Pytania i odpowiedzi, podejście pierwsze

Postanowiłem odpowiedzieć na kilka pytań, które zadawano mi w komentarzach pod filmami. Być może przyda się to również innym czytelnikom. Na początek o sposobach uziemienia zasilacza, który pierwotnie nie jest do tego przeznaczony.

W najprostszym wariancie można połączyć przewód wspólny wyjścia z przewodem ochronnym. Takie rozwiązanie zapewnia nam niemal pełne bezpieczeństwo użytkowania. Każda nieprawidłowość, która wystąpi w zasilaczu, nie „wydostanie się na zewnątrz”.
Przy okazji można poprawić parametry filtra wejściowego i zabezpieczyć sieć przed zakłóceniami, dodając na wejściu zasilacza parę kondensatorów, jak pokazano na schemacie.
Ponieważ montujemy kondensatory przed bezpiecznikiem, a do tego łączymy je z obudową zasilacza, można stosować wyłącznie bezpieczne kondensatory klasy Y. Opowiadałem o nich w poprzednim filmie.


Warto pamiętać, że w zasilaczach „zamkniętych” w metalowej obudowie przewód wspólny wyjścia często nie jest uziemiony, a mówiąc dokładniej, ma „miękkie” uziemienie.
Takie rozwiązanie pozwala ograniczyć poziom zakłóceń przenikających z zasilacza na wyjście i ułatwia łączenie szeregowe, ale nie zapewnia bezpieczeństwa użytkownikowi.
Nie oznacza to, że takie rozwiązanie jest złe — po prostu jest inne i służy nieco innym celom.
Jeśli zależy nam na bezpieczeństwie, wystarczy połączyć zacisk uziemiający zasilacza z przewodem wspólnym wyjścia, oczywiście pod warunkiem, że mamy prawdziwe uziemienie. Jeśli chcemy uziemić grot lutownicy zasilanej z takiego zasilacza, możemy po prostu podłączyć go bezpośrednio do zacisku uziemiającego.


Przy używaniu zasilacza z lutownicą czasem nie jest potrzebne „twarde” uziemienie grotu, a nawet może być szkodliwe, ponieważ uziemionym grotem nie wolno dotykać punktów znajdujących się pod napięciem fazowym.
Oczywiście wszystkie prace należy wykonywać z użyciem transformatora separacyjnego, ale nie każdy go ma. Osoby, które go nie mają, mogą znaleźć się w sytuacji, gdy urządzenie jest włączone, a one przypadkiem wsuną grot lutownicy w jego „gorącą” część.
Żeby pozbyć się ładunków elektrostatycznych i jednocześnie uniknąć zwarcia, można podłączyć grot lutownicy przez rezystor. Jego wartość nie jest szczególnie istotna — 100–200 kΩ w zupełności wystarczy i jest względnie bezpieczne.
Mimo wszystko zalecałbym pełne uziemienie i transformator separacyjny.



Drugim tematem „na tapecie” było pytanie, dlaczego dławik filtra wyjściowego zasilacza umieszcza się w dodatnim przewodzie.
W rzeczywistości dławik nie jest umieszczany w dodatnim przewodzie, lecz w dowolnym przewodzie innym niż wspólny.

Spróbuję to wyjaśnić.
W każdym urządzeniu występuje pojęcie przewodu wspólnego, masy, uziemienia itp. Wszystkie napięcia i sygnały są odnoszone do tego przewodu.
Co więcej, w nieco bardziej złożonych urządzeniach analogowo-cyfrowych rozróżnia się nawet masę „analogową” i „cyfrową”.

Przewód wspólny jest zawsze na sztywno połączony z wyjściem zasilacza, a filtrujemy szynę zasilającą, na przykład tak, jak pokazano na pierwszym schemacie.

Jak się pewnie domyślacie, szyna zasilająca może mieć nie tylko dodatnią, ale i ujemną polaryzację. W takim przypadku dławik umieszcza się w „ujemnym” przewodzie zasilania, choć nie jest on przewodem wspólnym. Pokazałem to na drugim schemacie. Po prostu w zasilaczach z jednym wyjściem przyjęło się, że „główny” jest potencjał dodatni. Zresztą nie zawsze tak było. U zarania elektroniki pojawiły się najpierw tranzystory P-N-P, a układy z takimi tranzystorami łatwiej budować, gdy wspólny jest plus, a nie minus. Później opracowano tanie tranzystory NPN i wszystko zmieniło się tak, jak widzimy to dzisiaj — wspólny jest minus. W samochodach sytuacja wyglądała podobnie: przez pewien czas „na masie” był plus, a nie minus.

Istnieją też zasilacze wielokanałowe. W takim przypadku dławik filtrujący również umieszcza się na wyjściu, a przewód wspólny pozostawia bez zmian. Pokazałem to na trzecim schemacie.



No i oczywiście film na ten temat.


Dziękuję za uwagę i jak zawsze czekam na wasze pytania.