Scishion Ai SE — wydajny TV box oparty na Rockchip RK3399

Rockchip RK3399 trudno zaliczyć do nowych SoC, a ja recenzowałem już kiedyś TV box oparty na tym procesorze. Jak się jednak okazuje, nadal „trzyma się w grze” i radzi sobie całkiem nieźle — głównie dlatego, że ma zauważalnie wyższą wydajność niż bardziej rozpowszechnione układy.
Krótko mówiąc: TV box z RK3399, recenzja, rozbiórka, testy, tabela — jak zwykle.


Warto chyba od razu zaznaczyć, że zastosowany SoC plasuje opisywane urządzenie gdzieś pomiędzy TV boxami a miniaturowymi komputerami. Do zadań multimedialnych jego wydajność jest bowiem przesadnie wysoka, a poza tym właśnie w zastosowaniach multimedialnych (filmy itp.) wypada gorzej niż jego tańsi „bracia”. Dlatego jego głównym przeznaczeniem są raczej gry, a oglądanie filmów jest „bonusem”.

Recenzowałem już podobny box YUNDOO Y8, a jego cena była mniej więcej porównywalna. To jednak tylko pozory, bo do opisywanego modelu dołączono dodatki — ale o tym później.

Od czasu poprzedniej recenzji specyfikacja techniczna niewiele się zmieniła, ale na wszelki wypadek ją podaję:
Procesor — RK3399
Liczba rdzeni — 2 (ARM Cortex-A72 o częstotliwości 2,0 GHz) + 4 (ARM Cortex-A53)
Układ graficzny — ARM Mali-T864 GPU
Pamięć RAM — 4 GB
Pamięć flash — 32 GB
Wi-Fi: 2,4/5 GHz
Bluetooth — BT 4.1 + EDR
LAN — Ethernet 1000 Mb/s
Złącza: 2×USB 2.0, 1×USB 3.0, 1×USB 3.0 Type-C, S/PDIF, HDMI, RJ45, SD (128 GB)
Wyjście wideo — HDMI 2.0
Kodek wideo — 4K2K 10-bit H.265
System operacyjny — Android 7,1
Wymiary — 160×160×28 mm


Ponieważ w trakcie recenzji i tak będę mimowolnie porównywać Scishion Ai SE z YUNDOO Y8, zacznę od porównania specyfikacji i wyposażenia.
Otóż nowy model ma nie 32, a 64 GB pamięci flash i Androida 7.1 zamiast 6.0, ale za to sieć lokalna ma przepustowość 100 Mb/s (według specyfikacji), a nie 1 Gb/s, co mnie nawet zdziwiło. Liczba złączy pozostała taka sama.

Poza tym od razu zwracają uwagę rozmiary opakowania. Recenzowałem już wiele miniaturowych komputerów, a nawet wśród nich tak duże pudełko trafiało się rzadko.
Podano tylko bardzo skróconą specyfikację: ilość pamięci RAM i flash. W środku wszystko jest starannie ułożone, a nie wrzucone do pudełka na chybił trafił, co również nie jest typowe.


Zawartość zestawu różni się od typowego wyposażenia TV boxów może nieznacznie, ale jednak wyraźnie.
1. TV box Scishion Ai SE
2. Gamepad
3. Pilot zdalnego sterowania
4. Zasilacz
5. Kabel HDMI
6. Przedłużacz USB.
7. Instrukcje


1. Instrukcja do TV boxa i gamepada
2. Zwykły kabel HDMI
3. Obecność przedłużacza USB w zestawie była dla mnie zagadką — do tej pory nie wiem, do czego ma służyć.
4. Pilot zdalnego sterowania
6, 7. Zasilacz 5 V, 2 A.

Moim zdaniem zasilacz nie ma żadnego zapasu mocy. Wprawdzie podczas pracy nie nagrzewa się zbyt mocno, ale jest zdecydowanie za słaby dla tak wydajnego urządzenia i nie radzi sobie z zewnętrznym dyskiem twardym. Dlatego polecałbym wymienić go na mocniejszy.


Pilot ma mikrofon i osobny odbiornik USB, ale test wykazał, że nie korzysta z Bluetooth (jak początkowo zakładałem), tylko ze zwykłej łączności radiowej. Możliwe też, że jest sparowany wyłącznie z własnym odbiornikiem. Wyszukiwanie głosowe działa bez problemu.
Dołączono nawet instrukcję, co zdarza się naprawdę rzadko.
Przydałoby się tylko trochę więcej przycisków.


Tym, co naprawdę wyróżnia ten zestaw na tle innych TV boxów, jest dołączony gamepad — przynajmniej ja widzę coś takiego po raz pierwszy.


Nie powiem, żeby był rewelacyjny, ale myślę, że do grania w zupełności wystarczy. Na górze znajduje się 12 przycisków (8 do gier i dwa pomocnicze) oraz dwa joysticki.


1. Z przodu są jeszcze cztery przyciski, które wciskają się bardzo lekko.
2. Na dolnej krawędzi znajduje się gniazdo microUSB do ładowania wbudowanego akumulatora.
3, 4. Gamepad jest uniwersalny — o ile dobrze rozumiem, można go używać z różnymi urządzeniami. Opisano to zarówno w instrukcji, jak i na naklejce na spodzie gamepada.


Ponieważ taki element wyposażenia jest dla mnie nowością, zajrzałem do środka.
Najpierw wykręcamy garść małych śrubek, rozdzielamy obudowę na dwie połówki i widzimy niewielki akumulator.


Gamepad nie ma funkcji wibracji, więc w środku poza płytką i akumulatorem właściwie niczego więcej nie ma.


1. Układ Bluetooth
2. Układ ładowarki — typowe rozwiązanie znane z prostych ładowarek.
3. Jeden z joysticków.
4. Na płytce są też styki, prawdopodobnie do wgrywania firmware’u.


Dotarłem wreszcie do głównego bohatera tego testu, czyli samego TV boxa. Wygląd jest bardzo ascetyczny: srebrna, kwadratowa obudowa z „oczkiem” z przodu.


Ale te rozmiary... Bardziej pasują do miniPC niż do TV boxa. Na przykład na zdjęciu po prawej widać go w porównaniu ze zwykłym TV boxem Mecool KM9.


1. Z przodu znajduje się okienko odbiornika podczerwieni i dioda sygnalizująca tryb pracy. Nie ma żadnego wyświetlacza ani nawet przycisku zasilania.
2. Z prawej strony są slot na kartę pamięci i gniazdo USB Type-C. Takie samo gniazdo było w YUNDOO Y8 i zarówno wtedy, jak i teraz, nie mam pojęcia, do czego służy i dlaczego nie zastosowano po prostu zwykłego USB.
3. Z tyłu znajdują się pozostałe złącza: zasilanie, LAN, 2 szt. USB 2.0, 1 szt. USB 3.0, HDMI i optyczne S/PDIF.
4. Z lewej strony są otwory wentylacyjne.


Wszystkie złącza na jednym zdjęciu.


Na spodzie również są otwory wentylacyjne. Jest ich sporo, a na pierwszy rzut oka widać też dziwny, okrągły otwór.


No i jaki to byłby test bez zajrzenia do środka, zwłaszcza że urządzenie jest dość nietypowe.
Odrywamy nóżki i wykręcamy ukryte pod nimi wkręty. Pierwsza myśl: ile tu wolnego miejsca! Myślę, że gdyby producent chciał, bez problemu zmieściłby tu nawet kieszeń na dysk 2,5 cala...


A oto, co kryło się za okrągłym otworem w dolnej pokrywie: wentylator.
Z jednej strony to świetne rozwiązanie: aktywne chłodzenie zapobiega przegrzewaniu się gorącego procesora. Co więcej, całość zaprojektowano poprawnie: kanał przepływu powietrza prowadzi przez radiator procesora, a otwory wentylacyjne mają nawet dodatkową siatkę. Nieźle, naprawdę nieźle, gdyby nie jedno ale!
Wentylator pracuje przez cały czas, gdy TV box jest włączony. Oczywiście wyłącza się po wyłączeniu urządzenia pilotem, ale przez resztę czasu działa, i to dość głośno, bez jakiejkolwiek regulacji obrotów.
Chociaż nie, regulacja obrotów jednak jest — pośrednia. Charakter szumu nieco się zmienia wraz z obciążeniem procesora, bo napięcie zasilania lekko spada.
Niby nie ma problemu z przegrzewaniem, wszystko wykonano starannie, a nawet prawidłowo — gorące powietrze jest od razu wyrzucane poza obudowę — ale chińscy konstruktorzy i tak zawsze coś sknocą...




Oprogramowanie.
Zastosowano tu dość nietypowy interfejs. Długo próbowałem sobie przypomnieć, gdzie już go widziałem, aż w końcu okazało się, że to Mibox. Może spotkałem go jeszcze gdzieś indziej, ale już nie pamiętam.
Moim zdaniem grupowanie wszystkich programów na ekranie głównym nie jest zbyt praktyczne, zwłaszcza gdy jest ich dużo, a 64 GB wbudowanej pamięci flash aż się proszą o jej zapełnienie.


Kliknięcie ikony ustawień otwiera znane już wielu osobom boczne menu. W zasadzie nie ma tu nic nowego.


Menu regulacji głośności i dostępne wyjścia audio.


Ustawienia wyjścia wideo.


Jest osobne menu regulacji jasności, kontrastu i nasycenia kolorów, które działa poprawnie. Chciałem pokazać tryb czarno-biały, ale na zrzucie ekranu obraz się nie zmienia.


Ogólne informacje o boxie. Oprogramowanie układowe jest z grudnia 2018 roku, można więc powiedzieć, że jest świeże.


RAM i pamięć flash bez zainstalowanych programów, czyli „prosto z pudełka”.


Oto informacje z CPU-Z.


Testy wydajności i temperatury, jak zwykle pod spoilerem.


WiFi jest czułe — przynajmniej TV box bez problemu znalazł mój punkt dostępowy w tym bałaganie )


Testy pokazały, że WiFi działa całkiem nieźle. W paśmie 2.4 GHz prędkość wynosiła 30-40 Mbit w obrębie dużego pokoju z niewielkimi przeszkodami, a w paśmie 5 GHz dochodziła do 190 Mbit. Specjalnie przeprowadziłem trzy testy: jeden pokazał około 120 Mbit, a dwa pozostałe po 190 Mbit.


Co jednak ważne, choć w specyfikacji na stronie produktu podano, że połączenie przewodowe ma przepustowość 100 Mbit, oględziny wnętrza i późniejszy test wykazały, że w rzeczywistości jest tu gigabitowe połączenie, a prędkość w teście wyniosła około 750 Mbit.


O preinstalowanym oprogramowaniu.
Jak już wcześniej pisałem, organizacja „pulpitu” zupełnie mi się nie spodobała. Nawet bez instalowania dodatkowych programów wyświetlanie ich wszystkich w dwóch rzędach jest bardzo niewygodne, a po zainstalowaniu kilkunastu kolejnych ta „kiełbasa” zrobiła się jeszcze dłuższa. W końcu musiałem połączyć dwa zrzuty ekranu, żeby było widać, co jest zainstalowane.
Przydatnych czy ważnych programów nie ma jednak zbyt wiele.


Play market działa, przy okazji zainstalowaliśmy oprogramowanie do obsługi wyświetlaczy WiFi, DLNA itp.


Aptitode TV, program do instalowania programów :)
Z czystej ciekawości pobrałem i zainstalowałem jakąś prostą gierkę — zainstalowała się i działa.


Zainstalowałem też jakiś program do telewizji online. Działa, ale chce pieniędzy.


Natomiast fabryczny KODI z jakiegoś powodu nie może znaleźć swojego repozytorium. Nie sądzę, żeby to był problem, bo można zainstalować inną wersję, ale odnotowuję ten fakt.


Wbudowany menedżer plików jest znany wielu osobom. Chciałem uruchomić film przez sieć — widzi go, ale nie chce odtworzyć, więc ostatecznie zainstalowałem alternatywny program.


Tutaj bez problemu uruchomiłem jeden z klipów przechowywanych na współdzielonym dysku sieciowym.


YouTube.
Działa, domyślnie otwiera filmy w różnych rozdzielczościach: czasem 1440p, czasem 360p. Proponuje też 4K, ale po wybraniu tej opcji wyświetla błąd.
W 1440p może działać normalnie, ale zdarzają się też mikroprzycięcia, mniej więcej 50/50. W 1080p działa znacznie lepiej. W obu wariantach sprawdzałem zarówno standardową liczbę klatek na sekundę, jak i 60fps. Ten problem występował zresztą również w YUNDOO Y8


Zanim spróbowałem pograć, podłączyłem gamepad — wszystko uruchomiło się bez problemu. Włączamy sam gamepad, wchodzimy do menu dodawania urządzeń, wybieramy go, dodajemy i właściwie tyle.


Asphalt 8: podczas prezentacji były niewielkie i dziwne przycięcia obrazu, ale po uruchomieniu gry wszystko działa na piątkę. Choć osobiście jakoś nie przypadło mi do gustu sterowanie gamepadem — być może dlatego, że jeszcze od czasów NFS5 przywykłem do przycisków.

Przy okazji, Asphalt 8 jest też preinstalowany, ale u mnie po uruchomieniu zawiesza się na bez końca trwającej aktualizacji, więc musiałem pobrać go ponownie i zainstalować przez Google Play.


Wciągnąłem się w grę i chciałem zainstalować jeszcze coś, ale nie było mojego ulubionego Serious Sama.


Poszperałem w internecie i znalazłem na 4pda port tej gry na Androida. Działa, nawet trochę pograłem, ale wyraźnie czuć przycięcia (wiele osób na nie narzekało). Nie spodobało mi się też sterowanie ani to, że z gry nie da się nawet normalnie wyjść.


Alternatywne programy do oglądania telewizji online.
Torrent TV początkowo działał, ale kiedy po paru tygodniach spróbowałem go uruchomić, odmówił połączenia z serwerem autoryzacji.

LanetTV działa świetnie, nie mam zastrzeżeń.


OLL TV
Działa, ale wymaga rejestracji. Bez niej można obejrzeć tylko zwiastuny.


Dodatkowo sprawdziłem działanie programu Plex. Poza tym, że niektóre kanały miały same w sobie niską rozdzielczość, wszystko działało świetnie.


Niestety testy odtwarzania różnych plików wideo nie wypadły już tak dobrze jak pozostałe. Jak zwykle sprawdziłem pliki z tej listy.
1024x768_h265_AC3.mkv — brak dźwięku (AC3)
2560x1600_AAC .mp4 — niewielkie gubienie klatek
3840x2160_AAC .mp4 — zauważalne gubienie klatek
4096x2160_AAC .mp4 — zauważalne gubienie klatek
gopro-hero-3-be-avc-high@l5.1-4096x2160-12p-aac-2ch.mp4 — OK
GraysPeak8HDR_Dolby AC3.mp4 — niewielkie gubienie klatek, brak dźwięku (AC3)
LG 4K Paris_AAC.mp4 — OK
LG 4K Story-of-Earth_AAC.mp4 — OK
LG_Chess_HDR.mp4 — gubienie klatek
Philips_UHD_supershopdemo_1.mp4 — OK
samsung-note-3-3840x2160-high@l5.1-AAC-2ch-2.mp4 — OK
4K HD.Club Changhong-Furano-100mbps.mp4 — OK
Sony_4K_HDR_Camp.mp4 — zauważalne gubienie klatek
Molly — Holy Molly (2016) 4К UHD_60 fps.mkv — OK
Ducks.Take.Off.1080p.QHD.CRF25.x264-CtrlHD.mkv — OK
Ducks.Take.Off.2160p.QHD.CRF25.x264-CtrlHD.mkv (243Мбит) — OK podczas odtwarzania z pamięci wewnętrznej
4K HD.Club TCL-super_car-Part-1-HEVC.mp4 — OK
Colours Of Culture Bali (6K.3240p.x264).mkv — restart urządzenia

Jak widać, sporo plików sprawia problemy podczas odtwarzania. Sprawdzałem różne odtwarzacze; najlepszy wynik uzyskałem w ES playerze, dołączonym do menedżera plików o tej samej nazwie.


4k hdr demo 60fps wildlife video for 4k oled tv 1920x1080
4k hdr demo 60fps wildlife video for 4k oled tv 2560x1440
4k hdr demo 60fps wildlife video for 4k oled tv 3840x2160
Peru 8K HDR 60FPS 1920x1080
Peru 8K HDR 60FPS 2560x1440
Peru 8K HDR 60FPS 3840x2160
Peru 8K HDR 60FPS 7680x4320

Nie działał tylko plik w rozdzielczości 8K, pozostałe odtwarzały się świetnie.


Test pikselowy FullHD przechodzi bez problemu.


O dodatkowych funkcjach.
CEC — jest przełącznik, ale sama funkcja nie działa. Po włączeniu i ponownym wejściu do menu ustawień przełącznik okazuje się wyłączony.
Po podłączeniu do emulatora telewizora 4K pojawiła się pełna lista rozdzielczości — jest ich sporo, ale automatycznie wybrało się 4K 30 kl./s. Obsługa AFR nie jest deklarowana i funkcja nie działa; nie ma nawet ustawień dotyczących AFR.


Podsumowanie w tabeli. Widać wahania wyników: w niektórych testach szybszy jest YUNDOO Y8, w innych opisywane urządzenie. Moim zdaniem różnica wynika z tego, że Scishion Ai SE ma lepsze chłodzenie, więc w długich testach osiąga lepsze wyniki. Dopóki jednak nie dochodzi do przegrzewania, YUNDOO jest szybszy dzięki większej szybkości pracy z pamięcią RAM.



Podsumujmy.
Pod względem sprzętowym box sprawuje się bardzo dobrze. To zasługa zastosowanego tu Rockchipa RK3399 — wprawdzie niezbyt nowego, a wręcz dość starego, ale wciąż jednego z najwydajniejszych procesorów do TV boxów.
Wysoka wydajność wynika po części również z dobrego, a nawet chyba zbyt dobrego chłodzenia.
Pod względem wydajności depcze mu po piętach nowy Amlogic S922X, ale na przykład w tym samym Antutu 7 S922X uzyskuje około 97000 punktów, a RK3399 — 105000. Można więc powiedzieć, że „staruszek” na razie nie zamierza się poddawać, przynajmniej w tej kwestii.
Cieszy dobra praca Wi-Fi, gigabitowa sieć, USB 3.0 i całkiem niezły zestaw portów. Szkoda tylko, że nie dodano analogowego wyjścia audio.

Warto też wspomnieć o bogatym zestawie, w którym znajdziemy zarówno pilot z mikrofonem, jak i gamepad — prosty, ale jednak jest.

Dobre chłodzenie okazało się jednocześnie zaletą i wadą. Wadą jest hałas: wentylator nie jest bardzo głośny, ale nie tyle buczy, co raczej brzęczy, więc słychać go z daleka. Nie ma też automatycznej regulacji obrotów. Pojawił się za to dziwny efekt: po odłączeniu kabla HDMI wentylator się wyłącza, choć sam TV box nadal działa...
I wtedy zrozumiałem, jaki jest głęboki sens przedłużacza USB. Pewnie zakłada się, że TV box będzie stał gdzieś w szafce, żeby nie było słychać hałasu :)

Jeśli chodzi o oprogramowanie, mam mieszane odczucia. Z jednej strony wszystko działa stabilnie, ale z drugiej niektóre funkcje równie stabilnie nie działają — na przykład CEC. Są też problemy z odtwarzaniem niektórych plików wideo.
Do wad można chyba zaliczyć również brak AFR, ale warto przypomnieć, że ten TV box (podobnie jak RK3399) jest pozycjonowany raczej jako urządzenie do gier, a nie multimediów (jak na przykład S905912).

Moim zdaniem alternatywą dla niego będzie oczekiwany Amlogic S922X: nieco niższa wydajność, ale prawdopodobnie mniej problemów z multimediami (YouTube, pliki wideo), a dzięki bardziej zaawansowanemu procesowi technologicznemu także mniejszy pobór mocy, a co za tym idzie — mniej ciepła i brak potrzeby aktywnego chłodzenia.

To już wszystko. Mam nadzieję, że recenzja była przydatna. Niezbyt często gram, ale jeśli macie propozycje testów, piszcie — w miarę możliwości sprawdzę.