/       /       /    Płytka zabezpieczająca, uchwyt na akumulatory i przeróbka baterii do samochodziku
Wesprzyj projekt na Patreon


Płytka zabezpieczająca, uchwyt na akumulatory i przeróbka baterii do samochodziku

$1.31
Przejdź do sklepu
W poprzednim wpisie pokazałem akumulator kwasowo-ołowiowy, który „nie dał rady”, ale zapowiedziałem wtedy drugą część. Dziś opowiem, co ostatecznie trzeba było zrobić, żeby uzyskać działające rozwiązanie.

Przypominam: żeby być na bieżąco z nowymi tematami na blogu, polecam obserwować mnie na Instagramie. Będę tam publikować powiadomienia o nowych wpisach, a może też pisać po prostu o czymś ciekawym — link do konta

Można też subskrybować aktualizacje i nowe artykuły na kanale Telegram — https://t.me/KirichBlog

Akumulator kwasowo-ołowiowy zupełnie się nie sprawdził, więc postanowiłem przerobić samochodzik na zasilanie z akumulatora litowego.
Najpierw chciałem użyć dwóch ogniw 32700, ale potem pomyślałem, że po pierwsze, taka pojemność nie jest tu potrzebna, a po drugie, miałem ochotę trochę „podrasować” ten mechanizm. Ostatecznie zdecydowałem się na dwa akumulatory Samsung INR21700-33J 3270mAh. Zresztą od początku projektowano je z myślą o „Tesli”, więc czemu nie miałyby służyć zgodnie z przeznaczeniem, czyli w pojeździe elektrycznym, choćby i małym :)

Pojemność akumulatorów była wystarczająca, napięcie wychodziło nieco wyższe, ale to nawet dobrze. Przeszkadzał tylko aluminiowy styk dodatni, dlatego kupiłem uchwyt na dwa ogniwa 21700. W samochodziku jest miejsce na dwa akumulatory 6 V 4 Ah. Sąsiad nawet myślał, żeby włożyć tam akumulator 12 V, ale go od tego odwiodłem, bo raczej samochodzik (a dokładniej jego przekładnia) by tego nie wytrzymał.


Uchwyt kupiłem w sklepie stacjonarnym. Przypomnę, że aluminiowe styki w akumulatorach to prawdziwa zmora — porządne zgrzanie ich domową zgrzewarką jest bardzo problematyczne. Jeśli nie zależy wam na czasie, podobny uchwyt można kupić na AliExpress — link.


Ogólnie uchwyt mi się spodobał. Jak to często bywa, wyprowadzenia są cienkie, ale sprężyny są całkiem udane: nie za sztywne i nie tak miękkie, żeby akumulator wypadał.


Był tylko jeden problem: zgodnie z oznaczeniami i założeniami akumulatory powinny być tu połączone równolegle, czyli z plusem z jednej strony i minusem z drugiej. Ja musiałem jednak włożyć je przeciwnie, „na zakładkę”. Styki są takie same, ale przeszkadzały oznaczenia. Gdyby taki produkt trafił do kogoś innego, ryzyko nieprawidłowego włożenia akumulatorów byłoby niemal stuprocentowe.
W końcu wydrukowałem małe karteczki i przykleiłem je taśmą na wierzchu papieru.


Potem trzeba było wybrać płytkę zabezpieczającą. Najpierw zamówiłem na AliExpress dwie: jedną zwykłą, a drugą do LiFePO4, bo jeszcze nie wiedziałem, jakich akumulatorów użyję. Obie płytki są dostępne pod jednym linkiem
Nie chciało mi się jednak czekać, więc pogrzebałem w swoich zapasach i znalazłem aż trzy rodzaje płytek:
1. Do „zwykłych” akumulatorów, bez balansera — link
2. Do „zwykłych” akumulatorów, z balanserem — link
3. Do LiFePO4, z balanserem — link.

Drugi i trzeci link prowadzą do sklepów, w których kupowałem. Pierwszy musiałem po prostu zastąpić podobnym, ale moim zdaniem to właśnie najciekawsza oferta — link.



Płytki leżały u mnie jakieś 5 lat i w końcu jedna z nich się przydała. Wybrałem wersję z balanserem do „zwykłych” akumulatorów litowych. Balanser można było zamontować osobno, ale oznaczałoby to dodatkową płytkę, przewody itd., więc zupełnie odpadało.


Według specyfikacji płytka ma parametry 10 A, 7,4 V, a prąd impulsowy wynosi do 20 A.
Model: HX - 2S - JH20 zakres ochrony przed przeładowaniem: 4,25-4,35 V plus minus 0,05 V
Wymiary: 46,7 * 23 * 3,15 mm zakres ochrony przed nadmiernym rozładowaniem: 2,5-3,0 V plus minus 0,05 V
Maksymalny prąd roboczy: 10 A temperatura pracy: - 40 - + 50 °
Maksymalny prąd chwilowy: 20 A temperatura przechowywania: - 40 - + 80 °
Prąd spoczynkowy: poniżej 10 µA trwałość: ponad 50 000 godzin
Rezystancja: poniżej 300 mΩ zabezpieczenie przed zwarciem: zadziała i zostanie zresetowane po podłączeniu ładowania
Napięcie ładowania: 8,4 V-9 V
Wymiary płytki zabezpieczającej i opis elementów;
Wymiary płytki zabezpieczającej: 46,7 * 23 * 3,15 mm



Zbliżenie na komponenty. Tranzystory AOD514 są połączone w układzie 2S2P. Parametry: 30 V, 46 A, 5,9 mΩ przy napięciu bramki 10 V i 11,9 mΩ przy 4,5 V.


Kontroler ma oznaczenie 20CB, więc można sprawdzić jego parametry. Szczerze mówiąc, wydaje mi się, że lepiej sprawdziłby się tu ostatni wariant: ma dolny próg 2,8 V i górny 4,25 V, a o trzecim „i” napiszę zresztą później.


Przejdźmy do kolejnych etapów montażu.
Najpierw wiercimy po dwa otwory w dnie uchwytu i w wewnętrznych blaszkach.
Żeby wyznaczyć położenie jednego z otworów, trzeba przyłożyć płytkę zabezpieczającą. Zrozumiecie dlaczego w dalszej części recenzji.


Następnie lutuję cienki przewód do środkowego styku (balansującego), odtłuszczam powierzchnie i przyklejam dwa paski taśmy dwustronnej.


Wkładam przylutowany przewód w wywiercony otwór i przyklejam płytkę. Właśnie ten otwór został wywiercony, gdy przyłożyłem płytkę.
Zaginam styki uchwytu i lutuję je do płytki. Chyba nie muszę wyjaśniać, że muszą mieć taką samą polaryzację, jak oznaczono na spodzie uchwytu?


Potem przeciągam przewód balansujący przez przygotowane otwory i wyprowadzam go przez otwór po drugiej stronie uchwytu.
Jest tu pewien szczegół: jeśli uważnie przyjrzycie się zdjęciu, zobaczycie, że przewód nie biegnie po prostu do punktu połączenia akumulatorów, ale po stronie akumulatora, którego biegun ujemny jest skierowany w tę stronę. Zrobiono tak ze względów bezpieczeństwa: gdyby przypadkowo uszkodziła się izolacja przewodu i akumulatora, przewód połączyłby się z biegunem o tej samej polaryzacji i nic by się nie stało.




Przewód balansujący, który teraz wychodzi przy przeciwległych stykach, służy do połączenia akumulatorów.
Nie przycinałem przewodu, tylko w razie potrzeby przesuwałem izolację i owijałem odsłoniętą część wokół wyprowadzeń. Potem przylutowałem przewód i odciąłem nadmiar wyprowadzeń.


No i właściwie to wszystko. Pozostaje tylko przylutować przewody wyjściowe. Moim zdaniem wyszło całkiem schludnie.


Dużą zaletą płytki jest automatyczny start. W rzeczywistości nie zawsze jest to przydatne — zdarzają się sytuacje, w których brak automatycznego startu jest wręcz zaletą. W tym przypadku wygodniej jednak, że jest, bo gdy zadziała zabezpieczenie, nie trzeba będzie nieść samochodziku do domu na rękach. Zabezpieczenie potrafi zadziałać fałszywie.


Z ciekawości sprawdziłem spadek napięcia przy prądzie 10 A.
1, 2. Spadek napięcia na tranzystorach przy w pełni naładowanym akumulatorze wynosi około 0,06 V i rośnie.
3. Całkowity spadek napięcia, razem z rezystorami bocznika, wynosi około 0,09 V.
4. W miarę nagrzewania się układu i spadku napięcia na akumulatorze spadek napięcia na tranzystorach rośnie. Po pewnym czasie wynosi już 0,0626 V; dłużej nie czekałem.


Próbuję obciążyć układ. Pamiętając, że deklarowany maksymalny prąd wynosi 10 A, ustawiam górny próg na 15 A. Prąd dochodzi do tej wartości, ale płytka się nie wyłącza.


W nocie katalogowej jest typowy schemat aplikacyjny, ale na płytce znajduje się bocznik, więc pierwsza myśl to zmniejszyć jego rezystancję.


Wylutowuję jeden rezystor, dzięki czemu prąd zadziałania zabezpieczenia powinien zmniejszyć się dwukrotnie.


Podłączyłem obciążenie, zwiększyłem prąd do 16 A i nic się nie stało — płytka się nie wyłączyła.


No dobrze, idźmy dalej. Połączyłem dwa rezystory bocznika szeregowo, czyli teraz prąd zadziałania zabezpieczenia powinien być 4 razy mniejszy niż pierwotnie. Przyszło mi nawet do głowy, że bocznik i tranzystory są połączone szeregowo, dlatego zmiana bocznika nie wpływa na prąd proporcjonalnie.


15 A, a wyłączenia brak. Masakra...


I wtedy zaczynam uważniej czytać notę katalogową i dostrzegam trzecie „i”, o którym pisałem na samym początku.
Chodzi o to, że deklarowany próg zadziałania zabezpieczenia nadprądowego wynosi 200 mV. Przy rezystancji bocznika 2,5 mΩ (dwa rezystory 5 mΩ połączone równolegle) daje to prąd zadziałania równy... 80 A!
Co więcej, nawet po zmianie wartości tak, że wynosiła 10 mΩ (dwa rezystory po 5 mΩ połączone szeregowo), prąd zadziałania wyniósł 20 A. To dla mnie również za dużo, bo akumulatory wcale nie są wysokoprądowe.
I właśnie dlatego było to trzecie „i” — próg zadziałania ostatniego układu jest 2 razy niższy, co byłoby lepszym rozwiązaniem.


Pierwotnie układ wyglądał tak, a spadek napięcia był mierzony tylko na boczniku.


Zdając sobie sprawę, że to wszystko jest kompletnym absurdem, postanowiłem zmienić układ. Owszem, wartość bocznika nie zmienia się pod wpływem temperatury ani napięcia zasilania, w przeciwieństwie do tranzystorów, ale tracenie napięcia zarówno na boczniku, jak i na tranzystorach to takie sobie rozwiązanie.
Dlatego zmieniamy układ tak, jak pokazano poniżej. W tym przypadku otrzymamy łączną rezystancję R bocznika + R tranzystorów, czyli w tym przypadku około 10+6=16 mΩ. Obliczony prąd zadziałania zabezpieczenia wyniesie zatem 0,2/0,016=12,5 A.


Najpierw chciałem po prostu przełożyć oryginalny rezystor i dodać zworkę, ale w końcu przypadkowo go uszkodziłem, więc wstawiłem rezystor przewlekany. Nie zmienia to istoty rozwiązania.


Uruchamiam test pod obciążeniem i uzyskuję prąd zadziałania zabezpieczenia około 12 A. Zasadniczo się zgadza — we wzorze nie uwzględniono rezystancji pasożytniczych.


Podczas testów zwróciłem uwagę na nadmierne nagrzewanie się styków, więc dodatkowo je wzmocniłem.
Te, które były po prostu połączone, połączyłem zworką. Tam, gdzie styki prowadzą do płytki, dodałem wyprowadzenia z jakichś diod, wsuwając je w istniejące otwory. Oczywiście takie obciążenia nie wystąpią w tym przypadku, pobór prądu przez samochodzik jest wyraźnie mniejszy, ale są prądy rozruchowe i straty, więc po co marnować energię.


1. Podczas moich eksperymentów sąsiad rozebrał stary akumulator i wyjął z niego wnętrze. Niezbyt starannie, ale trudno.
2. Ponieważ akumulatory są w uchwycie, nieco wystają poza obrys obudowy, ale w rzeczywistości nie ma to znaczenia — pokrywa i tak zamykała się bez problemu.
3. Przewody z płytki lutujemy do zacisków wyjściowych. Wewnątrz są styki ołowiane, ale lutują się bez problemu.
4. Z ciekawości sprawdziłem, ile jest miejsca w środku, i mogę powiedzieć, że 6 ogniw 21700 mieści się tam idealnie, a do tego zostaje mnóstwo miejsca na płytkę zabezpieczającą.
Tak, czyli w takiej obudowie można bez problemu zbudować akumulator o pojemności około 120 Wh, zwłaszcza jeśli użyje się 21700 5600 mAh.
Taki akumulator bez trudu zdeklasuje nawet typowe akumulatory 12 V 7 Ah, które w idealnych warunkach mają do 85 Wh, a w rzeczywistości bliżej 60 Wh. W praktyce, stosując akumulatory litowe w rozmiarze 6 V 4 Ah, można uzyskać pojemność energetyczną dwóch akumulatorów 12 V 7 Ah. Właśnie dlatego pisałem wcześniej, że akumulatory kwasowo-ołowiowe stopniowo odchodzą do lamusa.


Na razie nie sklejałem obudowy, tylko owinąłem ją taśmą, naładowałem, sprawdziłem, czy napięcie jest prawidłowe, i oddałem do testów.


Następnego dnia sąsiad przyniósł akumulator i powiedział, że wystarczył na dwie godziny jazdy, a potem samochodzik zaczął czasami się wyłączać po naciśnięciu pedału, czyli w praktyce zaczęło zadziałać zabezpieczenie. Przy okazji poprosił, żebym zmierzył, ile pojemności zużyło się przez te dwie godziny.
Podłączyłem akumulator do testera, rozładowałem go i okazało się, że zużyto około 50% pojemności. Wynika z tego, że samochodzik podczas jazdy pobiera zaledwie około 6–7 W, czyli mniej niż 1 A.

Dodał też, że samochodzik jeździ wyraźnie żwawiej, a czas pracy w zasadzie również mu odpowiada.

Podczas rozładowywania sprawdziłem, przy jakim napięciu zadziałało zabezpieczenie przed nadmiernym rozładowaniem. Wyszło około 2,9 V na ogniwo, ale skoro akumulator nie był rozładowany, pomyślałem, że zadziałało zabezpieczenie nadprądowe.



Po teście naładowałem akumulator. Zauważyłem, że pod koniec prąd ładowania spadł do 80 mA i już się nie zmniejszał. Najwyraźniej zaczął działać układ balansujący — i dobrze.


Na wszelki wypadek usunąłem jeden bocznik, zostawiając 5 mΩ + tranzystory. W ten sposób maksymalny prąd powinien wynosić około 17 A, ale tego nie mierzyłem.
Dlaczego więc zadziałało zabezpieczenie? To proste: jeśli wrócimy do opisu tranzystorów, zobaczymy, że ich rezystancja zależy od napięcia na bramce. W miarę rozładowywania akumulatorów spada więc również próg zadziałania zabezpieczenia nadprądowego. Owszem, boczniki nie mają tej wady, ale jak pisałem, w pierwotnym układzie powodują dodatkowe straty. Teraz prąd zadziałania zabezpieczenia będzie wynosił raczej około 12–17 A.
Można było dodać kondensator do obwodu zabezpieczenia, co pomogłoby przy krótkotrwałych skokach prądu, ale w przypadku zwarcia mogłoby spalić płytkę, więc zostawiłem tak, jak jest.

Podsumowując, zmieniłem wartość bocznika i dołożyłem do tego ładowarkę. Najprostsza ładowarka, deklarowany prąd to 2 A, w rzeczywistości pewnie około 1 A. Oczywiście jest tania, ale praktyka pokazała, że są całkiem niezawodne — link.

Jedyny problem to zbyt wysokie napięcie wyjściowe. Dopiero później pomyślałem, że wystarczyło po prostu dodać szeregowo z wyjściem diodę Schottky’ego, żeby nie otwierać zasilacza. Zobaczę, może jeszcze ją przerobię.
Wtyk do podłączenia do samochodziku i polaryzacja są takie same. W zasadzie nawet po podłączeniu starej ładowarki nic złego się nie stanie — akumulator będzie po prostu niedoładowany, bo na wyjściu ma ona 7,8 V zamiast 8,4 V jak nowa.


Wnioski.
Sama przeróbka akumulatora ma same zalety: samochodzik jeździ szybciej i dłużej, akumulator jest lżejszy, szybko się ładuje, a do tego będzie służył dłużej. Co więcej, jeśli użyjemy zwykłych ogniw 21700, które można zgrzewać lub lutować, możemy uzyskać naprawdę dużą pojemność.
Jeśli chodzi o płytkę, to zasadniczo jest całkiem niezła, ale nadal nie rozumiem, po co i dlaczego wstawili tam bocznik na 80 A. Co ciekawe, tę płytkę kupiłem w 2018 roku, a teraz nadal sprzedają ją z tymi samymi rezystorami. W każdym razie, kiedy dostanę zamówioną płytkę, sprawdzę, jaki jest tam układ i przy jakim prądzie zadziała zabezpieczenie.

Krótko mówiąc, jeśli ktoś ma dziecko, które korzysta z samochodziku z podobnym zasilaniem, polecam wymienić akumulator na litowy. Akumulator ołowiowy kosztuje mniej więcej tyle samo, a działa gorzej i krócej.

To wszystko. Mam nadzieję, że się przydało.
$1.31
Przejdź do sklepu
Tę stronę znaleziono, wyszukując:
4, самодельная переноска держатель для аккумуляторов шуруповерта, впайка резистора от срабатывания защиты машинку на радио управления с 4 аккумуляторами, 3, переделка с батареек на аккумуляторы в торпеде для зимней рыбалки, ремонт защитной платы аккумулятора neolaser 20v/4.0Ah своими руками, 21700 плюсовой контакт из алюминия как приварить, hx-2s-jh20 как уменьшить ток зарядки

Pytania i odpowiedzi

Jakie ogniwa autor zamontował w samochodziku?

Wykorzystał dwa ogniwa Samsung INR21700-33J o pojemności 3270 mAh każde oraz płytkę zabezpieczającą do zwykłych ogniw litowo-jonowych.

Jaki spadek napięcia wykazała płytka HX - 2S - JH20 przy 10 A?

Na tranzystorach spadek wyniósł około 0,06 V przy w pełni naładowanej baterii, a wraz z rezystorami bocznika około 0,09 V.

Co zmieniło się po przeróbce samochodziku na baterię litową?

Według autora samochodzik jeździ szybciej i dłużej, a bateria jest lżejsza i ładuje się szybciej.

Wyniki z tej recenzji znajdują się w bazie pomiarów: Akumulatory

Oblicz samodzielnieWszystkie kalkulatory

Produkty w obniżonych cenach


Może Cię zainteresować


Produkty w obniżonych cenach


Wesprzyj projekt

Wszystkie materiały na stronie i porady są bezpłatne, ale będziemy wdzięczni za wsparcie projektu i kanału!

Komentarze2

Komentarze są publikowane w języku oryginału.

  1. 7 sierpnia 2023 16:47#1
    Главное, чтобы потом эту батарею какой-то умник не выкинул, надо на ней написать что-то типа Li-ION.
    0
    1. 8 sierpnia 2023 00:23#2
      Да, как-то не подумал, надо было сразу и наклейку на корпус распечатать.
      0

Omów na forumMasz pytanie lub własne doświadczenia? Omów artykuł z autorem i czytelnikami — na forum wygodnie pokazuje się schematy i zdjęcia.
Przejdź na forum

Komentować mogą zarejestrowani czytelnicy. Rejestracja zajmuje minutę, a zalogować się można za pomocą tego samego konta co na forum.

Zaloguj sięRejestracja