Jak działa zasilacz, część 4
Jak już wspomniałem, dziś będzie mowa o transformatorze mocy, a także o układzie zwanym snubberem.
O ile transformator zna chyba większość osób, o tyle snubber kojarzą głównie ci, którzy bliżej zajmują się zasilaczami.
Cały układ zaznaczyłem na zdjęciu na czerwono, a snubber obwiodłem na zielono.

Można go też znaleźć w popularnym zasilaczu. Na zdjęciu skreśliłem diodę, która nie ma związku ze snubberem.

Jest też w moim samodzielnie zbudowanym zasilaczu. Tutaj jego układ jest inny, o czym opowiem nieco później.

Schemat typowego zasilacza flyback jest chyba znany wielu osobom; podobne schematy często pojawiają się w moich recenzjach.

Wydzielmy z niego tę część, o której będę opowiadać.
Składają się na nią snubber, transformator, kondensator wejściowy i tranzystor wysokonapięciowy.

Usuńmy tę część, która nie ma związku z tematem. Zostanie niewiele elementów, dzięki czemu łatwiej będzie zrozumieć zachodzące procesy.

Co dzieje się podczas pracy zasilacza impulsowego?
Najpierw otwiera się klucz mocy i przez obwód zaznaczony na czerwono płynie prąd. W tym czasie energia jest magazynowana w rdzeniu transformatora.

Po zamknięciu klucza polaryzacja uzwojeń transformatora zmienia się na przeciwną i prąd zaczyna płynąć do obciążenia.

Ponieważ jednak transformator i obwody wyjściowe nie są idealne, w uzwojeniu pierwotnym pojawia się przepięcie, które zaczyna płynąć przez snubber.
Jeśli przyjrzycie się uważnie, zauważycie, że początki uzwojeń oznaczone kropkami są tak samo zorientowane względem diod D1 i D2, dlatego podczas przewodzenia klucza mocy te obwody nie działają.
Zadaniem snubbera jest pochłanianie pasożytniczego przepięcia powstającego w uzwojeniu pierwotnym, a tym samym ochrona tranzystora wysokonapięciowego. W niektórych bardzo tanich zasilaczach snubbera w ogóle nie ma, co jest szkodliwe, bo obniża niezawodność.

W typowym zasilaczu ten fragment układu wygląda tak. Wartości elementów dobiera się w zależności od indukcyjności uzwojenia transformatora, częstotliwości pracy i mocy zasilacza. Nie będę opisywać metody obliczeń, bo zajęłoby to sporo czasu. Powiem tylko, że nie sprawdza się tu zasada „im więcej, tym lepiej” — układ musi być optymalny dla określonych warunków.

Niektórzy pewnie zauważyli diodę w układzie snubbera i pomyśleli: „coś znajomego”.
I słusznie — najbliższym odpowiednikiem jest układ ochronny tranzystora, który załącza zasilanie cewki przekaźnika. W tym przypadku pełni podobną funkcję: zapobiega przepięciu na tranzystorze podczas wyłączania. Przy okazji, gdyby w tym układzie zastąpić diodę diodą Zenera, powinien działać lepiej.

Ponieważ wariant z diodą nie nadaje się do zastosowania z transformatorem, szeregowo z nim umieszcza się albo rezystor z kondensatorem, albo transil, jak na tym schemacie.

Kolejne nowe słowo — transil. Nie ma się czego bać: transil to w zasadzie po prostu dioda Zenera, ale o ile dioda Zenera ma zapewniać stabilne napięcie, o tyle w transilu najważniejsze są prąd impulsowy i moc rozpraszana. Stabilność napięcia nie jest tu tak istotna.
Wygląda jak zwykła dioda, może być jednak dwukierunkowy — wtedy nie oznacza się katody. Najpopularniejsze są transile z serii P6KE i 1.5KE. Pierwszy ma moc impulsową 600 W, drugi 1500 W. Są też mocniejsze, ale nas nie interesują.

Nieco obrócę schemat, żeby łatwiej było zrozumieć, jak działa ten układ. W podobnych układach najczęściej stosuje się transile na napięcie 200 V, na przykład P6KE200A.
Dzięki temu napięcie na uzwojeniu transformatora nie może przekroczyć 200 V. Napięcie na kondensatorze wejściowym wynosi około 310 V.
Oznacza to, że napięcie na tranzystorze wynosi około 510 V. W rzeczywistości będzie nieco wyższe, ponieważ elementy nie są idealne, a ponadto napięcie w sieci może być większe.

W kartach katalogowych układów scalonych z serii TOP często pokazywano właśnie taki sposób podłączenia transila.
Taki układ ma bardziej zdecydowaną charakterystykę ograniczania: do 200 V w ogóle nie ogranicza napięcia, a potem stara się obciąć wszystko, co przekracza 200 V. Układ z kondensatorem ma nieco inną charakterystykę ograniczania napięcia, ale w praktyce nie ma to większego znaczenia.

Aby zmniejszyć moc wydzielaną na transilu, można podłączyć do niego równolegle kondensator.

Można też połączyć oba układy hybrydowo, wykorzystując elementy obu wariantów. Takie rozwiązanie często stosuje się w mocnych zasilaczach flyback.

Czasami stosuje się alternatywny sposób ochrony tranzystora: transil podłączony równolegle do niego. To dość rzadkie rozwiązanie, spotykane częściej w zasilaczach o niskim napięciu wejściowym.

Na przykład takie podłączenie transila można spotkać w zasilaczu PoE. Napięcie wejściowe nie wynosi tu 310 V prądu stałego, lecz maksymalnie 70 V.

Teraz możemy przejść do transformatora.
Transformator składa się z rdzenia i karkasu. Czasami konstrukcję uzupełniają specjalne klamry, które mocują rdzeń do karkasu.

Najczęściej stosuje się rdzenie typu E. Jeśli zasilacz jest typu flyback, jak zdecydowana większość tanich zasilaczy małej mocy, między połówkami rdzenia musi być szczelina. Można ją wykonać między połówkami albo użyć specjalnego rdzenia, w którym środkowa kolumna ma już szczelinę. W tym drugim przypadku jej szerokość powinna być dwukrotnie większa.

Rdzenie wykonuje się zwykle z ferrytu. Rdzenie markowych producentów mogą mieć oznaczenie, a ich parametry można sprawdzić w nocie katalogowej. Tańsze rdzenie najczęściej nie mają oznaczeń.

Najpierw nawija się uzwojenia transformatora, a następnie zakłada karkas na rdzeń.

Nawijanie małych transformatorów jest dość proste.
Najpierw nawijamy uzwojenie pierwotne.

Następnie wtórne, czasami z dwóch lub większej liczby przewodów.

Jeśli jest trzecie uzwojenie, najczęściej zasilające sterownik PWM, nawijamy również je.

Dla bezpieczeństwa izolujemy całą konstrukcję.

Następnie bierzemy dobrany rdzeń. W tym przypadku środkowa kolumna jednej z połówek jest krótsza.

Składamy całość. Rdzeń najczęściej się skleja, ale ja zwykle dodatkowo mocuję go taśmą.

W efekcie otrzymujemy niewielki, schludny transformator. Na zdjęciu jest transformator o mocy około 25-30 W.

Ten transformator ma już moc do 80-100 W. Nawija się je podobnie, ale z pewnymi różnicami.

W transformatorach przeznaczonych do niskiego napięcia wyjściowego i dużego prądu uzwojenie wtórne można nawijać licą albo płaskownikiem.

Wybór przekroju uzwojenia pierwotnego zależy bezpośrednio od prawidłowego nawinięcia transformatora. W przypadku transformatorów małej mocy nie jest to aż tak istotne, ale nieprawidłowe nawinięcie mocnego transformatora może mieć poważne konsekwencje.
Zwykle uzwojenia nawija się w trzech warstwach (jeśli są trzy uzwojenia): pierwotne, wtórne i pomocnicze.
Sprzężenie między uzwojeniami można jednak znacznie poprawić, umieszczając uzwojenie wtórne między dwiema połówkami uzwojenia pierwotnego.

Ponadto zaleca się nawijać przewód nie chaotycznie, lecz zwój przy zwoju, równomiernie wypełniając całą powierzchnię karkasu. Uzwojenia przeznaczone do dużych prądów lepiej nawijać kilkoma cienkimi przewodami niż jednym grubym.
Problemy, które mogą wystąpić w tym układzie:
1. Zwarcie międzyzwojowe w przypadku uszkodzenia tranzystora wysokonapięciowego.
2. Przegrzanie transformatora, a następnie gwałtowny spadek jego indukcyjności i uszkodzenie tranzystora przetwornicy.
3. Uszkodzenie diody snubbera, bardzo rzadko.
4. Częściowe uszkodzenie transila, na przykład transil na 200 V zaczyna działać jak transil na 100 V. Nic się nie przepala, ale zasilacz nie działa.
O ile transformator zna chyba większość osób, o tyle snubber kojarzą głównie ci, którzy bliżej zajmują się zasilaczami.
Cały układ zaznaczyłem na zdjęciu na czerwono, a snubber obwiodłem na zielono.

Można go też znaleźć w popularnym zasilaczu. Na zdjęciu skreśliłem diodę, która nie ma związku ze snubberem.

Jest też w moim samodzielnie zbudowanym zasilaczu. Tutaj jego układ jest inny, o czym opowiem nieco później.

Schemat typowego zasilacza flyback jest chyba znany wielu osobom; podobne schematy często pojawiają się w moich recenzjach.

Wydzielmy z niego tę część, o której będę opowiadać.
Składają się na nią snubber, transformator, kondensator wejściowy i tranzystor wysokonapięciowy.

Usuńmy tę część, która nie ma związku z tematem. Zostanie niewiele elementów, dzięki czemu łatwiej będzie zrozumieć zachodzące procesy.

Co dzieje się podczas pracy zasilacza impulsowego?
Najpierw otwiera się klucz mocy i przez obwód zaznaczony na czerwono płynie prąd. W tym czasie energia jest magazynowana w rdzeniu transformatora.

Po zamknięciu klucza polaryzacja uzwojeń transformatora zmienia się na przeciwną i prąd zaczyna płynąć do obciążenia.

Ponieważ jednak transformator i obwody wyjściowe nie są idealne, w uzwojeniu pierwotnym pojawia się przepięcie, które zaczyna płynąć przez snubber.
Jeśli przyjrzycie się uważnie, zauważycie, że początki uzwojeń oznaczone kropkami są tak samo zorientowane względem diod D1 i D2, dlatego podczas przewodzenia klucza mocy te obwody nie działają.
Zadaniem snubbera jest pochłanianie pasożytniczego przepięcia powstającego w uzwojeniu pierwotnym, a tym samym ochrona tranzystora wysokonapięciowego. W niektórych bardzo tanich zasilaczach snubbera w ogóle nie ma, co jest szkodliwe, bo obniża niezawodność.

W typowym zasilaczu ten fragment układu wygląda tak. Wartości elementów dobiera się w zależności od indukcyjności uzwojenia transformatora, częstotliwości pracy i mocy zasilacza. Nie będę opisywać metody obliczeń, bo zajęłoby to sporo czasu. Powiem tylko, że nie sprawdza się tu zasada „im więcej, tym lepiej” — układ musi być optymalny dla określonych warunków.

Niektórzy pewnie zauważyli diodę w układzie snubbera i pomyśleli: „coś znajomego”.
I słusznie — najbliższym odpowiednikiem jest układ ochronny tranzystora, który załącza zasilanie cewki przekaźnika. W tym przypadku pełni podobną funkcję: zapobiega przepięciu na tranzystorze podczas wyłączania. Przy okazji, gdyby w tym układzie zastąpić diodę diodą Zenera, powinien działać lepiej.

Ponieważ wariant z diodą nie nadaje się do zastosowania z transformatorem, szeregowo z nim umieszcza się albo rezystor z kondensatorem, albo transil, jak na tym schemacie.

Kolejne nowe słowo — transil. Nie ma się czego bać: transil to w zasadzie po prostu dioda Zenera, ale o ile dioda Zenera ma zapewniać stabilne napięcie, o tyle w transilu najważniejsze są prąd impulsowy i moc rozpraszana. Stabilność napięcia nie jest tu tak istotna.
Wygląda jak zwykła dioda, może być jednak dwukierunkowy — wtedy nie oznacza się katody. Najpopularniejsze są transile z serii P6KE i 1.5KE. Pierwszy ma moc impulsową 600 W, drugi 1500 W. Są też mocniejsze, ale nas nie interesują.

Nieco obrócę schemat, żeby łatwiej było zrozumieć, jak działa ten układ. W podobnych układach najczęściej stosuje się transile na napięcie 200 V, na przykład P6KE200A.
Dzięki temu napięcie na uzwojeniu transformatora nie może przekroczyć 200 V. Napięcie na kondensatorze wejściowym wynosi około 310 V.
Oznacza to, że napięcie na tranzystorze wynosi około 510 V. W rzeczywistości będzie nieco wyższe, ponieważ elementy nie są idealne, a ponadto napięcie w sieci może być większe.

W kartach katalogowych układów scalonych z serii TOP często pokazywano właśnie taki sposób podłączenia transila.
Taki układ ma bardziej zdecydowaną charakterystykę ograniczania: do 200 V w ogóle nie ogranicza napięcia, a potem stara się obciąć wszystko, co przekracza 200 V. Układ z kondensatorem ma nieco inną charakterystykę ograniczania napięcia, ale w praktyce nie ma to większego znaczenia.

Aby zmniejszyć moc wydzielaną na transilu, można podłączyć do niego równolegle kondensator.

Można też połączyć oba układy hybrydowo, wykorzystując elementy obu wariantów. Takie rozwiązanie często stosuje się w mocnych zasilaczach flyback.

Czasami stosuje się alternatywny sposób ochrony tranzystora: transil podłączony równolegle do niego. To dość rzadkie rozwiązanie, spotykane częściej w zasilaczach o niskim napięciu wejściowym.

Na przykład takie podłączenie transila można spotkać w zasilaczu PoE. Napięcie wejściowe nie wynosi tu 310 V prądu stałego, lecz maksymalnie 70 V.

Teraz możemy przejść do transformatora.
Transformator składa się z rdzenia i karkasu. Czasami konstrukcję uzupełniają specjalne klamry, które mocują rdzeń do karkasu.

Najczęściej stosuje się rdzenie typu E. Jeśli zasilacz jest typu flyback, jak zdecydowana większość tanich zasilaczy małej mocy, między połówkami rdzenia musi być szczelina. Można ją wykonać między połówkami albo użyć specjalnego rdzenia, w którym środkowa kolumna ma już szczelinę. W tym drugim przypadku jej szerokość powinna być dwukrotnie większa.

Rdzenie wykonuje się zwykle z ferrytu. Rdzenie markowych producentów mogą mieć oznaczenie, a ich parametry można sprawdzić w nocie katalogowej. Tańsze rdzenie najczęściej nie mają oznaczeń.

Najpierw nawija się uzwojenia transformatora, a następnie zakłada karkas na rdzeń.

Nawijanie małych transformatorów jest dość proste.
Najpierw nawijamy uzwojenie pierwotne.

Następnie wtórne, czasami z dwóch lub większej liczby przewodów.

Jeśli jest trzecie uzwojenie, najczęściej zasilające sterownik PWM, nawijamy również je.

Dla bezpieczeństwa izolujemy całą konstrukcję.

Następnie bierzemy dobrany rdzeń. W tym przypadku środkowa kolumna jednej z połówek jest krótsza.

Składamy całość. Rdzeń najczęściej się skleja, ale ja zwykle dodatkowo mocuję go taśmą.

W efekcie otrzymujemy niewielki, schludny transformator. Na zdjęciu jest transformator o mocy około 25-30 W.

Ten transformator ma już moc do 80-100 W. Nawija się je podobnie, ale z pewnymi różnicami.

W transformatorach przeznaczonych do niskiego napięcia wyjściowego i dużego prądu uzwojenie wtórne można nawijać licą albo płaskownikiem.

Wybór przekroju uzwojenia pierwotnego zależy bezpośrednio od prawidłowego nawinięcia transformatora. W przypadku transformatorów małej mocy nie jest to aż tak istotne, ale nieprawidłowe nawinięcie mocnego transformatora może mieć poważne konsekwencje.
Zwykle uzwojenia nawija się w trzech warstwach (jeśli są trzy uzwojenia): pierwotne, wtórne i pomocnicze.
Sprzężenie między uzwojeniami można jednak znacznie poprawić, umieszczając uzwojenie wtórne między dwiema połówkami uzwojenia pierwotnego.

Ponadto zaleca się nawijać przewód nie chaotycznie, lecz zwój przy zwoju, równomiernie wypełniając całą powierzchnię karkasu. Uzwojenia przeznaczone do dużych prądów lepiej nawijać kilkoma cienkimi przewodami niż jednym grubym.
Problemy, które mogą wystąpić w tym układzie:
1. Zwarcie międzyzwojowe w przypadku uszkodzenia tranzystora wysokonapięciowego.
2. Przegrzanie transformatora, a następnie gwałtowny spadek jego indukcyjności i uszkodzenie tranzystora przetwornicy.
3. Uszkodzenie diody snubbera, bardzo rzadko.
4. Częściowe uszkodzenie transila, na przykład transil na 200 V zaczyna działać jak transil na 100 V. Nic się nie przepala, ale zasilacz nie działa.
Tę stronę znaleziono, wyszukując:
трансформатор импульсный EL22 80:25:8 228037 индуктивность первички, характеристики трансформаторов для импульсных блоков питания комьютеров, top202yn схема подключения, трансформатор силовой ee-33 от ипб от компьютера технические данные, силовой трансформатор импульсного бп телевизора, зачем вторая обмотка в трансформаторе импульсного блока, расчёт последовательной rc цепи, параллельно подключонной к первичной обмотке трансформатора, полярность на выходе импульсного трансформатора, tny268pn принцип работы, обратноход режим cc cv схема, rcцепочка параллельно диоду импульсного блока питания, снаббер 220 как подключить, снаббер супрессор схема, импульсный трансформатор все обмотки, Схема электронного трансформатора на полевом транзисторе , что за транс стоит на входе блрка питания, обзор импульсных источников питания и электроники трансформаторы. часть 4, импульсный трансформатор без ключа, схема источника питания с автоколебательным обратноходовым импульсным переключением, как правильно распологать дедали в трансформаторном блоке питания, трансформатор pn6013 схема, эл схема трансформаторного бп, nx-j120wl, ym-2651d, плата электронная бзу-18 с1 ly758g схема принципиальная
трансформатор импульсный EL22 80:25:8 228037 индуктивность первички, характеристики трансформаторов для импульсных блоков питания комьютеров, top202yn схема подключения, трансформатор силовой ee-33 от ипб от компьютера технические данные, силовой трансформатор импульсного бп телевизора, зачем вторая обмотка в трансформаторе импульсного блока, расчёт последовательной rc цепи, параллельно подключонной к первичной обмотке трансформатора, полярность на выходе импульсного трансформатора, tny268pn принцип работы, обратноход режим cc cv схема, rcцепочка параллельно диоду импульсного блока питания, снаббер 220 как подключить, снаббер супрессор схема, импульсный трансформатор все обмотки, Схема электронного трансформатора на полевом транзисторе , что за транс стоит на входе блрка питания, обзор импульсных источников питания и электроники трансформаторы. часть 4, импульсный трансформатор без ключа, схема источника питания с автоколебательным обратноходовым импульсным переключением, как правильно распологать дедали в трансформаторном блоке питания, трансформатор pn6013 схема, эл схема трансформаторного бп, nx-j120wl, ym-2651d, плата электронная бзу-18 с1 ly758g схема принципиальная
Pytania i odpowiedzi
Do czego służy snubber w zasilaczu flyback?
Pochłania pasożytniczy skok napięcia na uzwojeniu pierwotnym po wyłączeniu klucza mocy i chroni tranzystor wysokonapięciowy.
Jak działa snubber z supresorem P6KE200A?
Supresor ogranicza napięcie na uzwojeniu do około 200 V. Przy około 310 V na kondensatorze wejściowym autor szacuje napięcie na tranzystorze na około 510 V, zaznaczając, że w rzeczywistości może być wyższe.
Jak zbudowany jest transformator zasilacza flyback?
Składa się z rdzenia i karkasu z uzwojeniem pierwotnym, wtórnym oraz, w razie potrzeby, pomocniczym. W układzie flyback między połówkami rdzenia musi być szczelina.
Oblicz samodzielnieWszystkie kalkulatory
Produkty w obniżonych cenach
Może Cię zainteresować
Produkty w obniżonych cenach
Wesprzyj projekt
Wszystkie materiały na stronie i porady są bezpłatne, ale będziemy wdzięczni za wsparcie projektu i kanału!
Komentarze80
Omów na forumMasz pytanie lub własne doświadczenia? Omów artykuł z autorem i czytelnikami — na forum wygodnie pokazuje się schematy i zdjęcia.
Przejdź na forumKomentować mogą zarejestrowani czytelnicy. Rejestracja zajmuje minutę, a zalogować się można za pomocą tego samego konta co na forum.
Zaloguj sięRejestracja




Komentarze są publikowane w języku oryginału.