SH72, kompaktowa lutownica czy TS100 do

Myślę, że wiele osób zna kompaktową lutownicę TS100, która pojawiła się kilka lat temu. Mała, mocna, ale... bardzo droga.
Niedawno w sprzedaży pojawiła się bardzo podobna z wyglądu, ale znacznie tańsza SH72. Oczywiście jest prostsza, bez wyświetlacza, przycisków i możliwości pogrania w Tetrisa, ale mimo to całkiem funkcjonalna.


Przed Nowym Rokiem była promocja na tę lutownicę — kosztowała wtedy $10.99. Nawet ja, choć mam już sporo różnych lutownic i stacji lutowniczych, w tym TS100, nie mogłem się powstrzymać i kupiłem sobie jeszcze tę.
Tę lutownicę można też kupić na AliExpress za 12.99 — link, albo za $16.47, ale już z zasilaczem — link

Szła długo, zdążyłem nawet o niej zapomnieć, aż w końcu odebrałem z poczty paczkę z porządnym pudełkiem w środku. Opakowanie to również swego rodzaju „wariant ekonomiczny” w porównaniu z TS100, ale mimo to jest do niej pod pewnymi względami podobne.


Zestaw jest prosty: lutownica, zapasowy grot i instrukcja.


Instrukcja jest po angielsku i chińsku, ale ponieważ nie ma tu żadnego menu, w zasadzie nie jest szczególnie potrzebna.


A dziś dokładnie przyjrzę się właśnie temu zestawowi.


Grot z oznaczeniem SH-BC2, Z48.


Na stronie można wybrać jeden z siedmiu wariantów. Wybrałem BC2, bo jakoś bardziej przywykłem do grotów o takim kształcie; moim zdaniem są najbardziej uniwersalne.


Grot jest wyraźnie krótszy niż te z popularnych już T12.


Konstrukcja lutownicy rzeczywiście w dużej mierze przypomina znaną TS100, ale jest nawet nieco wygodniejsza — na przykład tutaj wykonano wypukłe punkty, które poprawiają chwyt.
Lutownica ma tylko jeden element sterujący — pokrętło regulacji temperatury.
Zasilanie podłącza się tak samo jak w TS100, za pomocą wtyku 5.5/2.5 mm; napięcie wynosi 12–24 V.
Grot mocuje się za pomocą toczonej nakrętki. Wchodzi dość ciasno i jest pewnie zamocowany.


Złożona lutownica.


Wymiary podane na stronie produktu.


No i jak tu nie porównać jej z wymienioną w tytule TS100. Widać, że są naprawdę bardzo podobne, przynajmniej pod względem konstrukcji i samego wyglądu.


Obudowę lutownicy rozbiera się dość łatwo, boczny element jest mocowany na zatrzaski.


Płytka drukowana trzyma się mocno w środku, mimo że nie jest niczym przykręcona. Żeby ją wyjąć, trzeba ostrożnie wysunąć część bliżej grotu, a potem pociągnąć w stronę mocowania grotu, ponieważ gniazdo zasilania wchodzi w otwór w tylnej części obudowy.



Na płytce znajduje się potencjometr montażowy, wzmacniacz operacyjny LM2904 i tranzystor polowy TPC8107. Uwaga: maksymalne napięcie tranzystora wynosi 30 V, dlatego lepiej nie przekraczać podanych w specyfikacji 24 V. W razie przebicia grot po prostu się spali.


Zespół styków jest mocowany małymi śrubkami z nakrętkami i mam tu jedno zastrzeżenie: jedna śrubka była słabo dokręcona, choć wszystko działało. Kiedy jednak spróbowałem ją dokręcić, okazało się, że nie jest to takie proste. Albo gwint był źle nacięty, albo nakrętka podczas wkręcania weszła krzywo, ale ostatecznie musiałem ją odkręcić i założyć odwrotnie, żeby dokręcić śrubkę.


Kiedy testowałem lutownicę, pomyślałem, że przydałaby się sygnalizacja nagrzewania i przejścia w tryb stabilizacji temperatury. Byłem bardzo zdziwiony, gdy okazało się, że taka sygnalizacja jest, ale znajduje się wewnątrz, a nie na zewnątrz.
Po podłączeniu zasilania dioda LED się zapala, a po nagrzaniu zaczyna migać.


Zamontowana dioda LED jest bardzo mała i nawet po wywierceniu otworu w obudowie nadal nie będzie jej widać, dlatego lepiej zamontować dodatkową. Minus można podłączyć w wielu miejscach, ale polecam ostrożnie przylutować przewód do jednego z wyprowadzeń potencjometru montażowego. Plus podłączamy przez rezystor 2–10 kΩ do prawego pola rezystora oznaczonego 223.
Najlepiej użyć jaśniejszej diody LED i rezystora o wartości 10 kΩ lub większej. Ja musiałem zastosować 3 kΩ.


W pokrętle robimy niewielki otwór, a diodę LED umieszczamy tak, aby znalazła się naprzeciwko niego.

Drugim zastrzeżeniem było pokrętło potencjometru, które mocno wystawało i wychodziło poza obrys rękojeści. Okazało się, że otwór na nie jest przesunięty i pokrętło po prostu opiera się o obudowę. Po lekkim powiększeniu otworu udało się wcisnąć je głębiej, po prostu naciskając na nie.


Oczywiście wizualnie można by to zrobić lepiej, najlepiej montując światłowód od oryginalnej diody LED, ale mnie takie rozwiązanie w zupełności wystarczyło.


Zarówno w nazwie produktu, jak i na tabliczce podano, że moc przy napięciu 24 V wynosi 65 W.


W rzeczywistości okazało się jednak nawet trochę lepiej: przy zasilaniu napięciem 24 V (a faktycznie nawet nieco niższym) moc wyniosła prawie 70 W!
Po rozgrzaniu energia jest pobierana w bardzo krótkich impulsach, dlatego nawet dość szybki amperomierz zasilacza pokazuje prąd zaledwie 10 mA. Średni prąd będzie oczywiście większy.


Grot wystaje na około 5 mm bardziej niż w TS100 i mniej więcej o tyle samo krócej niż w mojej nowej lutownicy z grotem T12.
Najkrótszy wysięg grotu ma nadal stacja Aoyue — krótszego jak dotąd nie spotkałem. U góry jest moja główna lutownica, do której po prostu się przyzwyczaiłem :)


Porównanie trzech rodzajów grotów:
1. Standardowy T12
2. Grot do stacji Aoyue
3. Opisywany grot.

Mimo że groty mają taką samą średnicę zewnętrzną, nie da się używać jednego zamiast drugiego. Na przykład T12 będzie po prostu za długi, a jego zamocowanie też będzie trudne, bo wypustki pod nakrętkę znajdują się w innej odległości od styków.
Grot Aoyue w ogóle nie ma wypustek, więc przy jego użyciu można wsunąć go za głęboko i po prostu uszkodzić lutownicę.


I oczywiście zdjęcie porównawcze z grotem lutownicy TS100


Minimalnie można ustawić 220 stopni, choć podziałka ma też oznaczenie 200 — nie da się jednak przekręcić pokrętła aż do niego.


Pomiar rzeczywistej temperatury przy ustawionych wartościach 250, 300, 350 i 400 stopni. Regulacja jest wprawdzie czuła, tzn. nawet niewielka zmiana kąta obrotu wpływa na temperaturę, ale nie da się precyzyjnie ustawić pokrętła na 350 stopni (na przykład). W praktyce zakres błędu ustawienia „na oko” wynosi więc, jak sądzę, ±10 stopni.


Rozgrzewanie przebiega bardzo łagodnie: najpierw temperatura szybko zbliża się do ustawionej, potem powoli przekracza ją o około 5–6 stopni, po czym spada i stabilizuje się na tym poziomie.
Na przykład na zdjęciu widać wykres rozgrzewania do ustawionych 350 stopni. Maksymalna temperatura wyniosła 358–359 stopni, a wartość nad wykresem, już po ustabilizowaniu, to około 352 stopnie. Różnica wynika z niedokładności ustawienia temperatury pokrętłem.



Zdjęcie w dłoni wyszło niezbyt dobrze, bo lutowanie i jednoczesne trzymanie aparatu na wyciągniętej ręce jest niewygodne.
Grot trzyma się pewnie, więc jego długość nie przeszkadza zbytnio. Moc bez problemu wystarcza do rozgrzania nawet „ciężkich” pól masy i komponentów.


Ogólnie rzecz biorąc — spodobała mi się. Próba lutowania pokazała, że pod względem ergonomii i parametrów technicznych to w zasadzie ten sam TS100, ale bez przycisków, wyświetlacza i trybu uśpienia, czyli po prostu zwykła lutownica ze stabilizacją temperatury.
Znalazłem trzy niedoróbki: jedną poważną (niedokręcona śruba) i dwie drobne — brak wyprowadzonej diody LED oraz mocno wystające pokrętło regulacji.

Za wydane przeze mnie 11 dolarów — świetny zakup. Za 15 też w zasadzie warto, ale ja poczekałbym na promocje.

To już wszystko. Mam nadzieję, że ten tekst był przydatny.