Wyświetlacz LCD znakowy 1604

Ten wyświetlacz leży u mnie już od dość dawna, ale dopiero teraz zabrałem się za napisanie recenzji. W gruncie rzeczy raczej nie powiem niczego szczególnie nowego, bo ten typ wyświetlaczy jest tak rozpowszechniony, że niewielu jest radioamatorów, którzy go nie znają. Różni się od popularnych modeli 1602 i 2004 tylko tym, że ma 16 znaków w czterech wierszach.


W chwili zamówienia wyświetlacz kosztował nieco mniej, ale nie zmienia to szczególnie istoty sprawy. Na pierwszy rzut oka jest nieźle zapakowany, ale opakowanie jest miękkie, więc podczas transportu mógł bez problemu zostać uszkodzony ostrym rogiem jakiejś innej paczki.


Na szczęście wszystko dobrze się skończyło — przynajmniej z zewnątrz był cały :) Zdecydowałem się kupić go w Chinach, bo nie był mi potrzebny na już, a cena była niższa niż u nas. Warto jednak pamiętać, że u nas zwykle sprzedaje się wyświetlacze Winstar z cyrylicą, a w Chinach dostępne są tylko wersje z alfabetem łacińskim.


To zwykły wyświetlacz LCD. Dla porównania zamieszczam tabelkę z rodzajami wyświetlaczy, pokazującą, jakie warianty są obecnie dostępne na rynku.
1. OLED — drogi i wysokiej jakości, ale w określonych warunkach pojawiają się wątpliwości co do jego trwałości.
2. LCD — tani, ale oferuje najgorszą jakość obrazu ze wszystkich.
3. VFD — klasyka: drogi, również wysokiej jakości, ale pobiera dużo energii.
4. VATN — kompromis między OLED a LCD.

Oczywiście są jeszcze na przykład wyświetlacze TFT, ale nie spotkałem takich znakowych, dlatego ich tu nie ma.


Zdjęcia rzeczywistych wyświetlaczy są w tej samej kolejności co powyżej. Nie mam jeszcze matrycowego/znakowego wyświetlacza VFD, dlatego jego zdjęcie pochodzi z internetu; pozostałe sprawdzałem sam.


Nie mam zastrzeżeń do płytki — wszystko wykonano starannie i estetycznie. Wymiary płytki to 87х60mm.


Więcej wymiarów znajdziecie na rysunku, ale zwykle wystarczy znać wymiary płytki, bo pozostałe są w praktyce od nich zależne.


Za podświetlenie odpowiadają dwie diody LED, podczas gdy w popularnych wyświetlaczach 1602 zwykle jest jedna. Warto pamiętać o dwóch ważnych kwestiach:
1. Jeśli podświetlenie jest zrealizowane za pomocą diody LED, jak tutaj, zwykle wystarczy podać na nie 5 V, bo rezystor ograniczający prąd znajduje się na płytce wyświetlacza. Tak jest w większości chińskich modeli.
2. Jeśli podświetlenie ma postać specjalnego, płaskiego modułu, prąd trzeba ograniczyć zewnętrznym rezystorem — na płytce wyświetlacza go nie ma. Dotyczy to głównie wyświetlaczy Winstar.

Ponadto pobór prądu w drugim typie jest wyraźnie większy i wynosi około 150-220 mA, podczas gdy w pierwszym wariancie (takim jak w tej recenzji) to około 10-15 mA.


W tej recenzji pokazuję wyświetlacz z negatywowym obrazem (ciemne tło, jasne znaki), niebieskim podświetleniem i białymi znakami, ale w rzeczywistości istnieje mnóstwo wariantów kolorów znaków i tła.


Jeszcze kilka słów o podłączeniu. Zasadniczo wszystko jest tu standardowe, ale trafiały mi się wyświetlacze z odwrotną polaryzacją zasilania albo podświetlenia — już nie pamiętam dokładnie. Lepiej więc sprawdzić to przed podłączeniem.
Istnieją też co najmniej trzy warianty rozmieszczenia styków do podłączenia:
1. U góry (jak w opisywanym modelu)
2. U dołu
3. Z boku, zwykle po lewej.

Przy zakupie warto na to zwrócić uwagę, bo zamiana wersji z wyprowadzeniami u góry na taką z wyprowadzeniami u dołu jest nieco... niewygodna.


Opis wyprowadzeń do podłączenia.


Wyświetlacz jest bardzo podobny do modelu 2004, co jest całkiem logiczne — 2004 jest nieco dłuższy.


Do sprawdzenia wyświetlacza można użyć zarówno płytki docelowego urządzenia, jak i właściwie dowolnej innej. Nawet jeśli na płytce jest wyświetlacz 1602, to 16004 lub 2004 również będzie działać. Co prawda wiersze tekstu będą przesunięte, ale do samego sprawdzenia działania to wystarczy.
W moim przypadku do testu użyłem urządzenia, do którego wyświetlacz został kupiony.


W tym przypadku nie tylko sprawdzałem wyświetlacz, ale przy okazji regulowałem też kontrast, ponieważ potencjometr regulacyjny znajdował się między płytką główną a wyświetlaczem.

Kontrast reguluje się, zmieniając napięcie na odpowiednim wyprowadzeniu wyświetlacza (Vo). Najczęściej regulacja odbywa się w zakresie od zera do pewnego dodatniego napięcia, ale w niektórych sytuacjach może być potrzebne również napięcie ujemne. Ponadto czasami po wymianie wyświetlacza konieczna jest ponowna regulacja.


Jeśli dopiero podłączyliście wyświetlacz do nowego urządzenia, jest bardzo duża szansa, że niczego nie zobaczycie na ekranie albo obraz będzie zbyt kontrastowy i widoczne będą nawet same pola znaków. Tak właśnie wygląda nieprawidłowo ustawiony kontrast. Obracając potencjometrem montażowym, ustawiamy właściwy kontrast. Po regulacji potencjometr można zastąpić dwoma rezystorami stałymi, zwłaszcza jeśli wyświetlacz będzie pracował w trudnych warunkach.


Podłączyłem wyświetlacz „na wisząco”. Oczywiście nie jest to zalecane, ale nie chciało mi się lutować przejściówki. Wyregulowałem kontrast.


Ujemne napięcie do regulacji kontrastu jest zwykle potrzebne w wyświetlaczach wykonanych w technologii VATN, ale na jego płytce znalazłem też przetwornicę, z której można je pobrać. W zwykłych wyświetlaczach kontrast reguluje się dodatnim napięciem. W jednej z recenzji opisywałem modyfikację, w której najpierw zamontowałem potencjometr montażowy, wyregulowałem kontrast, a potem wlutowałem w to miejsce rezystor stały.
Właściwie w niemal każdym przypadku regulacja kontrastu znajduje się na płytce urządzenia, a do wyświetlacza doprowadzane jest już napięcie regulacyjne. Dlatego w przerobionym wyświetlaczu VATN nie podłączałem tego pinu do niczego innego.


Tutaj recenzowany wyświetlacz jest już podłączony i skonfigurowany do współpracy z moim urządzeniem.


Kąty widzenia tego typu wyświetlaczy są zwykle bardzo kiepskie, więc moim zdaniem ich jedyną zaletą jest cena, no, może jeszcze powszechna dostępność.


Z lampą błyskową jest trochę lepiej. Przy okazji: na wcześniejszym zdjęciu w rzeczywistości było włączone górne oświetlenie w pokoju, ale sam wyświetlacz świeci jasno, więc aparat automatycznie zmniejsza czułość i wychodzi z tego kaszana.


Patrząc na ekran na wprost, a nie pod kątem, można go całkiem dobrze odczytać. W rzeczywistości wygląda mniej więcej pośrodku między tymi zdjęciami, może trochę bliżej prawego, ale niewiele.


Dla porównania wyświetlacz w technologii VATN przy wyraźnie większym kącie widzenia — tutaj miejscami patrzę na niego niemal pod kątem.


No i oczywiście OLED — pod względem kątów widzenia wszystko wygląda tu znakomicie. Nie wyobrażam sobie sytuacji, w której obraz byłby nieczytelny. OLED-y są jednak drogie i mają krótszą żywotność.


A to już zdjęcie z reklamy. W zasadzie wygląda mniej więcej tak, jak pokazano wyżej.


Na wynik wpływa też to, pod jakim kątem wyświetlacz został zaprojektowany. Są dwa podstawowe warianty: 12 i 6 godzin. W pierwszym zakłada się, że patrzymy z góry, w drugim — z dołu.
Przykładowo pierwszy wariant stosuje się w przyrządach, w których ekran jest ustawiony pionowo i patrzymy na niego niejako z góry. Drugi pasuje do urządzeń z ekranem zamontowanym poziomo, na przykład przenośnych multimetrów.
Na kąt widzenia wpływa też nieco kontrast. Zmieniając go, można uzyskać lepszy obraz, ale trzeba pamiętać, że wyświetlacz 12-godzinny można ustawić tak, by działał jak wariant 6-godzinny, natomiast w drugą stronę — z 6 na 12 godzin — efekt będzie gorszy.


Przykład wyświetlacza, który jest lepiej czytelny z góry niż z dołu.


Właściwe ustawienie takiego wyświetlacza to pozycja pionowa, z ekranem skierowanym ku górze.


Recenzowany wyświetlacz jest przeznaczony do patrzenia z pozycji „6 godzin”, więc dla niego właściwszy jest taki wariant. Czasem można uzyskać gorszy efekt, niż zakładano, ale nie z winy samego wyświetlacza, tylko raczej przez niewłaściwy dobór.


Istnieją też już wyświetlacze ze zmiennym kątem widzenia. Na przykład na zdjęciu widać prototyp jednego z nich: po lewej szeroki kąt, po prawej wąski — z boku nic nie widać.


Na podobnej zasadzie firma Sharp produkowała panele, które mogły wyświetlać jednocześnie kilka obrazów dla różnych stref widzenia.
Planowano też zastosować takie matryce w samochodach: kierowca widziałby na ekranie jedne informacje, a pasażer zupełnie inne, na przykład oglądałby film.


O ile dobrze rozumiem, telewizory z podobnymi panelami były produkowane seryjnie, ale jakoś nie przypominam sobie, żeby można je było u nas kupić. W każdym razie w przypadku omawianego wyświetlacza LCD ma to bardzo niewielkie znaczenie, a poza tym to temat na zupełnie inną rozmowę.


Wyświetlacze OLED pojawiły się w recenzjach:
Mocnego zasilacza 60 V, 20 A — link
Przetwornika audio DAC — link

VATN pojawił się w recenzji miernika LCR — link

Miałem też wyświetlacz VFD w recenzji regulatora głośności — link.


Podsumowanie będzie krótkie: wyświetlacz jest zupełnie zwyczajny, jak to się teraz mówi — jest ich na pęczki, choć chyba trafniej byłoby powiedzieć, że są ich miliony, bo są naprawdę bardzo rozpowszechnione. Działa poprawnie, „za swoje pieniądze”. Mogę powiedzieć od siebie, że jeśli chcecie rozwiązania bez kompromisów, wybierzcie OLED; jeśli zależy wam na niezłym obrazie, ale macie mało pieniędzy — VATN; a jeśli chcecie mieć w domu „ciepły, lampowy” obraz, to VFD. We wszystkich pozostałych przypadkach najpewniej trzeba będzie zadowolić się zwykłym LCD, takim jak ten pokazany w recenzji.
Osobiście najbardziej lubię OLED albo VFD, ale oba rozwiązania sporo kosztują, a niektóre modele VFD są wręcz niemal nie do kupienia. Na przykład VFD 2002 można znaleźć, ale wersja 1602 to prawdziwa rzadkość. Podobnie jest z 2004 — da się je jeszcze jakoś znaleźć, ale 1604 nigdy nie spotkałem. Alternatywą są wyświetlacze matrycowe, ale nie jestem programistą, żeby przystosować jeden zamiast drugiego.

Na dziś to wszystko. Mam nadzieję, że było przydatnie, a przynajmniej ciekawie.