Akumulatory VariCore 32700 LiFePo4 i kilka słów o wymianie akumulatorów kwasowo-ołowiowych w UPS-ach
Dzisiejszy artykuł będzie podzielony na dwie części. Pierwsza to zwykły test akumulatorów, a druga będzie poświęcona niewielkiemu badaniu, które bezpośrednio dotyczy zastosowania akumulatorów litowych w trybie buforowym.
Część pierwsza
Początkowo chciałem zamówić na próbę tylko dwie sztuki, ale potem pomyślałem: co właściwie da mi para? Ostatecznie kupiłem dziesięć, tym bardziej że w chwili składania zamówienia były jakieś zniżki na AliExpress i zapłaciłem 30 dolarów. Teraz cena jest o dwa dolary wyższa.
Przesyłka dotarła dość szybko, ale zdziwiło mnie, że akumulatory były zapakowane w pudełko z logo Litokali. Zresztą wszystko zapakowano bardzo starannie, każdy akumulator ma osobny woreczek. Cała przesyłka ważyła prawie 1,5 kg.

W tytule oferty podano pojemność 6500 mAh, ale na tej samej stronie znajduje się karta katalogowa, w której podano znacznie skromniejsze parametry: co najmniej 5500 mAh przy prądzie rozładowania 1C.
Podano tam również rezystancję wewnętrzną (nie więcej niż 8 mΩ) i parametry ładowania. Tyle że i tym razem wszystkie wartości odnoszą się do pojemności C, która nie jest do końca jasna, bo standardowo pojemność podaje się dla rozładowania prądem 0,2C, a nie 1C, jak tutaj.

Karta katalogowa ma dalszy ciąg, ale część informacji się w nim powtarza.

W sumie mam dziesięć ogniw o całkiem przyjemnym wyglądzie. Nie mam zgrzewarki, więc zamówiłem je z przyspawanymi blaszkami. Zresztą w sklepie nie znalazłem ich bez blaszek.

Na samych akumulatorach znajduje się naklejka do sprawdzania oryginalności, a producent jest na niej podany jako VariCore. Z tego powodu powstało pewne zamieszanie i na części wykresów widnieje Litokala, a na pozostałych VariCore. Nie zwracajcie na to uwagi.
Ponadto na biegunie ujemnym znajduje się oznaczenie w rodzaju - H5, H7 itp. Nie zauważyłem żadnego związku między nim a zmierzonymi parametrami akumulatorów.
Biegun dodatni, a dokładniej to, co się pod nim znajduje, ma nietypowy kształt — na metalowej wkładce są jakieś wypustki.

Wymiary są nieco większe od deklarowanych, ale to nie problem — po prostu przyjmijmy to do wiadomości.
Akumulatory ważą około 140 g, co w porównaniu ze znanymi ogniwami 18650 robi wrażenie, zwłaszcza gdy weźmie się je do ręki.

Z przyzwyczajenia chciałem najpierw użyć swojej ładowarki. Zacząłem nawet zastanawiać się, jak je tam umieścić, bo obsługuje maksymalnie ogniwa 26650 lub 21700. W porę jednak zrozumiałem, że te akumulatory mają inne napięcie, więc pierwszy „treningowy” cykl musiałem przeprowadzić na tej samej ładowarce, której używałem do pozostałych testów.
Akumulatory dotarły prawie całkowicie rozładowane. Podczas pierwszego ładowania „weszło” w nie około 5700 mAh.

Wyprzedzając fakty, powiem, że wszystkie akumulatory były rozładowane niemal do zera. Na zdjęciu widać wyniki pierwszego ładowania kolejnych ośmiu akumulatorów. Cykl ładowania jednego z nich musiałem przerwać, dlatego nie ma go na zdjęciu.

I znów wyprzedzę fakty: nie pokażę tu tylko pomiaru pojemności w pierwszym cyklu, ale wyniki dwóch cykli — pierwszego i drugiego albo zerowego i pierwszego, zależnie od tego, jak liczyć. Przy okazji odpowiem na często powtarzane stwierdzenie, które regularnie spotykam: akumulatory litowe też trzeba „rozruszać”. Nie trzeba ich rozruszać. Poniżej są dwa wykresy: pierwszy i drugi cykl. Pierwszy zaznaczono na niebiesko, a drugi na czerwono. Przyjrzyjcie się i znajdźcie różnicę, a także sprawdźcie, w którą stronę ona przebiega.

Drugi akumulator. Wnioski są chyba oczywiste.
Owszem, istnieje pojęcie „trybu przechowywania” akumulatora, po którym trzeba go poddać kilku cyklom, ale w przypadku ogniw cylindrycznych to nie działa. Zresztą różnica jest tak mała, że mieści się w granicach błędu przyrządów pomiarowych. Mogę więc powtórzyć: akumulatory litowe nie wymagają „rozruszania” i zaczynają stopniowo tracić pojemność już po kilku cyklach.

Teraz o ładowaniu.
W karcie katalogowej podano dwa warianty ładowania: prądem 1C (1 godzina) i 6C (30 minut). Ja testowałem je nieco inaczej. Najpierw spróbowałem ładowania prądem 3 A, bo przyjąłem, że 1C = 6 Ah — w praktyce jest to wartość pośrednia między deklarowanymi 5,5 a 6,5 Ah.
Ładowanie takim prądem trwało 2 godziny i 18 minut, co nie jest żadnym szczególnym wynikiem — raczej przeciętnym.

Druga próba odbyła się przy prądzie ładowania 5 A. Niestety, to maksymalny prąd ładowania mojej obciążnicy, a ta, która potrafi ładować prądem 35 A, jest jeszcze w drodze. Tak, według danych z karty katalogowej te akumulatory można ładować prądem rzędu 30–35 A!
W takim trybie ładowanie trwa 1 godzinę i 18 minut. Wszystkie kolejne testy przeprowadzałem przy prądzie ładowania 4 A, po prostu żeby nie przeciążać ładowarki.

Od razu widać charakterystyczną krzywą rozładowania, typową dla tego rodzaju akumulatorów. Zwykłe akumulatory litowe mają krzywą, która przez cały czas rozładowania opada niemal równomiernie. Krzywa rozładowania akumulatorów LiFePo4 bardziej przypomina tę dla akumulatorów niklowych: przez większość czasu napięcie prawie się nie zmienia, a dopiero pod koniec gwałtownie spada.
Co ciekawe, pojemność przy prądzie 0,2C wyniosła ponad 5800 mAh, a we wszystkich pozostałych trybach prawie się nie zmieniała i utrzymywała się powyżej 5700 mAh.

Nagrzewanie również było stosunkowo niewielkie — nawet przy prądzie 20 A temperatura wyniosła zaledwie około 67 stopni.

Drugi akumulator wypadł gorzej, ale nie powiedziałbym, że dużo gorzej.

Jego temperatura również była nieco niższa.

Żeby lepiej pokazać różnice między krzywymi rozładowania, zestawiłem na jednym wykresie dwa typy akumulatorów: „klasyczny” litowo-jonowy (na czerwono) i LiFePo4 (na niebiesko). Różnicę napięcia można pominąć, i tak jest oczywista. Za to różnicę w samej charakterystyce rozładowania widać znacznie lepiej. Do porównania wybrałem akumulator o pojemności 5 Ah, jako najbardziej zbliżony.
Krzywa rozładowania LiFiPo4 jest ciekawsza, bo w takim trybie wzrasta ilość oddanej energii w Wh. Z drugiej strony trudniej ocenić poziom naładowania, dlatego lepiej używać mierników zliczających oddaną pojemność. Są one jednak znacznie bardziej skomplikowane i droższe niż zwykły woltomierz.

Do dalszej części testu, jak zwykle, użyłem mocniejszego obciążenia elektronicznego, obsługującego prąd do 30 A. Opisywałem już metodę testu, ale w skrócie wygląda to tak: obciążamy akumulator, mierzymy napięcie pod obciążeniem, a następnie wykorzystujemy różnicę do ustawienia napięcia końcowego rozładowania.
W pierwszej połowie testu było też widać wzrost napięcia w miarę nagrzewania się akumulatora — na dwóch dolnych zdjęciach.

Przy tym prądzie rozładowania uzyskałem około 5750 mAh. Temperatury widać na zdjęciu po prawej. Mogę powiedzieć, że wyniki bardzo mi się spodobały. Napięcie akumulatora mocno jednak spadło przy takim prądzie — do 2,8 V, co w rzeczywistości nie jest zbyt dobre.

Podczas testu drugiego akumulatora, dla lepszej czytelności, przełączyłem miernik w tryb rejestratora. Dzięki temu można zobaczyć również krzywą rozładowania przy prądzie 30 A.

Część druga.
Wnioski przedstawię na końcu recenzji, a teraz opowiem krótko o niewielkim eksperymencie.
Typowy sposób korzystania z takich akumulatorów zakłada pracę cykliczną: całkowicie je ładujemy, odłączamy ładowarkę, korzystamy z nich albo odkładamy na bok, a gdy się rozładują — ponownie ładujemy.
W przypadku zasilaczy awaryjnych wygląda to zupełnie inaczej, przynajmniej w mniej „zaawansowanych” modelach, które potrafią wykonywać krótkie cykle rozładowania i ładowania. Różnica polega na tym, że w zasilaczu awaryjnym akumulatory są cały czas pod napięciem, czyli pracują w trybie buforowym.
Dlaczego taki tryb jest niekorzystny dla akumulatorów litowych? Przy wysokim napięciu mogą tworzyć się dendryty. W normalnym użytkowaniu akumulatorowi najpewniej po prostu wzrośnie samorozładowanie, ale przy stałym podłączeniu do ładowarki może dojść również do nagrzewania i zwarcia wewnętrznego, a w konsekwencji do „efektów specjalnych”. Oczywiście nie jestem chemikiem, więc opisuję sytuację tak, jak ją widzę jako „zwykły użytkownik”. Niestety osoby, które naprawdę znają się na tej „kuchni”, nie są zainteresowane takimi drobiazgami, więc na razie musi wystarczyć takie podejście.
W każdym razie „widzę cel i wierzę w siebie”, więc pomyślałem: skoro stałe utrzymywanie akumulatorów pod napięciem jest dla nich szkodliwe, a ryzyko zależy od wartości tego napięcia, to czemu nie spróbować eksploatować ich przy niższym napięciu? Tym bardziej że:
1. W przeciwieństwie do akumulatorów litowo-jonowych, w LiFePo4 zaraz po zakończeniu ładowania i odłączeniu prądu ładowania napięcie gwałtownie spada z 3,65 do 3,35–3,45 V.
2. Można zastosować pakiety 4S zamiast akumulatorów w zasilaczu UPS, a napięcie buforowe wynosi tam około 13,75–13,85 V, czyli 3,45 V na ogniwo w pakiecie 4S.
1. Na początek podłączyłem rozładowany akumulator do zasilacza i ładowałem go, aż prąd ładowania spadł niemal do zera. W ten sposób zasymulowałem przejście w tryb buforowy, czyli sytuację, w której prąd ładowania jest równy prądowi samorozładowania akumulatora.
2. Najpierw spróbowałem ładowania do napięcia CV = 3,55 V. Akumulator naładował się dość szybko — przy prądzie 4 A zajęło to zaledwie około dwóch godzin.
3. Potem rozładowałem akumulator i naładowałem go do 3,45 V, czyli do 13,80 V dla całego pakietu. Tym razem ładowanie trwało dłużej, około 4–5 godzin.
4. Z rozpędu spróbowałem ładowania do 3,35 V, ale ponieważ miałem połączenie dwuprzewodowe, test zaczął ciągnąć się w nieskończoność, więc po około 10 godzinach podniosłem napięcie do 13,8 V. Całkowity czas ładowania wyniósł około 15 godzin.
Na ekranie zasilacza widać pojemność w mAh. Ze względu na długi czas testu nagromadził się duży błąd pomiaru, więc nie ma co przywiązywać większej wagi do tych wartości.

Rozładowanie odbywało się prądem 10 A, jako najbardziej realistycznym w takim scenariuszu.
Ostatecznie wyszły na jaw dwie ciekawe rzeczy:
1. Wraz ze spadkiem napięcia fazy CV czas ładowania wyraźnie się wydłuża
2. Pojemność uzyskana podczas rozładowania prawie nie zależy od napięcia przejścia do fazy CV

Nie bez powodu wspomniałem wyżej o dwuprzewodowym podłączeniu do akumulatora. Drugi test przeprowadziłem z ładowarką, która ma połączenie czteroprzewodowe, dzięki czemu czas ładowania był znacznie krótszy. Prąd ładowania wynosił 4 A, a ładowanie kończyło się po spadku prądu do 100 mA.
Wyniki okazały się jeszcze lepsze: w praktyce „uzyskana” pojemność nie zależała od napięcia końcowego ładowania.

Szczerze mówiąc, z jakiegoś powodu myślałem, że wraz ze spadkiem napięcia końcowego ładowania zacznie maleć nie tylko pojemność, ale i czas ładowania. W rzeczywistości stało się odwrotnie: pojemność się nie zmieniała, a czas ładowania rósł, i to zauważalnie.
Im niższe napięcie końcowe ładowania, tym wcześniej następowało przejście do fazy CV i tym dłużej trwało ładowanie. Poniżej przykład ładowania prądem 4 A przy napięciach 3,65, 3,55, 3,45 i 3,40 V.

Jak zwykle zmierzyłem też rezystancję wewnętrzną. Wynik szczerze mnie rozczarował, bo w przypadku niektórych akumulatorów była ona wyraźnie wyższa od deklarowanych 8 mΩ.
Poniżej wyniki sprzed testów, po pierwszym cyklu i po wszystkich testach. W trakcie przygotowywania recenzji udało się wykonać ponad 10 pełnych cykli przy różnych prądach rozładowania.

A oto wyniki dla pozostałych ośmiu akumulatorów. Zdjęcia są zestawione parami: najpierw w stanie, w jakim je otrzymałem, a potem po pełnym naładowaniu. Początkowo podejrzewałem, że rezystancja jest dość wysoka, bo akumulatory były całkowicie rozładowane, ale okazało się, że po pełnym naładowaniu wzrosła jeszcze nieco bardziej.
Teraz zastanawiam się, czy otworzyć spór i zażądać zwrotu pieniędzy za część akumulatorów o zawyżonej rezystancji. W końcu obiecywano mniej niż 8 mΩ, a w rzeczywistości ten parametr spełnia tylko połowa akumulatorów, zaś kilka ma aż 10–12 mΩ.

Pod względem objętości akumulatory LiFePO4 również wyglądają atrakcyjniej, bo w obudowie standardowego akumulatora 12 V 7 Ah mieści się 8 ogniw 32700 wraz z układem zabezpieczającym. Szerokość wychodzi jednak nieco większa, bo akumulator 12 V ma 64 mm (2 × 32), a akumulator litowy potrzebuje jeszcze obudowy. W zasadzie można je jednak nieco przesunąć względem siebie.
W nowym wariancie mamy przy tym realne 11–11,5 Ah i długotrwały prąd obciążenia do 60 A. W przypadku zwykłych akumulatorów maksimum w tym rozmiarze to 9 Ah. Akurat dziś przygotowywałem sześć akumulatorów CSB do UPS-a, ale one też nie są tanie — około 600 UAH (25 dolarów) za sztukę.

No dobrze, czas na wnioski.
Najpierw o samych akumulatorach.
Ogólnie akumulatory mi się spodobały. Oferują całkiem niezłą pojemność — realnie 5,7–5,8 Ah — i nie nagrzewają się mocno nawet przy prądzie 20 A. Mają jednak bardzo rozbieżne wartości rezystancji wewnętrznej i oczywiście nie ma tu żadnych 6,5 Ah deklarowanych w tytule. Ponadto przy prądach rozładowania powyżej 15 A widać wyraźny spadek napięcia, co będzie wpływać na oddawaną energię.
Sam nie wiem, czy otwierać spór. Nie podoba mi się duży rozrzut rezystancji wewnętrznej i to, że u połowy akumulatorów nie odpowiada ona deklarowanym parametrom. Poza tym akumulator CSB 12 V 9 Ah ma rezystancję 16 mΩ (mierzyłem dzisiaj), a mój pakiet 4S1P odpowiednio 32–44 mΩ, czyli dość dużo. Warto byłoby zbudować pakiet 4S2P.
A teraz o eksperymencie.
Jestem więcej niż zadowolony z wyników. Akumulatory można bez problemu stosować w trybie buforowym przy napięciu 3,4–3,45 V na ogniwo, czyli 13,6–13,8 V na pakiet. Dzięki temu nie trzeba nawet zmieniać ustawień ładowania w zasilaczach UPS.
Oczywiście wszystkie moje wnioski z eksperymentu dotyczą wyłącznie tych akumulatorów. W przypadku akumulatorów innego typu, zwłaszcza o innej chemii, wyniki będą zupełnie inne.
Czy polecam te akumulatory? Zdecydowanie tak, ale z zastrzeżeniami wymienionymi wyżej, dotyczącymi stabilności parametrów i pojemności. Trzeba więc wiedzieć, do czego będą używane i czy te kwestie mają tam znaczenie. Jeśli nie macie pewności, zapytajcie — podpowiem.
Mam już płytkę zabezpieczającą do 4 ogniw i planuję napisać dalszy ciąg, w którym spróbuję zamontować taki pakiet w zwykłym UPS-ie. Na razie żałuję, że nie kupiłem 20 sztuk, bo 10 nie dzieli się przez 4. Ponadto drugi zestaw czterech akumulatorów trafi do drugiego wariantu UPS-a, niskonapięciowego, przeznaczonego do zupełnie innego projektu, o którym również się dowiecie, ale nastąpi to znacznie później.
A tak przy okazji, trwa teraz wyprzedaż takich samych akumulatorów, ale z naklejką Litokala, po 28.56 za 10 sztuk. To jeszcze taniej, niż zapłaciłem ja, więc nawet zastanawiam się, czy nie kupić dziesięciu.
To chyba wszystko. Jak zwykle, chętnie odpowiem na pytania i uwagi dotyczące przeprowadzania testów.
varicore vc4850, обзор аккумуляторов varicore, в корпус от 7 амперной батареи ups сколько входит 32700 элементов?, varicore vc-4850 pdf, аккумулятор 32700 lifepo4 зарядное, отзывы о продукции фирмы varicore, акб varicore vc-12120 отзывы, аккумулятор lifepo4 12v 40ah varicore инструкция по эксплуатации на русском языке, как правильно собрать аккумулятор из 32700 58 вольт, какое зарядное устройство нужно для аккумулятора 3s2p lifepo4 32700, lifepo4 вместо свинца в упс, kirich дендриты, вскрыть акб lifepo ибп форум, схема подключения аккумуляторов 32700, батарея из 15 штук 32700, схема сборки аккумуляторных ячейки fe, 2, lifepo4 акб на 24в 25 амперчас заряжается только до 27вольт-что делать, пустая коробка для сборки аккумуляторов 32700, kirich lifepo4 ups, переделка упс lifepo4, сборка 32700 с винтами, замена аккумулятора в бесперебойнике на lifepo4, varicore 33140 как заряжать, 32700 аккумулятор
Pytania i odpowiedzi
Jaką pojemność uzyskały ogniwa VariCore 32700 LiFePO4?
W większości trybów zmierzona pojemność przekraczała 5700 mAh, a przy rozładowaniu prądem 0,2C wyniosła ponad 5800 mAh. W karcie katalogowej podano co najmniej 5500 mAh przy 1C.
Czy VariCore 32700 LiFePO4 można zastosować w UPS-ie w trybie buforowym?
Według testów autora tak, przy napięciu 3,4–3,45 V na ogniwo, czyli 13,6–13,8 V dla pakietu 4S. Wniosek dotyczy wyłącznie przetestowanych ogniw.
Co wykazały pomiary oporu wewnętrznego VariCore 32700?
Opór ogniw znacznie się różnił, a w około połowie przypadków nie spełniał deklarowanych parametrów. Dla pakietu 4S1P autor zmierzył 32–44 mΩ i uważa, że lepszy byłby układ 4S2P.
Ten model znajduje się w tabeli zbiorczej: Porównanie akumulatorów: zmierzona pojemność i rezystancja
Wyniki z tej recenzji znajdują się w bazie pomiarów: Akumulatory
Produkty w obniżonych cenach
Może Cię zainteresować
Produkty w obniżonych cenach
Wszystkie materiały na stronie i porady są bezpłatne, ale będziemy wdzięczni za wsparcie projektu i kanału!
Komentarze10
Komentować mogą zarejestrowani czytelnicy. Rejestracja zajmuje minutę, a zalogować się można za pomocą tego samego konta co na forum.
Zaloguj sięRejestracja



Komentarze są publikowane w języku oryginału.