Jak przyspieszyć ładowanie akumulatora, nie naruszając zasad jego eksploatacji
Jak zwykle przypominam: żeby być na bieżąco z nowymi tematami na blogu, polecam obserwować mnie na Instagramie. Będę tam publikować powiadomienia o wszystkich nowych wpisach, a może też pisać po prostu o czymś ciekawym — link do konta
Tytułem wstępu.
Nie opowiem niczego szczególnie nowego ani niezwykłego. Wielu z was doskonale to wszystko wie, ale jak pokazała praktyka, sporo osób po prostu nie zwraca na to uwagi, a szkoda.
Ostatnio mamy znane problemy z dostawami energii elektrycznej. Chyba nie muszę opowiadać, jakie to problemy ani przypominać, z czyjej winy, ale problem istnieje i trzeba go rozwiązać.
A więc, próbując rozwiązać problem, idziemy do sklepu albo zamawiamy przez internet duży akumulator, falownik i oczywiście ładowarkę. Odbieramy, składamy wszystko razem i próbujemy jakoś z tym żyć. Ale problem z wyłączaniem prądu to tylko połowa kłopotu. Czasem przerwy między kolejnymi włączeniami są dość krótkie, a my musimy w tym czasie naładować akumulator. Okazuje się jednak, że akumulator za nic nie chce ładować się szybko.
Najczęściej używa się ładowarek pokazanych na zdjęciu poniżej. Nie będę zagłębiać się w szczegóły układu ani inne kwestie, ale zwrócę waszą uwagę na... przewody. W większości takich ładowarek przewody są nie tylko cienkie, ale i długie. Co więcej, niektórzy użytkownicy jeszcze je dodatkowo przedłużają.

A teraz wyjaśnię, na czym polega błąd i jak można go naprawić, przyspieszając tym samym ładowanie akumulatora. Pojawią się wykresy, ale są potrzebne, żeby w przystępny sposób wyjaśnić zasadę ładowania i jego specyfikę.
Oto na przykład wykres ładowania akumulatora kwasowo-ołowiowego. Interesuje nas punkt przecięcia czerwonej i niebieskiej krzywej. Niebieska przedstawia napięcie na zaciskach akumulatora, a czerwona — prąd ładowania.
Widać, że w miarę ładowania napięcie rośnie, co jest logiczne, a prąd jest stabilizowany, dlatego na górze mamy linię prostą. Gdy tylko krzywe się przetną, prąd zaczyna spadać, a napięcie pozostaje niezmienne.
Pierwsza faza to ładowanie stałym prądem, CC.
Druga faza to ładowanie stałym napięciem, CV.
Widać też, że w drugiej fazie prąd spada, ale czas płynie tak samo, więc szybkość ładowania wyraźnie maleje.

Wynika to z tego, że akumulator ma rezystancję wewnętrzną. W rzeczywistości sprawa jest znacznie bardziej skomplikowana, ale dla uproszczenia będziemy jednak nazywać ją rezystancją wewnętrzną.
W uproszczeniu akumulator można przedstawić jako pewien idealny element, do którego równolegle podłączona jest rezystancja (Rp), przez którą płynie prąd samorozładowania, a szeregowo — rezystancja wewnętrzna (wybaczcie tautologię) Rs.
Pierwsza na razie mało nas interesuje, natomiast druga jest w tym przypadku bardzo istotna.

Rezystancja wewnętrzna połączona szeregowo powoduje po pierwsze straty, a po drugie — spadek napięcia na niej sprawia, że ładowarka uznaje, iż pora przejść do fazy ładowania stałym napięciem, choć napięcie na samym ogniwie nie osiągnęło jeszcze wartości końcowej ładowania.
Oto dwa wykresy: ten sam akumulator, ta sama ładowarka, ale prądy ładowania różnią się kilkukrotnie.
Na pierwszym wykresie widać, że druga faza ładowania jest bardzo krótka, co dobrze świadczy o tym, że nasz akumulator ładuje się z maksymalną efektywnością.

Podnieśliśmy jednak prąd ładowania. Akumulator powinien ładować się proporcjonalnie szybciej, ale nic z tego — tak to nie działa. Widać, że druga faza ładowania znacznie się wydłużyła.
Widzimy tu nie tylko specyfikę procesów chemicznych, ale też wpływ rezystancji wewnętrznej.

Pewnie zapytacie, co mają do tego przewody. Otóż są połączone szeregowo z akumulatorem i zwiększają rezystancję wewnętrzną. Na schemacie po prawej właśnie je dodano do naszego akumulatora. Im dłuższe przewody, tym większy ich wpływ na drugą fazę ładowania.

Czyli zamiast ładować akumulator, tylko grzejemy przewody. Dotyczy to w większym stopniu akumulatorów kwasowo-ołowiowych i „zwykłych” litowo-jonowych, ponieważ ich krzywe ładowania są podobne.
Nieco lepiej wygląda sytuacja w przypadku akumulatorów litowo-żelazowo-fosforanowych, ponieważ pod koniec ładowania (i rozładowania) ich krzywa ma bardzo strome nachylenie. W efekcie pod koniec ładowania szybko osiągamy już niski prąd, a rezystancja przewodów ma niewielki wpływ.

Zobaczmy teraz, jak wygląda nasza ładowarka i akumulator „w przekroju”.
Układ regulacji prądu stabilizuje prąd ładowania i odpowiada za pierwszą fazę ładowania.
Układ regulacji napięcia ogranicza napięcie wyjściowe i odpowiada za drugą fazę ładowania.
Dla przykładu: przewody od ładowarki do akumulatora mają 1 metr długości, przekrój 0,75 mm², a prąd ładowania wynosi 8 A. Spadek napięcia na przewodach (jeśli rzeczywiście są miedziane i mają przekrój 0,75 mm²) wyniesie około 0,36 V, co moim zdaniem jest dość dużą wartością. A co, jeśli przewody nie są miedziane albo mają więcej niż metr?

Kiedy podłączaliście mocne falowniki, pewnie zauważyliście, że przewody często nagrzewają się podczas pracy. Rozwiązanie jest proste: zwiększyć przekrój przewodów i maksymalnie skrócić ich długość. Tutaj jest dokładnie tak samo: wyrzucamy chińskie przewody z mieszanki folii i kartonu, a w ich miejsce montujemy porządne, o odpowiednim przekroju, przy okazji skracając je do minimum.

Poprzednie rozwiązanie jest odpowiednie dla tych, którzy „nie ogarniają” elektroniki, a to już coś dla bardziej zaawansowanych.
Jeśli rozdzielimy obwody regulacji prądu i pomiaru napięcia, możemy całkowicie wyeliminować wpływ przewodów. Nazywa się to „połączeniem czteroprzewodowym”.
Są tu jednak pewne trudności. Na przykład odłączenie przewodu pomiarowego od dodatniego przewodu zasilającego zwykle nie sprawia żadnego problemu, ale z przewodem ujemnym może być trudniej. Mimo to odłączenie choćby jednego przewodu, czyli „wirtualna” zamiana układu dwuprzewodowego na trójprzewodowy, dokładnie dwukrotnie skróci przewody prowadzące do akumulatora (jeśli nie zastosujemy dodatkowych korekt).

Niestety takie układy połączeń, zarówno trójprzewodowy, jak i czteroprzewodowy, mają jedną istotną wadę: w razie przerwania przewodu pomiarowego ładowarka będzie ładować akumulator, aż cały elektrolit odparuje albo akumulator się zaczerwieni.
Aby do tego nie dopuścić, przewody zasilające i pomiarowe należy połączyć przez rezystor o rezystancji znacznie większej niż rezystancja przewodów, ale jednocześnie znacznie mniejszej niż rezystancja wejścia pomiarowego, żeby nie wprowadzać błędu pomiaru. Myślę, że w większości zastosowań wystarczy rezystor o wartości około 100–300 Ω.

W takim przypadku, nawet po przerwaniu przewodów, połączenie wejścia pomiarowego z przewodem zasilającym nadal będzie zachowane. Napięcie może wprawdzie wzrosnąć, ale będzie to niewielki wzrost, nieszkodliwy dla akumulatora.

Oczywiście nie przyspieszycie w ten sposób całego procesu ładowania, ale z drugiej strony, jeśli ładowanie akumulatora kwasowego trwa u was około 5–7 godzin, to zaoszczędzone pół godziny na pewno się przyda.
Dodam, że podczas testowania różnych akumulatorów korzystam właśnie z połączenia czteroprzewodowego i mogę powiedzieć, że tak, przy takim połączeniu ładowanie rzeczywiście przebiega zauważalnie szybciej niż przy zwykłej ładowarce.
W artykule wykorzystano materiały z recenzji:
YR1030, miliomomierz do pomiaru małych rezystancji i rezystancji wewnętrznej akumulatorów
Uniwersalny uchwyt do akumulatorów z połączeniem czteroprzewodowym
To już wszystko. Mam nadzieję, że ten artykuł pomoże wam poradzić sobie z trudnościami. Jak zawsze, chętnie odpowiem na pytania. Z opóźnieniem, ale jednak staram się odpowiadać wszystkim.
https://www.kirich.blog/stati/informaciya-dlya-nachinayuschih/1121-kak-uskorit-zaryad-akkumulyatora-bez-narusheniya-pravil-ego-ekspluatacii
Pytania i odpowiedzi
Jak przyspieszyć ładowanie akumulatora bez naruszania zasad eksploatacji?
Skróć przewody ładowarki i zwiększ ich przekrój, aby ograniczyć spadek napięcia. Bardziej zaawansowanym rozwiązaniem jest połączenie trój- lub czteroprzewodowe.
Jaki spadek napięcia występuje na przewodach długości 1 m przy prądzie ładowania 8 A?
Dla miedzianych przewodów o przekroju 0,75 mm² wynosi około 0,36 V. Opór przewodów wpływa na moment przejścia ładowarki do fazy stałego napięcia.
Po co stosuje się połączenie czteroprzewodowe przy ładowaniu akumulatora?
Rozdziela ono przewody zasilające i pomiarowe, ograniczając wpływ przewodów na ładowanie. Autor zauważa, że takie podłączenie wyraźnie przyspiesza ładowanie, ale przewody pomiarowe trzeba zabezpieczyć przed przerwaniem.
Produkty w obniżonych cenach
Może Cię zainteresować
Produkty w obniżonych cenach
Wszystkie materiały na stronie i porady są bezpłatne, ale będziemy wdzięczni za wsparcie projektu i kanału!
Komentarze1
Komentować mogą zarejestrowani czytelnicy. Rejestracja zajmuje minutę, a zalogować się można za pomocą tego samego konta co na forum.
Zaloguj sięRejestracja




Komentarze są publikowane w języku oryginału.