Adapter wideo USB, a właściwie prawie karta graficzna.

Ponieważ w pracy jestem dość mocno związany z komputerami, interesują mnie różne nietypowe komputerowe gadżety. Niedawno dowiedziałem się o ciekawym urządzeniu — karcie graficznej podłączanej do portu USB komputera. Gdy tylko udało mi się dostać ją do recenzji, od razu z tego skorzystałem.
Jak zwykle: recenzja, rozbiórka i testy.

W zasadzie nie ma w tym urządzeniu nic niezwykłego: przez magistralę USB przesyłany jest strumień wideo, który następnie jest przekształcany w sygnał analogowy i wyświetlany na monitorze. Jednak do prawidłowej pracy takich urządzeń w wysokich rozdzielczościach magistrala USB 2.0 jest zbyt wolna, dlatego urządzenia te projektuje się z myślą o USB 3.0, które zapewnia znacznie większą szybkość przesyłania danych.
Ta karta graficzna może jednak działać również po podłączeniu do USB 2.0, ale maksymalna rozdzielczość będzie wtedy ograniczona do 800х600.
Po co komu takie urządzenia? Powodów jest wiele. Można na przykład zbudować konfigurację wielomonitorową tam, gdzie nie da się zamontować dodatkowej karty graficznej albo gdy instalacja pełnowymiarowej karty po prostu się nie opłaca.

Ale przejdźmy do recenzji. Postaram się krótko i konkretnie.
Jak zwykle zacznę od opakowania. Urządzenie dotarło zapakowane w niewielką torebkę.


W zestawie jest adapter wideo USB i płyta ze sterownikami. Nic więcej.


Urządzenie ma mniej więcej rozmiar pudełka zapałek, a jego obudowa jest taka sama jak w konwerterze HDMI-VGA, który już kiedyś recenzowałem.


Z jednej strony obudowy znajduje się standardowe 15-stykowe gniazdo VGA z gwintami do przykręcenia wtyczki kabla.


Z drugiej strony wyprowadzono krótki przewód zakończony wtykiem USB, osłoniętym ochronną zatyczką.
Całe urządzenie, podobnie jak przewód, jest niebieskie — pewnie przez skojarzenie z niebieskimi złączami USB 3.0.


Jak wszyscy tutaj wiedzą, prawie nigdy nie obywa się u mnie bez rozbiórki. Poza tym sam byłem bardzo ciekaw, co jest w środku. Postanowiłem nawet otworzyć obudowę zgodnie ze sztuką, więc wziąłem nóż w kolorze obudowy :)
Obudowę otwiera się bardzo łatwo: wystarczy podważyć przednią część wzdłuż łączenia, potem lekko odgiąć ją na zewnątrz i gotowe. Mimo to całość trzyma się solidnie. Taką samą konstrukcję widziałem w recenzji konwertera HDMI-VGA.


Płytka jest wykonana całkiem nieźle, no, może prawie całkiem nieźle. Nie zauważyłem żadnych oczywistych wad ani niedoróbek. Odpowiednie przewody są unieruchomione klejem termotopliwym.
Lutowanie jest staranne, a płytka została umyta z pozostałości topnika.


Jak zwykle, na wypadek ewentualnej naprawy albo po prostu do obejrzenia — kilka zdjęć płytki.
Na środku widać kontroler USB-VGA, zasilany przez dwie małe przetwornice DC-DC (kontroler potrzebuje dwóch napięć: 3.3 i 1.2 V). Jest też miejsce na układ EEPROM.


Po drugiej stronie płytki znajdują się głównie elementy pasywne, nie licząc czterech tranzystorów. Kropla cyny pod kontrolerem najwyraźniej pełni funkcję miniaturowego radiatora :)


Jako kontroler USB-VGA zastosowano układ FL2000DX firmy Fresco Logic, którą znamy już z poprzedniej recenzji. To drugi z czterech układów produkowanych przez tę firmę :)
Tak jak poprzednio, nie skorzystałem z dołączonej płyty CD, tylko pobrałem sterownik ze strony producenta. Na wszelki wypadek zamieszczę go również na swoim Yandex Dysku.


Ze schematu blokowego kontrolera można wywnioskować, że powinna być dostępna wersja z wyjściem cyfrowym. Być może komuś się przyda. Nie szukałem jej specjalnie, bo potrzebowałem właśnie wyjścia analogowego.
Tak naprawdę nazywanie tego karty graficzną to spora przesada. Przez USB przesyłany jest strumień cyfrowy, który zostaje przekształcony do formatu zrozumiałego dla monitora, dzięki czemu widzimy obraz. Nie odbywa się tu właściwie żadna obróbka wideo — wszystko robi programowo komputer.


Mała dygresja. Czasami przy korzystaniu z takich urządzeń (w tym konwerterów VGA) zdarza się, że monitor podłączony do konwertera nie chce przejść w tryb uśpienia. Czyli urządzenie jest wyłączone, a na ekranie biega wygaszacz z komunikatem „sprawdź podłączenie kabla” i monitor się nie wyłącza.
Dzieje się tak, ponieważ niektórzy producenci nie łączą pinu 10 złącza VGA z masą.
Jest to wprawdzie wspólny styk linii synchronizacji, ale po jego połączeniu z masą można rozpoznać, czy monitor jest podłączony do komputera.
Jeśli macie taki problem, wystarczy połączyć piny 10 i 5 złącza VGA. Miałem ten problem z konwerterem HDMI-VGA; po połączeniu tych wyprowadzeń wszystko działało już bez zarzutu.
W tym urządzeniu zostało to już zrobione, więc nie trzeba nic przerabiać.


Jak to często bywa, wszystko zaczyna się od instalacji sterownika.
Miło mnie zaskoczyło, że instalator jest po rosyjsku. Nie jest to może kluczowe, ale zawsze na plus.


Podczas instalacji program dwukrotnie zapyta, czy zgadzamy się na instalację sterowników.
Najpierw będzie to właściwy sterownik adaptera, a potem sterownik do wyświetlania lustrzanego (powielania okna).
Nie miałem zbyt wielkiego wyboru, więc się zgodziłem. Przed wszystkimi eksperymentami na wszelki wypadek zrobiłem jednak obraz systemu — nigdy nie wiadomo.


W systemie będzie też działał proces w tle ddmgr.exe.
Na zrzucie ekranu widać obciążenie procesora podczas wyświetlania obrazu na dodatkowym ekranie.
Podczas odtwarzania wideo zmieniało się ono w zakresie 9-11%.


Najpierw podłączyłem do adaptera swój główny monitor i sprawdziłem wszystkie dostępne rozdzielczości (lista poniżej), a potem podłączyłem testowego Samsunga.
Po ponownym uruchomieniu sterownik rozpoznał model testowego monitora. Głównego nie rozpoznał nawet po restarcie.
Nie ma to jednak żadnego znaczenia, ale pokazało, że przynajmniej w połowie przypadków adapter potrafi odczytać z monitora informację o jego modelu.


Wszystko szło jak po maśle: płytka ładna, ze sterownikami nie było problemów, a nawet udało się rozpoznać model monitora. Ale na tym kończą się zalety.
A więc tak. Najpierw podam listę rozdzielczości, które sprawdziłem i które są dostępne z tym adapterem.
800x600 1360x768 1024x768 1366x768 1152x864 1400x1050 1280x600 1440x900 1280x720 1600x900 1280x768 1600x1200 1280x800 1680x1050 1280x960 1920x1080 1280x1024
Lista jest całkiem niezła — obejmuje większość dostępnych monitorów i projektorów.
Testy pokazały jednak, że dobrze działają wszystkie rozdzielczości oprócz tych, których potrzebuję. A dokładniej: tych, do których przystosowane są moje monitory testowe.
Oba monitory wyświetlały obraz w rozdzielczościach 1680x1050 i 1920x1080 tak, jak na zdjęciu.


Gdy próbowałem ustawić rozdzielczość 1600x1200, oba monitory zwyzywały mnie od najgorszych i odmówiły współpracy, bo ta rozdzielczość wykracza poza ich zakres.
Po ustawieniu rozdzielczości 1600x900 mój główny monitor (standardowo 1920x1080) wyświetlał obraz bez problemu, a monitor testowy o rozdzielczości 1680x1050 pokazywał go z niewielkim czarnym paskiem u góry.
Przy pozostałych rozdzielczościach oba monitory działały zupełnie bez problemów.


W ramach eksperymentu podłączyłem monitor do tabletu. Chciałem sprawdzić działanie w trybie USB 2.0 i zgodność z Windows 8.1.
Oba testy wypadły pomyślnie, ale monitor działał w rozdzielczości 800x600 — wyższej po prostu nie dało się ustawić. Wszystkie opcje wyświetlania również pozostały dostępne: można używać go jako klona głównego monitora (wtedy jednak rozdzielczość głównego monitora zostanie zmieniona na taką jak w dodatkowym) albo jako rozszerzonego pulpitu (w tym trybie rozdzielczości można ustawiać niezależnie).
Na zdjęciu otwarty dokument jest wyświetlany częściowo na głównym, a częściowo na dodatkowym ekranie.


Dalej opowiem o tym, co nie zmieściło się w powyższym opisie.
Początkowo planowałem ocenić „rozmycie” obrazu, a może nawet zrobić zdjęcia porównawcze, ale problemy z działaniem przy wysokich rozdzielczościach pokrzyżowały mi plany. Przy niskich rozdzielczościach „rozmycie” zwykle nie występuje, a przy wysokich nie udało mi się uruchomić tego pudełeczka. Najwyższa uzyskana przeze mnie rozdzielczość to 1600x900. Ponieważ jednak żadna z uzyskanych rozdzielczości nie jest standardowa dla moich monitorów, trudno cokolwiek na tej podstawie ocenić. Przy jednej rozdzielczości (1400x1050) udało mi się sprawdzić ostrość w poziomie, bo 1050 to jedna ze standardowych rozdzielczości mojego monitora testowego. Linie były ostre, bez zniekształceń.

Oczywiście sprawdziłem też możliwość wyświetlania wideo na dodatkowym monitorze.
Początkowo nic z tego nie wychodziło, próbowałem nawet wyłączyć dualview, którego używam do wyświetlania obrazu na telewizorze. Po przeniesieniu odtwarzacza na dodatkowy monitor wideo było wyświetlane przez kilka sekund, po czym obraz zastygał, choć licznik czasu odtwarzacza nadal działał. Problem tkwił w samym odtwarzaczu Media Player Classic. Gdy spróbowałem użyć standardowego odtwarzacza Windows XP, wszystko działało bez problemu: obraz był wyświetlany prawidłowo, nic się nie zacinało ani nie zawieszało. Miałem wrażenie, że korzystam ze zwykłej karty graficznej — zarówno w trybie okienkowym, jak i na pełnym ekranie. Nie było różnicy.

Nie mierzyłem poboru energii, ale podczas pracy adapter jest ledwie ciepły, nawet przy rozdzielczości 1600x900. Na podstawie temperatury oceniłbym pobieraną (a więc i wydzielaną) moc na około 0,3–0,4 W maksymalnie, czyli około 60–80 mA.

Podsumowanie.
Zalety
Solidne wykonanie
Prosta instalacja i podłączenie
Dobra praca przy wszystkich rozdzielczościach do 1600x900 włącznie.
Niewielki pobór mocy, a co za tym idzie — niewielkie nagrzewanie.
Duży wybór dostępnych rozdzielczości.
Z niektórymi monitorami urządzenie potrafi automatycznie wykryć ich model.

Wady
Tylko jedna: nie udało się uzyskać obrazu w rozdzielczościach 1680x1050 i 1920x1080. Rozdzielczość 1600x1200 pozostaje niewiadomą, bo monitory nie potrafiły jej wyświetlić, ale sądzę, że efekt będzie taki sam jak przy wymienionych rozdzielczościach.

Nie mogę stwierdzić, czy to wada konkretnego egzemplarza, czy wszystkie mają ten problem, bo sprawdziłem tylko jeden adapter. Problem jednak wystąpił i pokazałem go najlepiej, jak potrafiłem. Najprawdopodobniej ma on charakter sprzętowy, bo zrzut ekranu wyglądał prawidłowo. Być może monitor nie potrafi poprawnie współpracować z tym adapterem, ale bardziej skłaniam się ku temu, że sam adapter działa nieprawidłowo.
Ogólnie jednak wrażenia pozostały pozytywne. Jeśli podłączymy monitor o niższej rozdzielczości (zresztą sam pomysł wyświetlania obrazu w wysokiej rozdzielczości przez połączenie analogowe nie jest najlepszy), urządzenie będzie działać dobrze.
Obciążenie procesora oczywiście było większe niż w przypadku sprzętowej karty graficznej, ale nie powiedziałbym, że bardzo duże (około 9–11% przy procesorze E7500). Trzeba pamiętać, że wszystko odbywa się programowo, a adapter to tylko przetwornik cyfrowo-analogowy podłączony przez USB. Jeszcze stosunkowo niedawno porównywano obciążenie procesora przy użyciu sprzętowej karty dźwiękowej i kodeka AC97, a różnica była wyraźna. Dziś wydaje się to śmieszne.

Adapter został udostępniony do recenzji i testów przez sklep gearbest.

Myślę też o wzięciu do testów innego adaptera, innego producenta, żeby je porównać. Nie wiem, czy byłoby to interesujące — jeśli tak, dajcie znać, spróbuję przetestować inne modele.


Mam nadzieję, że recenzja była interesująca i być może przydatna :)

Produkt udostępnił do recenzji sklep.