Opowieść o obciążeniu elektronicznym TEC-80K, czyli droga, która zajęła rok
Przypominam: żeby być na bieżąco z nowymi wpisami na blogu, polecam obserwować mój Instagram. Będę tam publikować powiadomienia o nowych wpisach, a może też pisać po prostu o czymś ciekawym — link do konta
Można też subskrybować aktualizacje i nowe artykuły na kanale Telegram — https://t.me/KirichBlog
Ta historia zaczęła się dość dawno temu. W jednym z artykułów pokazałem obciążenie, które wyróżniało się na tle innych, bo mogło pracować przy prądzie 60 A i mocy do 1600 W.
Jest produkowane w trzech wersjach: 400, 800 i 1600 W. Na moim zdjęciu druga i trzecia wersja są zamienione miejscami. Tak, ta o mocy 1600 W wydaje się mniejsza niż wersja 800 W, choć w rzeczywistości model 1600 W jest wyraźnie większy.

Wszystkie trzy obciążenia mają podobną konstrukcję: rurę z radiatorami i tranzystory po bokach. Wersja 1600 W różni się jednak tym, że po każdej stronie tranzystory są rozmieszczone jakby na dwóch poziomach. W modelu 400 W są więc 2 tranzystory, po jednym z każdej strony, w wersji 800 W są już 4, a w 1600 W — 8 tranzystorów.
Ze względu na większą liczbę tranzystorów autor obciążenia zastosował szerszy radiator: 120 mm zamiast 80 mm w słabszych wersjach. Przy tej samej długości radiatora całość zaczęła więc wyglądać na mniejszą.

Ale zacznę tę historię od czegoś innego. Mniej więcej rok temu, a dokładniej w sierpniu ubiegłego roku, zacząłem robić obciążenia elektroniczne nie tylko dla siebie, ale też dla innych. Od początku wiedziałem, że 30–40 A i 500–600 W to za mało i nic ciekawego. Problem z mocą rozwiązałem szybko: pojawiły się u mnie obciążenia seryjne o mocy 1000–1200 W, a także mocniejsze, wykonywane na zamówienie.
Niestety z prądem nie było już tak łatwo. Mam wprawdzie obciążenie, które może pobierać prąd do 100 A, a nawet rysować prosty wykres, ale o nim opowiem później.
Wiedziałem o obciążeniu TEC-80K, ale nie odpowiadała mi jego konstrukcja — była jakaś mało przyjazna. Jeśli już miałem je robić, chciałem, żeby dobrze leżało w dłoniach, czyli żeby było gotowym, kompletnym urządzeniem, a nie półproduktem. Do tego wysyłka z Chin dużego radiatora, nawet drogą morską, jest dość kosztowna. Postanowiłem więc oprzeć całość na układzie chłodzenia, którego już z powodzeniem używam, czyli kupować tylko elektronikę.
Napisałem więc do producenta, który okazał się również konstruktorem. Wspiera on Ukrainę, co od razu podsunęło mi pomysł, że nowa wersja obciążenia powinna być nie tylko oznaczona moją marką, ale też zlokalizowana.

Kwestia oznaczenia własną marką została załatwiona bardzo szybko: na ekranie startowym obciążenie otrzymało nazwę mojej strony. Później nieco poprawiłem jej zapis, ale to już nie ma większego znaczenia. Chodziło o to, żeby kupujący miał pewność, że urządzenie zostało kupione za moim pośrednictwem, a końcowy montaż, konfigurację i testy wykonałem również ja.

Kolejnym krokiem była lokalizacja, czyli przetłumaczenie interfejsu na język ukraiński. Konstruktor podszedł do tego z entuzjazmem i zabraliśmy się za tłumaczenie. Dostałem plik ze wszystkimi pozycjami menu, które należało przetłumaczyć na ukraiński, ale pojawiły się pewne problemy: w niektórych pozycjach długość słowa była mocno ograniczona, więc trzeba było wymyślić skróty.
Wyglądało to mniej więcej tak. Tak, nie idealnie, ale na tamten moment nic lepszego nie udało mi się wymyślić. Postanowiliśmy więc poprawiać wszystko na bieżąco, a dokładniej — po tym, jak dostanę urządzenie, przetestuję je i powiem, co warto skorygować. Tym bardziej że można je zaktualizować nowym firmware'em (nie wiedziałem jeszcze, ile jest z tym niuansów).

Potem zaczęło się dobieranie kroju pisma. Na początku konstruktor (przypominam, że jest Chińczykiem — to ważne) sam spróbował znaleźć wygląd cyrylicy i narysował litery tak, jak potrafił, choć podsyłałem mu przykładowe kroje pisma.
Wygląda to oczywiście dość smutno. Przypomnę, o co chodzi: w Chinach są nie tylko znaki, ale też nie ma pojęcia małych i wielkich liter, bo po prostu nie ma tam liter.

Na szczęście rozmawiałem z inżynierem, więc pod pewnymi względami łatwiej było nam się porozumieć. Opisałem mu cechy krojów pisma i wyjaśniłem, co i jak. Przy okazji pokazałem, że w cyrylicy i alfabecie łacińskim jest wiele wspólnych znaków, zapisywanych tak samo, co nieco ułatwiło sprawę.
Jak się domyślacie, musieliśmy nie tylko pisać do siebie, ale też przesyłać obrazki i zdjęcia, dlatego przenieśliśmy się z czatu Taobao na wygodniejszy Telegram.
Dla konstruktora pewnym odkryciem było to, że litery nie tylko są różne, ale też mają różną wysokość, a same kroje pisma również mogą się różnić — i jest ich... mnóstwo. Dla przykładu wysłałem mu ten sam tekst zapisany różnymi krojami pisma.

Nie wiem, co myślał konstruktor, ale się nie poddał — i za to należy mu się wielki szacunek. Jedyny problem był taki, że wszystko szło bardzo powoli, bo obaj byliśmy zajęci swoimi sprawami, a o długości korespondencji nawet nie wspomnę :)
Zadanie znacznie ułatwiła podpowiedź z jednej z grup na Telegramie, że można użyć edytora czcionek. Od razu poszło sprawniej.
Tak, niektóre znaki trzeba było edytować ręcznie, żeby wyświetlały się schludniej. Przy okazji jeszcze raz dziękuję osobom z naszej grupy na Telegramie, które podpowiedziały nie tylko, jakiego edytora użyć, ale też jakie czcionki najlepiej pasują do używanego wyświetlacza.

Trzeba było sprawdzać efekt, wprowadzać poprawki w edytorze, wysyłać programiście zrzut ekranu w skali piksel do piksela i zaznaczać na jego zdjęciu, co należy poprawić.
Ale prace posuwały się naprzód, a efekt wyglądał coraz lepiej i schludniej. Na zdjęciu widać niemal ostateczną wersję.

Tak wygląda efekt końcowy interfejsu. Zdjęcie jest moje, ale płytka należy do kolegi. Zamówił ją wcześniej ode mnie, a do mnie trafiła do przeprogramowania.
Niestety z płytką był jakiś problem, więc programista razem z moim zamówieniem wysłał jeszcze płytkę wyświetlacza na wymianę.

Jak już pisałem, oprogramowanie można aktualizować, ale jeśli myślicie, że to proste, to muszę was rozczarować. Nie dość, że są tu pewne niuanse sprzętowe, to jeszcze program do aktualizacji wygląda, delikatnie mówiąc... mało przyjaźnie. A już zrozumienie, co wyświetlił po wystąpieniu błędu...

Po wielu próbach jakoś uporaliśmy się z częścią programową. Był mniej więcej marzec 2024 roku, czyli minęło pół roku od początku naszej korespondencji.
Przyszła kolej na część sprzętową. Przypomnę, że chciałem zamówić samą elektronikę, bez radiatorów, wentylatora itp. A, prawie zapomniałem: są dwie wersje płytki sterującej. Zwykła, z prostym wyświetlaczem na płycie głównej, oraz nowsza, składająca się z dwóch płytek: głównej i wyświetlacza.
Wersję z dwiema płytkami pokażę później, a wariant jednopłytkowy z prostym wskaźnikiem wygląda tak:

Ponieważ mam inną obudowę i będą dwa radiatory, omawialiśmy możliwości montażu oraz długość przewodów. Uzgodniliśmy, że wyśle po prostu złącza i przewody, a ja na miejscu przytnę je do odpowiedniej długości i zamontuję złącza.

Ale to nie wszystko. Okazało się, że oryginalna płytka wyświetlacza po prostu nie zmieści się w mojej obudowie, bo jej wysokość wewnętrzna wynosi zaledwie 84-85 mm.
Poza tym nie podobało mi się rozmieszczenie elementów sterujących, a chciałem też uzyskać uniwersalną płytkę. Nawiasem mówiąc, oprócz enkodera na płytce wyświetlacza są jeszcze dwa przyciski: startu i dodatkowy, do wyłączania wyświetlacza.
W końcu dostałem rysunki płytki wyświetlacza i jej ścieżek, w znanym mi Sprint-Layout naszkicowałem to, czego potrzebowałem, i wysłałem projekt programiście.

Na płytce było dużo wolnego miejsca, więc okazało się, że bez problemu można odciąć zbędny fragment.

Dalej omawialiśmy już przebieg ścieżek na płytce, bo elementy sterujące i wskaźniki musiały znaleźć się w ściśle określonych miejscach.
Poprosiłem programistę o wykonanie frezowania, żeby w razie potrzeby można było po prostu odłamać prawy dolny róg płytki, ale albo mnie nie zrozumiał, albo nie dało się tego zrobić. W końcu zostawiliśmy ją tak, jak była.

Przy okazji dodaliśmy otwory montażowe i powstała nowa płytka wyświetlacza. Po lewej nowa, po prawej stara.

Gdy wszystko zostało uzgodnione, przyszła pora na zakup. Zamówienie składał kolega, który korzysta już z dwóch obciążeń tego producenta o mocy 400 i 800 W.
Sprzedawca utworzył specjalną ofertę dla kupujących z Ukrainy, obejmującą kilka wariantów:
1. Zestaw 1600 W bez radiatora i wentylatora — właśnie taki kupiłem.
2. Zestaw 800 W, również bez radiatora i wentylatora.
3. Gotowe urządzenie 1600 W.
4. Gotowe urządzenie 800 W.
5. Gotowe urządzenie 800 W z wyświetlaczem LED.
Nie pamiętam, na jaki prąd znamionowy jest wersja 400 W, ale wersja 800 W obsługuje prąd do 48 A. Najciekawsza jest jednak wersja 1600 W, choć i tu zaszły zmiany. Początkowo ta wersja była wszędzie oferowana na 60 A, ale na moją prośbę programista zaczął produkować wariant 80 A. Prosiłem o wersję 100 A, ale odpowiedział, że na razie nie może jej zrobić. Do prądu obciążenia jeszcze wrócimy.
Muszę to jeszcze sprawdzić, ale o ile pamiętam, wyświetlacz LED jest dostępny tylko w ostatniej ofercie. Wszystkie warianty mają ukraińskie menu, ale nie są brandowane.

Ponieważ łączna wartość zamówienia przekroczyła 150 euro, postanowiliśmy podzielić je na dwie części i wysłać w dwóch paczkach do dwóch odbiorców. Sprzedawca przygotował różne dodatki, a przed wysyłką sfotografował zawartość paczek, każdą osobno.
Czyli Najpierw wszystko omówiliśmy, ustaliliśmy, co znajdzie się w środku, a potem złożyliśmy zamówienie. Dodatki dostałem dlatego, że planuję dalszą współpracę z tym człowiekiem.

Mniej więcej po dwóch tygodniach odebrałem swoje pudełka z paczkomatu. W tym miejscu mała dygresja. Tak, temu producentowi zdarzają się pewne „niedoróbki” i problemy, ale za co zdecydowanie można go pochwalić, to za otwartość, chęć pomocy i… pakowanie.
Ja i moi znajomi dostawaliśmy od niego paczki i zawsze były zapakowane porządnie — naprawdę trudno coś uszkodzić.

Ilość „różnych różności” robi wrażenie: płytki, woreczki, przewody i tak dalej. Przypomnę, że to dwa zestawy plus dodatki.

Żeby nie wprowadzać zamieszania, podzielę wszystko tak, aby dało się mniej więcej zorientować, co wchodzi w skład jednego zestawu.

1. Złącza i przewody do podłączenia płytek mocy; służą też do podłączenia wyświetlacza.
2. Przewody do podłączenia wejścia pomiarowego i interfejsu 485.
3. Czujnik temperatury 50 kΩ
4. Kabel do podłączenia do komputera, zwykły USB-microUSB.

1. Diody, połączone szeregowo w obwodzie mocy, zabezpieczają przed odwrotną polaryzacją.
2. Tranzystory mocy
3. Zestaw listew dociskowych i zacisków. Przylutowuje się je do środkowych wyprowadzeń diod i tranzystorów, a następnie przykręca do radiatora.
Zauważę, że diod i tranzystorów było o jedną sztukę więcej, niż potrzeba, ale to nie były dodatki — sprzedawca po prostu zwykle dorzuca co najmniej jeden zapasowy tranzystor. Później pokażę zresztą, jak wygląda zestaw w pełnej wersji.

1. Płytki mocy. W moim przypadku tranzystory i diody nie były do nich przylutowane, ale ustaliliśmy to wcześniej.
2. Z drugiej strony zamontowano boczniki pomiarowe o rezystancji 15 mΩ.
3. Główna płytka mocy, do której podłącza się właściwe wejście obciążenia.
4. Płytka pomocnicza współpracująca z główną.
5. Płytka po drugiej stronie radiatora; do niej podłącza się również czujnik temperatury.
6. Płytka pomocnicza współpracująca z płytką po drugiej stronie radiatora.
W zasadzie nie mam tu nic szczególnego do dodania. Wszystkie płytki są pokryte lakierem, ale moim zdaniem lepiej byłoby je jakoś zunifikować, bo wszystkie cztery są różne. Dałoby się to sprowadzić przynajmniej do trzech typów, a przy odrobinie wysiłku — do dwóch.

Płyta główna oraz płytka wyświetlacza i sterowania. Zwrócę uwagę, że plastikowa osłona została wycięta zgodnie z układem nowej płytki wyświetlacza. Kiedy rozmawialiśmy, nawet o tym nie pomyślałem, a osłona bardzo się przydała.

Moim zdaniem znów jest tu coś dziwnego: każda płytka ma nie tylko własny mikrokontroler, ale też port USB. Tyle że na płycie głównej służy on do komunikacji z komputerem, a na płytce wyświetlacza — do aktualizacji jej firmware’u.
Przy okazji, połączenie z komputerem jest galwanicznie izolowane. Te płytki również są pokryte lakierem, ale moim subiektywnym zdaniem jakość lutowania mogłaby być lepsza, szczególnie w przypadku złączy USB.

Tego na pewno nie ma w podstawowym zestawie. Dostałem to wszystko tylko dlatego, że planuję dalszą współpracę, więc niektóre rzeczy mogły się przydać podczas składania własnej wersji urządzenia.
Tak, w zestawie była zapasowa płyta główna i, jak się okazało, przydała się.

1. Para wzmacniaczy operacyjnych montowanych na płytkach mocy, para mikrokontrolerów montowanych na płytkach wyświetlacza oraz para złączy USB.
2. Przycisk i pokrętło enkodera
3. Czujnik temperatury
4. Kabel do aktualizacji firmware’u. Jeszcze z niego nie korzystałem, ale ma wyłącznik — najpewniej do włączania i wyłączania linii zasilania, żeby nie szarpać złącza, bo rozpoczęcie aktualizacji wymaga odłączenia i ponownego podania zasilania. Widać, że został złożony jak popadnie, ale jest potrzebny bardzo rzadko, a zaproponował go sam konstruktor, żeby ułatwić obsługę.

Dostałem te dwa zestawy w maju, ale tak się złożyło, że odłożyłem je na dłuższy czas — po prostu nie miałem kiedy się nimi zająć. Jak się okazało, w pewnym sensie nawet mi to pomogło, ale o tym później.
A teraz opowiem o gotowej wersji tego obciążenia. Tak się złożyło, że kolega potrzebował ją zamówić, a ponieważ przesyłka szła przez mnie, mogłem ją trochę „pomacać”.
Właściwie nie chciałem dodawać do tego artykułu aż tak dużo treści, ale ponieważ tematyka jest wyraźnie ta sama, pokażę ją.
Zamówienie było pilne, więc przesyłka poleciała samolotem — drogo, ale szybko, o ile dobrze pamiętam, jakieś 2–3 tygodnie.
Dostałem ciężkie pudło, w którym znajdowały się duże i małe pudełko. W małym były płytki, przewody i różne drobiazgi. Jak już pisałem, wszystko zapakowano znakomicie.

W małym pudełku znalazły się wentylator, płyta główna, płytka wyświetlacza i drobiazgi.

Wentylator od razu wzbudził moje zainteresowanie: duży, ciężki i — na oko — markowy.
Pierwotnie miał cztery przewody, ale przewód czujnika obrotów został odcięty, a złącze, jak się zdaje, wymienione. Ja osobiście użyłem zwykłego złącza „wentylatorowego”.

Wentylator zachowuje się też dość ciekawie — można odnieść wrażenie, że ma jakiś „mózg”.
Przy 5 V stoi, pobierając tylko niewielki prąd. Po zwiększeniu napięcia do 6 V najpierw płynnie zwiększa obroty, a potem nieco je zmniejsza i dalej pracuje ze stałą mocą.
Jeszcze ciekawsze było to, że po zwiększeniu napięcia powyżej 11–12 V zmniejsza prąd, utrzymując stałą moc. Nie ma więc sensu podawać na niego wyższego napięcia — moc pozostanie stała.

Wentylator jest wyraźnie przystosowany do wytwarzania ciśnienia, a nie przepływu powietrza: po zatkaniu wylotu jego moc rośnie z 18–20 W do 27 W, natomiast po zatkaniu wlotu pozostaje prawie bez zmian, zwiększając się tylko nieznacznie.
Trzeba to uwzględnić przy doborze zasilacza (nie ma go w zestawie) — potrzebny jest zasilacz o wydajności co najmniej 3 A (rzeczywistej).

Płyta główna jest dokładnie taka sama jak ta, którą kupiłem. Oznaczenie 16 jest na niej dlatego, że w przesyłce znalazła się płytka na wymianę do obciążenia kolegi.
Mikrokontrolery na płycie głównej i płytce wyświetlacza są różne: na płycie głównej jest 8A8K48D4, a na płytce wyświetlacza 8H3K48S2. Szczerze mówiąc, moim zdaniem to pewna przesada — dwa całkiem wydajne kontrolery do niezbyt skomplikowanego zadania.
Płytka wyświetlacza jest natomiast typowa dla tego obciążenia, czyli pełnej wysokości, z innym rozmieszczeniem wskaźników i przycisków oraz innym złączem interfejsu. W moim egzemplarzu jest ono ustawione pod kątem 90 stopni.

W zestawie był kabel do podłączenia do komputera, elementy mocujące płytę główną i wentylator, przewody, trzy taśmy do płytek mocy (jedna zapasowa), taśma do płytki wyświetlacza oraz zapasowy tranzystor mocy.

Radiator i moduły mocy.
Opakowanie na 5+, a waga też na 5+, tyle że w kilogramach. Oczywiście radiator wygląda naprawdę solidnie i — na oko — z dołączonymi elementami może odprowadzać znacznie więcej niż 1600 W, ale trzeba zapewnić dobry transfer ciepła z tranzystorów.
W tym przypadku radiator nie jest więc wykorzystywany optymalnie. W moich obciążeniach radiator o masie około 0,5 kg odprowadza około 600 W ciepła, a tutaj przy 5 kg (no, trochę mniej, bo to masa razem z płytkami) — zaledwie 1600 W.

Radiator ma pełne ożebrowanie z grubymi żebrami.

Płytki mocy, tranzystory i czujnik temperatury są już zamontowane, więc do złożenia całości wystarczy śrubokręt i para sprawnych rąk.

1. Montujemy płytę główną tak, aby jej złącza znalazły się naprzeciw złączy płytek mocy.
2. Łączymy płytki mocy z płytą główną za pomocą dołączonych taśm.
3. Montujemy i podłączamy wentylator.
4, 5. I to właściwie wszystko — pozostaje tylko podłączyć płytkę wyświetlacza.
6. Od spodu znajduje się sześć nóżek, dzięki czemu całą konstrukcję można postawić bez żadnych podstawek.

Całość po złożeniu. Pozostały:
1. Kabel do komputera
2. Zapasowa taśma
3. Zapasowy tranzystor
4. Złącze z przewodami do podłączenia wejścia pomiarowego
5. Złącze z przewodami do podłączenia interfejsu 485.
Płytka wyświetlacza nie jest w żaden sposób mocowana. Chyba od razu zaprojektowałbym możliwość zamontowania jej obok płyty głównej, na radiatorze — byłoby wygodniej.

Oprogramowanie nie jest oznaczone marką, ponieważ obciążenie kupiono po prostu u sprzedawcy. Pod pozostałymi względami jest mniej więcej tak samo jak w moim egzemplarzu, może poza dodatkową pozycją w ustawieniach połączenia.
Przy okazji, składając zamówienie, trzeba napisać sprzedawcy, którą wersję obciążenia chcemy: USB czy RS485. W tym przypadku zamówiłem wersję USB, ale w menu są opcje dotyczące interfejsu 485.

Na szybko sprawdziłem dokładność pomiaru napięcia — nie mam zastrzeżeń. Nie mam też zastrzeżeń do kalibracji prądu, przynajmniej przy małych wartościach.
Na zdjęciu widać, że napięcie nieco spada pod obciążeniem prądowym. To naturalne, a do kompensacji tego spadku służy osobne wejście pomiarowe.

Przy wyższym napięciu również nie ma problemów.

Potem chciałem sprawdzić, jak skutecznie działa chłodzenie i jak obciążenie zachowuje się przy większej mocy.
Podłączyłem je więc do mocniejszego zasilacza i zostawiłem na jakiś czas, żeby się nagrzało.
Przy małej mocy wentylator jest wyłączony. Po osiągnięciu określonej temperatury włącza się, a jego prędkość jest automatycznie regulowana. Muszę przyznać, że dmucha całkiem mocno, nawet przez radiator.
I jeszcze jedno: pamiętajcie o ostrożności — radiator jest w zasadzie połączony z dodatnim zaciskiem wejścia obciążenia.

Przez jakiś czas testowałem obciążenie przy prądzie 24 A. Chciałem sprawdzić dwie rzeczy: temperaturę pracy i zmianę prądu w miarę nagrzewania.
Prąd rzeczywiście się zmienia — w miarę nagrzewania nieco spada. Z tym samym problemem musiałem się zmierzyć w moim obciążeniu opartym na tej płytce, ale udało mi się trochę ograniczyć tę zależność, dodając do układu kompensację temperaturową napięcia odniesienia.

A teraz o temperaturach pracy — to właśnie ten aspekt interesował mnie najbardziej.
Po pierwsze, okazało się, że tranzystory po jednej stronie nagrzewają się bardziej niż po drugiej. Różnica nie jest bardzo duża, ale jednak występuje. Znam nie tylko jej przyczynę, ale też porozmawiałem na ten temat z konstruktorem, żeby znaleźć sposób na rozwiązanie problemu.
Przy mocy około 1300 W tranzystory po lewej stronie nagrzewają się do 106–107 stopni, co moim zdaniem jest dość wysoką temperaturą. Wynika to z tego, że tranzystorów jest tylko 8, czyli przy pełnych 1600 W na każdy przypada prawie 200 W (część mocy wydziela się na diodach zabezpieczających).

Po prawej stronie temperatura tranzystorów wynosiła około 100–104 stopni.

Projektując własne moduły mocy, poszedłem nieco inną drogą. Temperatura tranzystorów zależy również od powierzchni, przez którą odprowadzane jest ciepło. Jeśli więc u mnie jest 16 tranzystorów, a tutaj 8, to powierzchnia odprowadzania ciepła jest prawie dwa razy większa (w moich tranzystorach jest nieco mniejsza). Dzięki temu łatwiej przekazać ciepło do radiatorów.
Do tego używam dobrej pasty termoprzewodzącej, i to wcale niedrogiej :(
Same radiatory też są wydajniejsze (moim zdaniem).
W rezultacie w moim obciążeniu, dla którego deklaruję moc 1000 W w trybie ciągłym i 1200 W krótkotrwale (względnie), przy mocy rzędu 1000–1250 W (prawie takiej jak w powyższym teście) i dwukrotnie mniejszej wymaganej mocy wentylatorów (12 zamiast około 24), temperatura tranzystorów jest niemal taka sama.
Jeśli wziąć pod uwagę najgorętsze tranzystory (te położone dalej od wentylatorów), uzyskałem 100–106 stopni.
W praktyce tranzystory w moich modułach mocy nagrzewają się więc mniej więcej tak samo jak w TEC-80K, ale deklarowana przeze mnie moc jest półtora raza mniejsza.

Dobrze, przejdźmy do oprogramowania. Nie ma tu może zbyt wielu funkcji, ale podstawowe są dostępne. Jest też bardzo przydatna funkcja: program potrafi sterować kilkoma obciążeniami jednocześnie. Wielokrotnie mnie o to pytano, ale niestety Atorch obsługuje to tylko w wersji CL24, a pozostałych już nie.
Można też zapisać i wczytać wykres, ale o ile dobrze rozumiem, nie da się nałożyć na siebie kilku wykresów.
Moim zdaniem najprostsze, a zarazem najwygodniejsze oprogramowanie ma ZKEtech. Owszem, tam też nie wszystko jest idealne, ale do testowania akumulatorów nadaje się bardzo dobrze.
Na przykład w programie do TEC-80K można zapisać wykres, a potem wyświetlić go na ekranie, ale nie wczytuje on samych wyników testu (pojemności w Ah i Wh). Nie da się też sprawdzić wyników w dowolnym punkcie testu, tak jak w ZKE. Trzeba będzie porozmawiać z twórcą na ten temat.

Dane są zapisywane w pliku z rozszerzeniem .tec. Jak się okazało, można go otworzyć zwykłym Notatnikiem. Dlaczego nie CSV?
Są tu wyniki testu w mAh i Wh, może warto zrobić jakiś konwerter...

Chciałbym tu zrobić dygresję i wyjaśnić, dlaczego te dwa zestawy tak długo leżały i nie zbudowałem na ich bazie obciążenia.
Chodzi o to, że nie mogłem wymyślić, jak dopasować moduły mocy TEC-80 do moich radiatorów. Po prostu brakowało miejsca na ich montaż, a do tego dochodzą jeszcze przewody itd.
Kiedy jednak zacząłem dokładniej przyglądać się modułowi sterującemu, okazało się, że w zasadzie mogę użyć moich modułów mocy bez żadnych zmian.
Tak, praktyka pokazała, że są pewne niuanse, ale po niewielkich przeróbkach udało mi się przerobić je na odpowiednik oryginalnych. Dziękuję twórcy za udostępnienie schematów oryginalnych płytek mocy.
Najważniejsze kwestie.
1. Prąd obciążenia nie jest mierzony. W ogóle. Czyli kalibrujemy obciążenie pod względem prądu, ale w rzeczywistości po prostu przypisujemy napięcie odniesienia do wartości prądu. Jeśli rezystory pomiarowe na płytkach zaczną nieco „pływać” pod wpływem nagrzewania, będzie pływał również prąd. W obciążeniach na bazie Atorch jest jeden wspólny rezystor pomiarowy i nie ma to absolutnie żadnego znaczenia. W moim obciążeniu 100 A prąd też pływa, ale jest tam osobny miernik, więc widać to i można uwzględnić. Tutaj prawie tydzień walczyłem ze stabilnością, zanim udało mi się doprowadzić ją do w miarę akceptowalnego poziomu. Jak się okazało, uzyskałem wynik nie gorszy, a może nawet lepszy niż w oryginalnym TEC-80K. Udało mi się to osiągnąć dzięki lepszemu chłodzeniu rezystorów pomiarowych, przeróbkom płytek modułów mocy oraz dodaniu dodatniej kompensacji temperaturowej. Czyli podczas nagrzewania napięcie odniesienia nieco rośnie, co zmniejsza błąd ustawienia prądu.
2. Pomiar napięcia jest tu zrealizowany dość nietypowo. Zwykle jest jeden układ „woltomierza”; przy połączeniu dwuprzewodowym po prostu łączymy wejścia mocy z wejściami pomiarowymi. Tutaj nie należy ich łączyć, ponieważ układów pomiarowych są dwa, a w rzeczywistości nawet trzy.
To dość nietypowe, bo kalibrację przeprowadza się osobno dla płytki mocy i płyty głównej. Podczas kalibracji te wejścia nie mogą być połączone. Co więcej, na płytce mocy są dwa dzielniki napięcia: dla niskiego i wysokiego napięcia. Dlatego oprócz osobnego wejścia na płycie głównej są dwa wejścia pomiarowe. A tak przy okazji, na wejściu pomiarowym płyty głównej znajduje się jeszcze bezpiecznik!
Jedna z płyt głównych od początku sprawiała problemy i nie chciała się skalibrować pod względem napięcia. Na szczęście miałem zapasową.
3. Jak pokazała praktyka, płyta główna zawsze podaje napięcie odniesienia, a włączanie i wyłączanie odbywa się przez podanie lub zdjęcie sygnału blokady. Nie odpowiadało mi to, bo pojawiał się skok prądu. Musiałem dodać układ blokady napięcia odniesienia z łagodnym startem. Jest już lepiej.
Omówiłem to wszystko z twórcą i zaproponowałem kilka ulepszeń. Sam też planuję w przyszłości nieco zmienić układ kontroli prądu, wykorzystując wspólny rezystor pomiarowy, ale to później.
Zdobyłem też przydatne doświadczenie, które pokazało, że skoro mogę używać własnych płytek mocy, znika ograniczenie maksymalnego prądu i mocy. W planach jest więc wersja, w której zamiast 80 A i 1600 W będzie można uzyskać na przykład 120–150 A i 3000–4000 W. Trzeba tylko, żeby twórca zmienił limity w programie.
No dobrze, trochę się rozpisałem.
Jak pisałem wcześniej, płytka wyświetlacza została zmieniona, żeby można ją było zamontować na przednim panelu. Dzięki możliwości wycięcia fragmentu płytki znalazło się też miejsce na przycisk zasilania. Już na etapie zmiany ścieżek ustaliliśmy, że w tym miejscu nie może być innych ścieżek, na przykład od enkodera.
Jedyne, co było niewygodne, to fakt, że wyświetlacz jest cieńszy niż przedni panel. Trzeba było zrobić podkładki, żeby go trochę podnieść. Najpierw jednak należało spróbować, żeby zrozumieć, co i jak zrobić, by wszystko pasowało.

Nie fotografowałem montażu, jakoś o tym nie pomyślałem. Zachowało się tylko jedno zdjęcie z etapu pośredniego, kiedy walczyłem z dokładnością stabilizacji prądu. Musiałem wyjmować moduły mocy, coś zmieniać, wkładać je z powrotem — ogólnie była to niezła mordęga.

A tak przy okazji, w moich obciążeniach pojawiły się teraz fabryczne płytki drukowane. Jest lepsza jakość i estetyka, a co więcej, udało mi się zamówić płytki mocy w kolorze fioletowym, takim samym jak płytki Atorch :)
Na zdjęciu kolejna partia modułów mocy. Dodam też, że w obciążeniach 1000 W stosuje się dłuższe moduły, co pozwala nieco zwiększyć moc. W wersji 500 W po prostu się nie mieszczą.
No i para obciążeń (już wysłanych do klienta) z pokazanymi modułami.

W końcu uporałem się z niektórymi problemami, pozostałe udało mi się zniwelować i otrzymałem prawie to, czego chciałem: obciążenie o prądzie do 80 A i mocy do 1200 W, z możliwością podłączenia do komputera oraz połączenia czteroprzewodowego. A wszystko to w zasadzie na bazie mojego standardowego obciążenia 1000 W.
Przewody mocy wyglądają solidniej niż w wersji 40 A, ale to zrozumiałe — prąd jest dwa razy większy. Moduły 40 A są już od dawna sprawdzone w praktyce, a w rzeczywistości są to dwa obciążenia 40 A w jednej obudowie, więc nie ma tu niczego niestandardowego.
Jedyne, co zrobiłem, podobnie jak w moich obciążeniach 1000 W, to dodałem zabezpieczenie termiczne drugiego modułu mocy, ponieważ wszędzie zabezpieczenie obejmuje tylko jeden kanał. Oczywiście zachowałem automatyczną regulację wentylatorów w zależności od temperatury.

Ostatecznie powstało takie oto urządzenie. To ta sama TEC-80K, ale o mocy 1200 W. Krótkotrwale można ją obciążyć nawet do 1600 W, ale nie polecałbym tego robić.

Z tyłu znajdują się kratki wentylatorów, gniazdo zasilania i złącze Type-C do podłączenia do komputera. Tak, postanowiłem zastąpić microUSB nowocześniejszym USB-C. Moim zdaniem tak jest lepiej.

Już po napisaniu artykułu przeprowadziłem test w rzeczywistych warunkach, czyli podłączyłem akumulator 12 V i zacząłem go rozładowywać.

Najpierw stopniowo zwiększałem prąd od 20 do 60 A. Rzeczywisty prąd był nieco wyższy, ale to nie ma większego znaczenia, bo w miarę nagrzewania trochę spada.
Choć dokładność samych cęgów jest tu dyskusyjna, mnie zależało przede wszystkim na sprawdzeniu, jak prąd zmienia się pod wpływem nagrzewania, bo kalibracji nie przeprowadzam z cęgami.

Ustawiłem pełne 80 A. Początkowo wskazanie było nieco zawyżone, potem spadło do równych 80 A i utrzymywało się tak dość długo. Później prąd jednak spadł do 79,7–79,8 A i moim zdaniem to więcej niż dobry wynik.
Od razu zaznaczę, że przewody do akumulatora muszą być dobrej jakości, o przekroju co najmniej 10 mm², a najlepiej 16 mm². Końcówki również powinny być porządne, bo w miejscu styku może się nagrzewać.
Pamiętajmy też, że najpierw podłączamy przewody do obciążenia, a dopiero potem do akumulatora. Odłączamy w odwrotnej kolejności, nigdy na odwrót, bo jeśli przewód przypadkiem spadnie i coś się zewrze, będzie naprawdę źle.

Zdjęcie termowizyjne: widok ogólny, górna część obudowy obciążenia, wylot gorącego powietrza i zaciski wejściowe. Zaciski nagrzewały się nie z powodu ich jakości — z nimi wszystko jest w porządku. Same przewody są u mnie mocno zużyte, a końcówki niezbyt dobrej jakości.

Zdjęcie grupowe. Po lewej podstawowe modele 500 (600) W i 1000 (1200) W. Staram się, żeby były dostępne, choć przez ostatnich kilka miesięcy nie udało mi się nic odłożyć na „magazyn” — po prostu nie wyrabiałem. Te obciążenia już dawno weszły do produkcji seryjnej, ale nadal są ulepszane. Na przykład mają większe radiatory, fabryczne płytki (teraz już wszystkie), większe zaciski i różne drobne usprawnienia, a cena pozostaje bez zmian.
Po prawej nowy model na bazie TEC-80K oraz wersja 1300 W, 100 A, którą również można kupić, choć początkowo składałem ją dla siebie.

Model 100 A nie ma co prawda „inteligentnych” kontrolerów, ale można go podłączyć do komputera przez Bluetooth. Oprogramowanie jest bardzo skromne i dość toporne, ale czasem nawet coś takiego jest lepsze niż nic.

Na razie to wszystko. Być może później uzupełnię ten wpis, a może raczej napiszę nowy, z dokładniejszym opisem nowego modelu. Trzeba będzie jednak trochę poczekać, zwłaszcza że prawdopodobnie pojawią się jakieś zmiany.
Całkiem możliwe, że powstanie też wersja podwójna, tak zwana 2U, o mocy 2400 W i prądzie 100 lub 120 A.
Będę bardzo wdzięczny za pytania, sugestie, rady i w ogóle wszystko, co wiąże się z tą tematyką.
электронная нагрузка 100 ампер, tec80aa
Pytania i odpowiedzi
Co autor zmienił w obciążeniu elektronicznym TEC-80K?
Dodał własne oznaczenia i wspólnie z projektantem przygotował ukraiński interfejs. Trzeba było ręcznie dopracować krój pisma, rozwiązać problemy z aktualizacją firmware’u i wymienić płytkę wyświetlacza.
Jakie przewody autor zaleca do obciążenia elektronicznego TEC-80K?
W zachowanym fragmencie zaleca przewody o przekroju co najmniej 10 mm², najlepiej 16 mm², oraz dobrej jakości końcówki, ponieważ styk może się nagrzewać.
Jak bezpiecznie podłączyć obciążenie elektroniczne TEC-80K do akumulatora?
Najpierw podłącza się przewody do obciążenia, a potem do akumulatora; odłącza się je w odwrotnej kolejności. Autor ostrzega, że upuszczony przewód może spowodować zwarcie.
Wyniki z tej recenzji znajdują się w bazie pomiarów: Obciążenia elektroniczne
Produkty w obniżonych cenach
Może Cię zainteresować
Produkty w obniżonych cenach
Wszystkie materiały na stronie i porady są bezpłatne, ale będziemy wdzięczni za wsparcie projektu i kanału!
Komentarze3
Komentować mogą zarejestrowani czytelnicy. Rejestracja zajmuje minutę, a zalogować się można za pomocą tego samego konta co na forum.
Zaloguj sięRejestracja




Komentarze są publikowane w języku oryginału.