisać po prostu o czymś ciekawym — link do konta
Można też subskrybować aktualizacje i nowe artykuły na kanale Telegram — https://t.me/KirichBlog
Wygląda na to, że taki moduł jest sprzedawany zarówno osobno, jak i w obudowie z akumulatorem. Skoro na wyjściu ma 12 i 18 V, to najwyraźniej jest przeznaczony do systemów kontroli dostępu: 12 V zasila kontroler, a 18 V — zamek elektromechaniczny.
Do przewodów podłączone są trzy diody LED:
1. Obecność napięcia 220 V
2. Napięcie na wyjściu
3. Ładowanie akumulatora.

Montaż jest dość ciasny, co w przypadku takich urządzeń nie jest dobre: podzespoły się nagrzewają i ulegają degradacji, a takie zasilacze zwykle pracują 24/7 i powinny działać przez lata.

Sądząc po stanie płytki, nigdy wcześniej jej nie naprawiano, a podzespoły są oryginalne. Właśnie dlatego chciałem się jej przyjrzeć z bliska.
1. Model BBP-30, wyprodukowany przez firmę Nikton-S w odległym 2005 roku. Firma działa do dziś i ma stronę internetową.
2. Na wejściu znajduje się filtr sieciowy, termistor i miejsce na warystor, ale nie ma bezpiecznika sieciowego. Zakładam, że przewidziano jego montaż w samej obudowie, co moim zdaniem nie zawsze jest wygodne.
3. Kondensator wejściowy 47 µF 400 V
4. Jako sterownik PWM zastosowano TOP234Y. Muszę powiedzieć, że jak na 2005 rok było to bardzo nowoczesne rozwiązanie. W tamtym czasie sam szeroko stosowałem te układy, podobnie jak wcześniejsze TOP22x. Bardzo je lubię i wtedy mocno dziwiłem się, gdy czytałem, że ktoś miał z nimi problemy.
5. Kondensator międzyuzwojeniowy to zwykły kondensator wysokonapięciowy, co oczywiście jest nieprawidłowe. Co więcej, jego oznaczenia zaczęły się ścierać nawet od przetarcia wacikiem nasączonym alkoholem, gdy próbowałem trochę oczyścić płytkę. Krótko mówiąc: nigdy nie używajcie takich kondensatorów w tym obwodzie.
6. Transformator na rdzeniu E25; pozostałe oznaczenia nie mają większego znaczenia.

Po stronie wyjściowej jest kiepsko: płytka jest wyraźnie przypalona, ale wygląda na to, że przyczyną było przegrzanie, a nie pożar.

Z tyłu widać kurz. Dopiero później zauważyłem, że zdjęcie wyszło kiepsko, ale teraz ponowne fotografowanie nie byłoby już tak autentyczne :)
Tranzystor polowy w lewym górnym rogu odpowiada za zabezpieczenie przed nadmiernym rozładowaniem i odwrotną polaryzacją, a dioda pośrodku — za kanał 18 V.

Ciekawe rozwiązanie z odwróconym transoptorem. Odległość między wyprowadzeniami jest zresztą wyraźnie za mała, a poza tym dobrze widać tu kurz. Wystarczy dodać wilgoć i mamy przebicie.

Obróbka radiatora jest po prostu znakomita :)
Jedno z otworów mocujących podzespoły jest owalne, żeby w razie potrzeby skompensować przekoszenie.
Chciałbym jednak zwrócić uwagę, że podzespoły zamontowano w zwykłych obudowach, nie Fullpak, i oddzielono je jedynie podkładką izolacyjną. Co więcej, radiator obejmuje obie strony zasilacza, czyli stronę zimną i gorącą.

Tak, w takich warunkach przebicie z wejścia na wyjście może nastąpić bardzo łatwo, dlatego lepiej stosować osobne radiatory. Bezpieczeństwa nigdy za wiele.

Nie znalazłem dokumentacji do tego modelu, ale znalazłem ją prawdopodobnie do następnego. Tam radiatory są już osobne, a poza tym widnieje data 06.03.2008, więc rok 2005 na płytce wydaje się całkiem wiarygodny.
Mnie interesowały tu parametry techniczne.

Próba uruchomienia wykazała, że zasilacz podejmuje krótkie próby startu. To ewidentnie typowa usterka: uszkodzony kondensator w obwodzie zasilania sterownika PWM. Wymieniam kondensator na nowy i zasilacz ożywa. W takich miejscach najlepiej stosować kondensatory jak najwyższej jakości.

Drugi problem: na płytce przepalił się tranzystor w układzie ładowania akumulatora. Prąd ładowania jest tu stabilizowany stabilizatorem liniowym, a dodatkowo szeregowo z nim włączono diodę. Uważam, że taki układ to ślepa uliczka. Zwykle włączam stabilizację prądu do wspólnej pętli sprzężenia zwrotnego zasilacza — straty są mniejsze, prąd ładowania stabilniejszy, a samo ładowanie pod koniec cyklu przebiega szybciej.
Przewody podłączone do diod LED dosłownie zamieniły się w plastik, a ich izolacja popękała.
Najprawdopodobniej akumulator uległ awarii, stabilizator się przegrzał i wszystko padło.

Kupując części do innych napraw, przy okazji kupiłem tranzystor również do tego zasilacza. W tym przypadku jest to BCP69

Najpierw skróciłem przewody do diod LED i przylutowałem je tak jak pierwotnie. Warto wcześniej oznaczyć przewody i zrobić zdjęcie.
1. Usuwamy stary tranzystor; razem z nim odchodzi też pole miedzi, do którego był przylutowany.
2. Od razu usuwamy starą diodę. W efekcie mamy uszkodzony tranzystor, przypaloną diodę i pole miedzi.
3. Próba umycia płytki nic nie dała.
4. Bierzemy frez i oczyszczamy miejsce montażu.
5. Pokrywamy miejsce pracy lakierem ochronnym.
6. Przylutowujemy nową diodę, jej wyprowadzenie wkładamy w oryginalny otwór i zaginamy w kształt litery O, aby utworzyć nowe pole lutownicze. Zamontowałem zwykłą diodę 1N4937, choć w tym miejscu lepiej sprawdziłaby się dioda Schottky’ego, na przykład 1N5819. Odtwarzałem jednak oryginalny układ, w którym była dioda 1N4007.

Przylutowujemy nowy tranzystor w oryginalnym miejscu.

Sprawdzamy — działa, świecą diody LED sygnalizujące obecność zasilania sieciowego i napięcia na wyjściu.

Przy okazji wymieniłem zaciski do podłączenia akumulatora. Zacisk ujemny był już w bardzo złym stanie.

To zdjęcie nie dotyczy bezpośrednio zasilacza, ale pokazuje akumulator, na którym go testowałem. Widać, że ramka akumulatorów popękała, mimo że po prostu leżała na stole. Nie powiedziałbym, że akumulatory były tam ciasno osadzone — najwyraźniej sam plastik jest kiepskiej jakości :(

Działanie ładowarki sprawdzałem za pomocą obciążenia elektronicznego w trybie CV. To ważne: z obciążeniem pracującym w trybie CC nie da się tego poprawnie sprawdzić. Pisałem o tym już wielokrotnie, ale i tak przypomnę.
1. Przy napięciu 12 V i niższym prąd ładowania wynosi 340-370 mA.
2. Przy 12,8 V prąd spada do 270 mA — daje o sobie znać stosunkowo duży spadek napięcia na stabilizatorze.
3. Przy 13 V prąd spada do 220 mA, a dioda sygnalizująca ładowanie prawie gaśnie, co nie jest do końca prawidłowe — do końca ładowania jeszcze daleko.
4. Przy 13,8 V prąd ładowania dąży do zera.
Ogólnie warunki ładowania są spełnione: napięcie akumulatora nie przekracza 13,8 V. Jednak pod koniec prąd ładowania jest baaardzo mały, więc ładowanie akumulatora będzie trwało długo. Dlatego stosuję inną metodę stabilizacji prądu ładowania.

Przy napięciu akumulatora 11,5 V tranzystor nagrzewa się do około 90 stopni. Jeśli więc akumulator lub jedno z ogniw ulegnie zwarciu (co czasem się zdarza), tranzystor się przegrzeje.

Dla tego modelu zasilacza deklarowany prąd wyjściowy wynosi 2 A w trybie ciągłym i 2,5 A chwilowo. Niestety uzyskałem tylko 1,75 A, a po zwiększeniu prądu do 1,77 A zasilacz przechodził w tryb zabezpieczenia. Co więcej, testy pokazały, że zasilacz nie jest w stanie długo pracować nawet przy 1,7 A — próg zadziałania zabezpieczenia obniża się w miarę nagrzewania.
Zasilacz ma wyjście 18 V, ale obciążenie tego kanału jest bardzo krótkotrwałe i nie wpływa na warunki termiczne. Swoją drogą, w takim rozwiązaniu pewnie zastosowałbym do ładowania akumulatora przetwornicę DC-DC na układzie 34063, zasilaną z wyjścia 18 V. To jednak tylko moja opinia.

Przez chwilę testowałem zasilacz przy prądzie 1,7 A, ale zanim zdążył się porządnie nagrzać, zaczął przechodzić w tryb zabezpieczenia.

Ostatecznie musiałem przeprowadzić test przy prądzie 1,5 A. Można zobaczyć, co dzieje się z temperaturami.
1. Widok ogólny — widać, że termistor mocno się nagrzewa (po prawej).
2. Diody wyjściowe zasilacza. Są tu dwie diody połączone katodami: jedna na wyjściu samego zasilacza, druga od strony akumulatora. I właśnie tu mam pytanie: dlaczego wspólna dioda zasilacza jest zamontowana na dużym radiatorze, a dioda separująca, przez którą płynie w zasadzie taki sam prąd, jest nie tylko w mniejszej obudowie, ale też bez radiatora? W efekcie mamy 102 stopnie nawet przy prądzie 1,5 A, a płytka leży na stole, zamiast pracować w zamkniętej obudowie.
3. Układ PWM również ma dość wysoką temperaturę — 103 stopnie, co jest nieco dziwne.

Zasilacz ma też silną zależność napięcia wyjściowego od temperatury: na zimno jest to 14,4 V, potem napięcie spada do 13,8 V, a następnie prawie się nie zmienia, obniżając się do 13,65 V.

Zaciekawiło mnie, czy przyczyną przedwczesnego wyłączania się zasilacza nie są stare kondensatory. To dość częsta przyczyna, zwłaszcza że zasilacz ma 18 lat.
1, 2. Oryginalne kondensatory na wyjściu 12 V i na wejściu zasilacza, odpowiednio 2 × 1000 µF i 47 µF.
3, 4. Nowe kondensatory: jeden taki sam jak zamontowany — 1000 µF 35 V, tej samej firmy — oraz kondensator wysokonapięciowy 22 µF.
Widać, że kondensatory na wyjściu są całkiem sprawne: ESR pary wynosi 81 mΩ, a pojedynczego odpowiednio 160 mΩ. Nowy ma 0,74 mΩ, ale w rzeczywistości nie jest to aż tak istotne. Gorzej jest z kondensatorem wejściowym: ESR wynosi 7 Ω, podczas gdy nowy ma 2 Ω.

Ale! Znalazłem taki sam kondensator jak ten zamontowany w zasilaczu, o tych samych parametrach i od tego samego producenta, a nawet używany. I wiecie co? Nawet on miał ESR 2 Ω, w porównaniu z 7 Ω w oryginalnym.
I tak, przypominam: często ESR ma znacznie większe znaczenie niż pojemność!

Na potrzeby eksperymentu zrobiłem więc dwie rzeczy:
1. Równolegle do kondensatorów wyjściowych podłączyłem Samwha RD 1000 µF 50 V.
2. Kondensator wejściowy wymieniłem na taki sam, używany, ale o wyraźnie lepszych parametrach.
W rezultacie uzyskałem... wyłączanie się przy jeszcze mniejszym prądzie. Czyli jeśli na zimno zasilacz wyłączał się przy około 1,76–1,77 A, to teraz zaczynał się wyłączać już przy 1,72–1,74 A. Przy 1,7 A działał, ale nadal miał tendencję do obniżania tego progu w miarę nagrzewania się.
Czyli uzyskałem dokładnie odwrotny rezultat i myślę, że ma to związek z kondensatorem wejściowym.

Wnioski.
Moim zdaniem ta naprawa się nie udała. A właściwie nie do końca — przywróciłem zasilacz do stanu wyjściowego, ale mnie osobiście ten stan nie zadowala.
Ostatecznie mamy działający zasilacz awaryjny: ładuje akumulator, zasila obciążenie i pokazuje swój stan, ale ma kilka niedociągnięć. Bezpieczeństwo nie jest najlepsze (kondensator międzyuzwojeniowy później wymieniłem), moc jest mniejsza od deklarowanej, prąd ładowania pod koniec cyklu jest niewielki, a dioda separująca wyjście wyraźnie się nagrzewa.
Mimo to nie będę krytykował konstruktorów. Po pierwsze, było to bardzo dawno temu i nie wiem, dlaczego zdecydowali się na takie rozwiązanie. Po drugie, wygląda na to, że część niedociągnięć później poprawili.
Na dziś to wszystko. Mam nadzieję, że było przydatne. Jak zawsze, chętnie przeczytam komentarze. A jeśli chodzi o tę płytkę — jeśli ktoś jej potrzebuje, mogę ją oddać, ale koszt wysyłki pokrywa odbiorca.
https://www.kirich.blog/stati/zametki-na-polyah/1192-remont-malenkogo-i-ochen-starogo-nizkovoltnogo-ibp, 1, ремонт ибп, bbp30r5, 4, ремонт ибп своими руками пошагово для начинающих
Pytania i odpowiedzi
Jakie napięcia wyjściowe ma UPS Nikton-S BBP-30?
Ma kanały wyjściowe 12 V i 18 V, które — jak przypuszcza autor — służą do zasilania kontrolera systemu kontroli dostępu i zamka elektromechanicznego.
Przy jakim prądzie wyłącza się BBP-30?
Na zimno wyłączał się przy około 1,76–1,77 A, a po wymianie kondensatorów próg wynosił 1,72–1,74 A. Przy 1,7 A działał, ale próg wyłączenia obniżał się w miarę nagrzewania.
Co było uszkodzone w BBP-30 i co autor wymienił?
Urządzenie nie startowało z powodu uszkodzonego kondensatora w obwodzie zasilania kontrolera PWM; przepaliły się też tranzystor i dioda układu ładowania akumulatora. Po wymianie części UPS działał, ale autor wskazał małą moc, niski prąd pod koniec ładowania i nagrzewanie diody separującej wyjście.
Wyniki z tej recenzji znajdują się w bazie pomiarów: Zasilacze
Produkty w obniżonych cenach
Może Cię zainteresować
Produkty w obniżonych cenach
Wszystkie materiały na stronie i porady są bezpłatne, ale będziemy wdzięczni za wsparcie projektu i kanału!
Komentarze2
Komentować mogą zarejestrowani czytelnicy. Rejestracja zajmuje minutę, a zalogować się można za pomocą tego samego konta co na forum.
Zaloguj sięRejestracja




Komentarze są publikowane w języku oryginału.