K5 Pro, czyli co zrobić, gdy nie ma pod ręką pasty termoprzewodzącej

Jakiś czas temu jeden z moich czytelników napisał do mnie prywatnie z prośbą o przeprowadzenie niewielkiego testu porównawczego kilku materiałów termoprzewodzących.
Taki test interesował również mnie, tym bardziej że przeprowadziłem już podobny, więc postanowiłem pomóc.
Przypadkiem pomysł przerodził się jednak w nieco większy test, choć dość nietypowy.

Zadanie polegało na porównaniu dwóch materiałów termoprzewodzących: K5-pro kupionej na aukcji eBay oraz gumy termoprzewodzącej. Czytelnik przysłał mi jednak także taśmę termoprzewodzącą, po prostu do eksperymentu.
W sumie w paczce znalazły się trzy rodzaje materiałów termoprzewodzących.
K5pro — link
Podkładka termoprzewodząca Arctic o grubości 1 mm, kupiona w sklepie producenta — link.
Taśma termoprzewodząca Alphacool o grubości 0,5 mm — link

W trakcie testu sprawdziłem też kilka innych wariantów, ale opowiem o nich w dalszej części.


Producent przedstawia tę pastę jako zamiennik gumy termoprzewodzącej, czyli rozwiązanie do sytuacji, w których między radiatorem a elementem wydzielającym ciepło jest spora szczelina.
Właściwie test miał właśnie pokazać, co sprawdzi się lepiej: K5pro czy gumowa podkładka Arctic.

Pasta jest sprzedawana w tubce z mechanizmem wyciskającym, podobnym do tego w szmince.
Ma dość gęstą konsystencję i jasnoszary kolor. Na tubce widnieje oznaczenie Computer Systems, kraj produkcji to Grecja, a masa wynosi 10 g.


Do testu zmontowałem taki sam zestaw jak w poprzednim teście. A właściwie nie taki sam, tylko dokładnie ten sam. Od tamtej pory wszystko, czego używałem w poprzednim teście, leżało w szufladzie i tego nie ruszałem, więc test jest w pełni porównywalny z pierwszym.


Na pierwszy test wybrałem jednak nie porównanie pasty z gumą termoprzewodzącą, lecz test samej pasty w dwóch wariantach grubości.
Ponieważ ostatecznie sprawdzam różnicę temperatur, kolejność i to, co testuję, nie mają znaczenia.


O ile dobrze zrozumiałem zalecenia producenta, należy wycisnąć mniej więcej dwa razy więcej pasty, niż potrzeba. W efekcie powinno to wyglądać mniej więcej tak.


Producent udostępnił też film, na którym pokazuje, jak to zrobić.


Ponieważ mój „stanowisko testowe” nie pozwala ustawić określonej odległości między grzałką a radiatorem, musiałem samodzielnie utworzyć odpowiednią szczelinę.
W tym celu wziąłem taśmę do oklejania krawędzi o grubości około 0,5 mm i przygotowałem sześć krótkich pasków. W jednym wariancie ułożyłem je w jednej warstwie, a w drugim — w dwóch.
Następnie wypełniłem wolną przestrzeń pastą i zamontowałem grzałki.


Zgodnie z planem nadmiar pasty został wyciśnięty. Test nie jest do końca miarodajny, bo przekładki zajęły około 10–15% powierzchni grzałki, przez co jej wydajność odpowiednio spadła. Trzeba to uwzględnić w końcowym pomiarze.


Wyniki pośrednie zapisywałem w tabeli. Tak jak poprzednio, test trwał godzinę, a pomiary wykonywałem co 10 minut.


Następnie przetestowałem taśmę termoprzewodzącą Alphacool o grubości 0.5 mm oraz gumę termoprzewodzącą Arctic o grubości 1 mm.
Guma Arctic uchodzi za produkt bardzo dobrej jakości, dlatego szczególnie ciekawiło mnie, na co ją stać.


Moim zdaniem wynik jest bardzo dobry, natomiast taśma niezbyt przypadła mi do gustu.


A potem były już testy przeprowadzone po prostu z ciekawości.
Najpierw porównałem КПТ19, reklamowaną jako niewysychająca, z КПТ8 z nowego zakupu. Poprzednio testowałem dość starą КПТ8.


Wynik jest niemal identyczny, ale КПТ8 jest jednak odrobinę lepsza.


Do tego testu wziąłem najprostszą chińską pastę termoprzewodzącą, dodawaną do chłodzeń, którą pokazywałem już w recenzji, a także zwykłą taśmę dwustronną z pobliskiego supermarketu.
Od dawna chciałem wypróbować taśmę dwustronną, ale jakoś nigdy nie było okazji. Chciałem sprawdzić, czy naprawdę jest aż tak kiepska, a może specjalna taśma faktycznie jest lepsza.


Wynik naprawdę mnie zaskoczył. Oczywiście rozumiem, że ta taśma jest mniej więcej dwa razy cieńsza niż Alphacool, ale jej cena jest zupełnie inna, a wynik wcale nie gorszy.


A teraz przejdę do tego, o czym napisałem w tytule.
W tym teście sprawdzałem pastę КПТ8 nałożoną bardzo cienką warstwą. W komentarzach często piszą mi, że „jem kanapkę nie tak, jak trzeba”, więc postanowiłem to sprawdzić.
Oprócz tego sprawdziłem jeszcze jeden materiał do zastosowania jako interfejs termiczny.
Kiedyś rozmawiałem ze znajomym, który wymieniał wentylator na procesorze i starł pastę termoprzewodzącą, a potem odkrył, że nie ma niczego na wymianę. Musiał pilnie jechać coś kupić, a był już wieczór w dzień wolny od pracy.
Mówię mu: przecież masz garaż obok, poszedłbyś, wziął trochę smaru stałego i posmarował. Jako rozwiązanie tymczasowe sprawdzi się znakomicie. Znajomy był zaskoczony, podobnie zresztą jak ja, bo myślałem, że to powszechnie znana sprawa.
Jak jednak pokazała praktyka, nie wszyscy wiedzą, że gdy trzeba coś zrobić „tu i teraz”, a nie „jutro i gdzie indziej”, można użyć zwykłego smaru stałego.
Postanowiłem więc przeprowadzić test porównawczy i sprawdzić, jak smar stały sprawdzi się w takim zastosowaniu.
Smar był stary, miał chyba 15, jeśli nie 20 lat. Nałożyłem go tak jak zwykłą pastę termoprzewodzącą.


Wynik był tylko nieznacznie gorszy niż w przypadku КПТ8 :)


Teraz można już podsumować wyniki — część jest ciekawa, a część rozczarowująca.
Pasta K5 pro nie spełniła oczekiwań, a guma Arctic okazała się lepsza.
Okazało się też, że zwykła taśma z supermarketu przewodzi ciepło nie gorzej niż specjalistyczna. Jedyna różnica polega na tym, że taśma z supermarketu może nie być zbyt trwała.
Pasta КПТ19 wypadła nieco gorzej niż КПТ8.
Cienka warstwa pasty КПТ8 daje przewagę zaledwie pół stopnia.
W krytycznej sytuacji smar stały może z powodzeniem zastąpić pastę termoprzewodzącą.

W tabeli zebrałem wyniki testów. Pokazano w niej różnicę temperatur między grzałką a radiatorem, więc im większa wartość, tym gorzej.
Wynik pasty termoprzewodzącej K5 skorygowałem o 15%, aby uwzględnić zmniejszenie powierzchni odprowadzania ciepła.


Przy okazji zamieszczę tabelę z mojego poprzedniego testu.


Dziś nie będzie plusów i minusów, wszystko pokazano w teście. Od siebie podziękuję „sponsorowi” testu, a przy okazji złożę mu życzenia z okazji urodzin.

Jeśli macie propozycje testów, piszcie — w miarę możliwości sprawdzę.

Na liczne prośby przeprowadziłem jeszcze cztery testy.